Királyföld: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 27: | Linia 27: | ||
== Jednostki administracyjne == | == Jednostki administracyjne == | ||
[[File: Județe Transilvania sec17.PNG|thumb|250px|<div style = "text-align: center"> Podział administracyjny średniowiecznej Transylwanii: w zielonych ziemiach saksońskich, w tym '' Christian Land ''. </div > | [[File: Județe Transilvania sec17.PNG|thumb|250px|<div style = "text-align: center"> Podział administracyjny średniowiecznej Transylwanii: w zielonych ziemiach saksońskich, w tym '' Christian Land ''. </div > | ||
| − | Te mapy pokazują regiony [[Olt Country|Althland]], [[Barsa Country|Burzenland]], [[Wine Country|Weinland]], [[Land of Năsăud|Nösnerland]], [[Land vor dem Wald]] i [[Krzesła Szeklera | Ciculia]] <ref> Popescu-Spineni, Marin; '' [http://www.calameo.com/books/0008274333fb61468a998 Rumunia w źródłach geograficznych i kartograficznych] ''; Wydawnictwo Naukowe i Encyklopedyczne; Bukareszt; 1978; s. 124; dostęp | + | Te mapy pokazują regiony [[Olt Country|Althland]], [[Barsa Country|Burzenland]], [[Wine Country|Weinland]], [[Land of Năsăud|Nösnerland]], [[Land vor dem Wald]] i [[Krzesła Szeklera | Ciculia]] <ref> Popescu-Spineni, Marin; '' [http://www.calameo.com/books/0008274333fb61468a998 Rumunia w źródłach geograficznych i kartograficznych] ''; Wydawnictwo Naukowe i Encyklopedyczne; Bukareszt; 1978; s. 124; [dostęp:2017-01-08].</ref></div>]] |
| − | + | Specjalnych jednostek administracyjnch, zwanych po węgiersku „Szék” i po niemiecku „Boden” początkowo było cztery: <ref>Alain du Nay (2008) [2001]. ''[http://www.hungarianhistory.com/lib/dunay2/dunay2.pdf Români și maghiari în vârtejul istoriei]'' (pdf) (wyd. II, poprawione i uzupełnione). Buffalo - Toronto: Editura Matthias Corvinus. s. 22.</ref>: | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | Specjalnych jednostek administracyjnch, zwanych po węgiersku „Szék” i po niemiecku „Boden” początkowo było cztery: <ref> | ||
| − | |||
| − | |||
* [[Fogarasföld]] (niem. ''Althland'', rum. ''Țara Oltului'') | * [[Fogarasföld]] (niem. ''Althland'', rum. ''Țara Oltului'') | ||
| Linia 43: | Linia 36: | ||
* [[Naszód]] (niem. ''Nösnerland'', rum. ''Țara Năsăudului'') | * [[Naszód]] (niem. ''Nösnerland'', rum. ''Țara Năsăudului'') | ||
| − | Ziemia chrześcijańska (''Fundus regius'') została później podzielona na kilka miejsc: <ref> Magina, Livia; '' [http://www.muzeulbanatuluimontan.ro/images/ro/Biblioteca_electronica/Teze_de_Doctorat/Magina%20Livia%20-% 20Institutia % | + | Ziemia chrześcijańska (''Fundus regius'') została później podzielona na kilka miejsc: <ref>Magina, Livia; ''[http://www.muzeulbanatuluimontan.ro/images/ro/Biblioteca_electronica/Teze_de_Doctorat/Magina%20Livia%20-%20Institutia%%20satesc%20in%20Principatul%20Transilvaniei.pdf Instituția judelui sătesc în Principatul Transilvaniei]; Wyd. Mega; Cluj-Napoca; 2014; s. 63-64; [dostęp:2017-01-07].</ref> |
| − | |||
| − | |||
* De jos: / Z dołu: | * De jos: / Z dołu: | ||
| Linia 66: | Linia 57: | ||
:* [[Beszterce vidék]] − [[Districtul Bistriței]] (niem. ''Bistritzer Distrikt'') – „District” oparty o [[Beszterce]] (rum. ''Bistrița''0. | :* [[Beszterce vidék]] − [[Districtul Bistriței]] (niem. ''Bistritzer Distrikt'') – „District” oparty o [[Beszterce]] (rum. ''Bistrița''0. | ||
| − | Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) zniknęła w 1784 r. | + | Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) zniknęła w 1784 r. wraz z podziałem na '' Bezirke '' podjętym przez cesarza Habsburgów Józefa II<ref> Lucas Joseph Marienburg: '' Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde '' , Band 19, Neudruck 1986 aus 1813, editura Böhlau 1996, Ignaz de Luca, artykuł: '' Das Großfürstenthum Siebenbürgen '' w: '' Geographisches Handbuch von dem Oestreichischen Staate '' Vand 4 '' Ungarn, Illyrien und Siebenbürgen '', Wydawnictwo JV Degen, Wiedeń 1791, strony 491–549 oraz mapa tych „Bezirke Siebenburgens” w „Geographische Mittheilungen” A. Petermannsa, Wydawnictwo Justhus Perthes, Gotha 1857. </ref> i nie jest odrestaurowana poprzez reformę administracyjną związaną z utworzeniem Cesarstwa Austro-Węgierskiego w 1876 r., która zniosła [[Księstwo Transylwanii (1711-1867)|Wielkie Księstwo Siedmiogrodu]]. |
| − | + | == Siedziska == | |
| − | |||
| − | == | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Plik:Székely Land.PNG|300px|thumb|Terytoria trzech uprzywilejowanych stanów siedmiogrodzkich<br/> | [[Plik:Székely Land.PNG|300px|thumb|Terytoria trzech uprzywilejowanych stanów siedmiogrodzkich<br/> | ||
| Linia 113: | Linia 99: | ||
|} | |} | ||
| − | I wiele osad, choć | + | I wiele osad, choć ruszyły drogą niezależności, ostatecznie nie stały się pełnoprawnymi stolicami, np. [[Nagyekemező]] (niem. ''Großprobstdorf'', rum. ''Târnava'') itp. |
| + | |||
| + | == Kultura == | ||
| + | |||
| + | Ich charakterystycznym zabytkiem architektonicznym jest kościół forteczny. Ich unikalny język regionalny jest zbliżony do luksemburskiego. Sybin był Europejską Stolicą Kultury w 2007 roku (wraz z dwoma gminami współorganizującymi). | ||
| − | |||
Jellegzetes építészeti emlékük az [[Erdély erődtemplomos falvai|erődtemplom]]. Egyedi tájnyelvük a [[luxemburgi nyelv|luxemburgihoz]] áll közel. [[Nagyszeben]] város 2007-ben (két társrendező településsel) [[Európa kulturális fővárosa]]. | Jellegzetes építészeti emlékük az [[Erdély erődtemplomos falvai|erődtemplom]]. Egyedi tájnyelvük a [[luxemburgi nyelv|luxemburgihoz]] áll közel. [[Nagyszeben]] város 2007-ben (két társrendező településsel) [[Európa kulturális fővárosa]]. | ||
| − | == | + | == Przypisy == |
| − | {{ | + | {{izvori}} |
| + | |||
| + | == Więcej informacji == | ||
| − | |||
* Antos Árpád: [http://hetedhethatar.hu/hethatar/?p=9738 Barangolások Erdélyben – Szászföld] – [[Hetedhéthatár]] | * Antos Árpád: [http://hetedhethatar.hu/hethatar/?p=9738 Barangolások Erdélyben – Szászföld] – [[Hetedhéthatár]] | ||
* [http://mek.oszk.hu/02100/02109/html/59.html#67 Erdély története: A szászok betelepülése] | * [http://mek.oszk.hu/02100/02109/html/59.html#67 Erdély története: A szászok betelepülése] | ||
| Linia 127: | Linia 117: | ||
* Draskóczy István: [http://epa.oszk.hu/00900/00979/00017/01draskoczy.htm Az erdélyi Szászföld demográfiai helyzete a 16. század elején] – Erdélyi Múzeum – 61. kötet, 1999. 1-2.füzet | * Draskóczy István: [http://epa.oszk.hu/00900/00979/00017/01draskoczy.htm Az erdélyi Szászföld demográfiai helyzete a 16. század elején] – Erdélyi Múzeum – 61. kötet, 1999. 1-2.füzet | ||
| − | == | + | == Powiązane artykuły == |
* [[Erdélyi szász univerzitás]] | * [[Erdélyi szász univerzitás]] | ||
Wersja z 11:37, 9 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Királyföld (pol. Ziemia królewska (królewszczyzna), łac. Fundus Regius, niem. Königsboden, rum. Pământul Crăiesc) to nazwa historycznego regionu między Nagy-Küküllő i rzeką Olt (rum. Aluta), czasami także nzaywany Szászföld (Saksonią') lub Szászok földje (Ziemią Sasów). Kiedyś nazywał się Tulajdonlub Fiskális föld.[1] Spis treściLokalizacjaObszar saksońskich siedlisk był pierwotnie wąskim pasem ziemi w południowym Siedmiogrodzie o długości 190 km, rozciągającym się od Szászváros do brzegu Homoród. Później ten obszar rozrastał się w kierunku północ-południe. Obszary przylegające do Királyföld: komitaty Küküllő, Fehér i Udvarhelyszék na północy, Udvarhelyszék, Miklósvárszék, Sepsiszék i Felső-Fehér na wschodzie, góry oddzielające Havasalföld na południu, komitaty: Hunyad, Fehér i Küküllő.[2] HistoriaPo osiedleniu się Sasów w Siedmiogrodzie w XII wieku, Andreanum w 1224 roku ustabilizowało ich pozycję prawną i określiło autonomię, co zostało potwierdzone w 1486 roku przez króla Macieja. Ich nadrzędne ciałem stało się [ispán]] Sybina. Otrzymał prawo do organizowania targów i nadawania ulg podatkowych, a nawet od Ludwika Wielkiego prawo do zatrzymania towarów w Sybinie . W 1437 roku unia trzech narodów Siedmiogrodu: Węgrów, Seklerów i Sasów została również skodyfikowana, a związek ten był wielokrotnie potwierdzany (Unio Trium Nationum). Od XV wieku saksoński uniwersytet osiągnął nowe warunki w zakresie samostanowienia, a więc własny sąd (król-sędzia), względnie. mianowanie wójta saksońskiej gminy (czyli Saxonum), który był jednocześnie burmistrzem Sibiu, stolicy siedziby. Prawnie odrębne katedry (które tworzyły ze sobą uniwersytet) przetrwały do podziału w 1876 r., kiedy komitaty: Brassó, Szeben, Nagy-Küküllő i Bistrița-Năsăud przejęły te ziemie. Asymilacja rozpoczęła się już na początku XX wieku, na przykład w okresie Królestwa Rumuńskiego ludność Braszowa zmieniła się z większości niemieckiej na węgierską (obecnie większość rumuńska). Dziś, ze względu na przymusową emigrację w latach 70., ludność niemiecka na tym obszarze jest minimalna. Jednostki administracyjnePlik:Județe Transilvania sec17.PNG Podział administracyjny średniowiecznej Transylwanii: w zielonych ziemiach saksońskich, w tym Christian Land . Te mapy pokazują regiony Althland, Burzenland, Weinland, Nösnerland, Land vor dem Wald i Ciculia [3]Specjalnych jednostek administracyjnch, zwanych po węgiersku „Szék” i po niemiecku „Boden” początkowo było cztery: [4]:
Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) została później podzielona na kilka miejsc: [5]
Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) zniknęła w 1784 r. wraz z podziałem na Bezirke podjętym przez cesarza Habsburgów Józefa II[6] i nie jest odrestaurowana poprzez reformę administracyjną związaną z utworzeniem Cesarstwa Austro-Węgierskiego w 1876 r., która zniosła Wielkie Księstwo Siedmiogrodu. SiedziskaBłąd przy generowaniu miniatury: Terytoria trzech uprzywilejowanych stanów siedmiogrodzkich Niebieski: Seklerzy, Szary: Sasi – Königsboden zgodnie z prawem Złotej karty, Żółty: szlachcice Komitatsboden Plik:Erdély adminisztratív felosztása.jpg Királyföld na mapie średniowiecznego Siedmiogrodu. Na południu jest zaznaczony na szaro.
Później założona:
I wiele osad, choć ruszyły drogą niezależności, ostatecznie nie stały się pełnoprawnymi stolicami, np. Nagyekemező (niem. Großprobstdorf, rum. Târnava) itp. KulturaIch charakterystycznym zabytkiem architektonicznym jest kościół forteczny. Ich unikalny język regionalny jest zbliżony do luksemburskiego. Sybin był Europejską Stolicą Kultury w 2007 roku (wraz z dwoma gminami współorganizującymi). Jellegzetes építészeti emlékük az erődtemplom. Egyedi tájnyelvük a luxemburgihoz áll közel. Nagyszeben város 2007-ben (két társrendező településsel) Európa kulturális fővárosa. Przypisy
Więcej informacji
Powiązane artykuły |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||