Mistrz skarbu: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 183: | Linia 183: | ||
=== Czasy Andegawenów === | === Czasy Andegawenów === | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small> | ! width="20%" | Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small> | ||
| Linia 269: | Linia 255: | ||
| [[Pomázi Cikó]] | | [[Pomázi Cikó]] | ||
| 1353–1359<ref name="Korai magyar"/> | | 1353–1359<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | | + | | B1 '''[[Bebek II. István]]''' de Pelsőc, [[Országbíró]] (1360-69), [[Tárnokmester]] (1359-60) |
|- | |- | ||
| [[Paksi Olivér]] (drugi raz) | | [[Paksi Olivér]] (drugi raz) | ||
| 1359–1360<ref name="Korai magyar"/> | | 1359–1360<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | | + | | B1 I. István de Pelsőc († przed 23.6.1369), '''Tárnokmester''' (1359-60), főispán Heves i Liptó, (fl. 1330-69 |
|- | |- | ||
| [[Zsámboki János|Zsámboki János]] (pierwszy raz) | | [[Zsámboki János|Zsámboki János]] (pierwszy raz) | ||
| 1360–1371<ref name="Korai magyar"/> | | 1360–1371<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | ifjabb? | + | | ifjabb? D1. '''Kanizsai''' I. Miklós (bd-1404), skarbnik, Tárnokmester (1367–1404), (fl. 1367-1404, †III.1404; m.Margit N (fl. 1404-17), zalai, mosoni, vasi és soproni ispán, |
|- | |- | ||
| [[Dunajeci János]] | | [[Dunajeci János]] | ||
| Linia 310: | Linia 296: | ||
|- | |- | ||
|} | |} | ||
| + | |||
| + | * B2. '''[[Domoszlói Péter]]''', Tárnokmester, +1320; m.N, dau.of Sándor Kárászi | ||
| + | * B3 '''[[Bebek György]]''' de Vámos, Tárnokmester, (fl. 1330-90, +before 5.5.1390 | ||
| + | * C1 '''[[Bebek László]]''', Királynéi [[tárnokmester]], (fl. 1370-1403, +before 22.1.1404 | ||
| + | * C1 '''[[Bebek I. Imre]]''' [[Tárnokmester]], Főispán of Torna, Sáros, Szepes, Bereg, Liptó, Turóc and Borsod, (fl. 1370-95 -> | ||
=== Wiek mieszanych rodów === | === Wiek mieszanych rodów === | ||
Wersja z 15:22, 28 gru 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mistrz skarbu (magister tavernicorum regalium[1]) lub wódz főtárnok (camerarius) to jeden z dostojników baronialnych, początkowo nadzorca dworów królewskich, zarządca jego finansów, kustosz jego skarbów. Pod koniec średniowiecza stopniowo przekształcił się w urząd sędziowski, który w XII wieku stał się niefunkcjonalną funkcją. Stanowisko wzorowane było na samej frankońskiej organizacji państwowej z czasów powstania państwa, w krajach sąsiednich, w Europie Środkowo-Wschodniej, nazywane było camerarius[2]. Spis treściRola ekonomicznaNiestety dokumnety króla I. Istvána ledwo wspominają o jednym lub dwóch dostojnikach, o godnościach dworskich wiemy tylko z statutu Tihany. Zarządzającym dochodami królewskimi był naczelny főtárnok (camerarius), który stał na czele Tárnok organizacji dworskiej. Zarządzał "kamaráját", dlatego później főkamarás „komnatą” króla, więc później nazwano ją główną komnatą.[3] Po raz pierwszy został wymieniony w 1148 r. jako prezes izby królewskiej királyi kamara elnöke (presidens camere regie), następnie w 1198 r. I kilkakrotnie później posiadał tytuł mistrza komnat kamarások mestere (magister cubiculariorum). Po raz pierwszy pojawił się w 1214 roku jako tárnokmester (magister tavarnicorum). Początkowo palatyn kierujący dworem nie był już w stanie wykonywać wszystkich swoich obowiązków i potrzebni byli nowi dygnitarze specjalizujący się w niektórych zadaniach[4]. Około 1200 r. dochody majątków królewskich zaczęły tracić na znaczeniu. Odtąd tárnokmester steward zarządzał innymi dochodami skarbowymi (królewskie, królewskie podatki miejskie itp.).[5] Dénes, jeden z mistrzów początku XIII wieku, syn (m) strąka, odegrał ważną rolę w kształtowaniu nowej polityki gospodarczej opartej na dochodach pieniężnych.[6] Reformy Karola Roberta znacznie zwiększyły jego rolę w pierwszej połowie XIV wieku[7], kiedy był on już szefem finansów publicznych, faktycznym kierownikiem polityki finansowej i gospodarczej oraz głównym organem administracyjnym i sądowniczym powiązanych organizacji. Obejmował również dobra koronne i pozostałe folwarki zamkowe. W jego działalności gospodarczej pomagał mu porucznik i generał porucznik. W drugiej połowie XIV w. obowiązki gospodarcze stopniowo, ostatecznie całkowicie, przejmował jego zastępca, kincstartó (thesaurarius).[5][6] Rola sądowaW grupie wolnych miast królewskich, tzw. miastach dworu królewskiego mistrz królewski osądzał Budę jeszcze przed 1376 r., ale w tym czasie nawet palatyn i sędzia kraju byli w stanie rozpatrywać ich sprawy. W wyniku reform Ludwika Wielkiego w latach 1376–1378 oddzielny sędzia sądu miejskiego, zachowując swój urząd sędziego, działał po 1378 r., gdy funkcję sędziego wspierał sędzia i notariusz.[6] W sprawach cywilnych miast miast królewskich odwołanie musiało zostać złożone na dworze królewskim u prezydentów cywilnych. W XV wieku Buda, Bratysława, Trnawa, Sopron, Koszyce, Preszów i Bardiów składały się z miast pogańskich. Jeszcze zanim Mohács dołączył do nich Pest, a ich liczba stale rosła, szczególnie w XVI-XVII wieku. wieku. W 1848 r. Było ich 28. Podczas okupacji tureckiej królewskie krzesło znajdowało się w Bratysławie[5]. Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. Palatyn lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie Rady Siedmiu. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.[5] Czasy ArpadówÁkos I. Mojs 1291 D1. Hahót Jakab, Királynéi tárnokmester, (fl. 1267-1301, +before 1309; m.Anna (fl. 1296-1309), dau.of László N Czasy Andegawenów
Wiek mieszanych rodówXV wiek
A2. Serkei Dezső († 1415), Tárnokmester; żona: N Margit (fl. 1412-13); jego następcy używali nazwiska Dezsőfi de Serke C1 Bebek László († przed 22.1.1404), Királynéi tárnokmester, (fl. 1370-1403; żona: Rupolújvári Nn, teść: Rupolújvári Tamás (Vásári and N) -> Bebek László (ispán) († 1403/1404), Bebek István országbíró fia[3] Karlo Kurjaković Master of the treasury (1408), D6 Bebek III. Miklós, Királynéi tárnokmester, (fl. 1404-30 Kórógyi Fülpös, Tárnokmester, +1432/33; m.Ilona Josvay (fl. 1433-36) Rozgonyi I. János, Tárnokmester (magister tavernicorum), +ca 1438; m.Apollónia (fl. 1406-1425), dau.of Demeter Domoszlói and Ilona Debreceni B1. Guthi Országh János, Tárnokmester, +1457; 1m: N, dau.of Tamás Kolozsvári; 2m: Erzsébet Pósa de Szer G4. Rozgonyi Rénold, Tárnokmester, +1472; 1m: Dorottya Garai (fl. 1434-43); 2m: Elizabeth von Maynberg
XVI wiekÚjkorTavernicorum regalium magistri, Königliche Ober–Schatzmeister[9]
Királynéi tárnokmesterekAnjou-kor (királynéi)
Kapcsolódó szócikkekA magyar uralkodó osztály
Przypisy
További információk
|