Mistrz skarbu: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 40: | Linia 40: | ||
Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. [[Palatyn]] lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie [https://hr.wikipedia.org/wiki/Sud_sedmorice Rady Siedmiu]. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.<ref name="Fogalomtár"/> | Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. [[Palatyn]] lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie [https://hr.wikipedia.org/wiki/Sud_sedmorice Rady Siedmiu]. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.<ref name="Fogalomtár"/> | ||
| + | |||
| + | === Lista mistrzów skarbu === | ||
== Czasy Arpadów == | == Czasy Arpadów == | ||
| + | |||
| + | * '''[[Ákos I. Mojs]]''' 1291 | ||
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | {| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%" | ||
| Linia 67: | Linia 71: | ||
| [[Dénes, syn Apoda]] | | [[Dénes, syn Apoda]] | ||
| 1215–1222<ref name="Fügedi Ispánok"/> / (1224–1230<ref name="Korai magyar"/>) | | 1215–1222<ref name="Fügedi Ispánok"/> / (1224–1230<ref name="Korai magyar"/>) | ||
| − | | [[Osl Beled]] | + | | [[Osl Beled]] [[mistrz skarbu]] '''(1216–1236)''' |
|- | |- | ||
| [[Tomaj Dénes]] | | [[Tomaj Dénes]] | ||
| Linia 88: | Linia 92: | ||
| wakat | | wakat | ||
| 1241–1242 | | 1241–1242 | ||
| − | | [[Meggyesi Móricz]], [[ | + | | [[Meggyesi Móricz]], [[mistrz skarbu]] (''magister tavernicorum''), (fl. 1241-69) |
|- | |- | ||
| [[Csák I. Máté]]<ref name="Fügedi Ispánok"/> | | [[Csák I. Máté]]<ref name="Fügedi Ispánok"/> | ||
| Linia 126: | Linia 130: | ||
| [[Monoszló II. Egyed]] (pierwszy raz) | | [[Monoszló II. Egyed]] (pierwszy raz) | ||
| 1274<ref name="Korai magyar"/> | | 1274<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | | + | | '''(1270–1272; 1274–1275)''' |
|- | |- | ||
| [[Gutkeled Joakim]] (trzeci raz) | | [[Gutkeled Joakim]] (trzeci raz) | ||
| Linia 150: | Linia 154: | ||
| [[Csák III. Ugrin]]<ref name="Fügedi Ispánok"/> | | [[Csák III. Ugrin]]<ref name="Fügedi Ispánok"/> | ||
| 1277–1279<ref name="Korai magyar"/> | | 1277–1279<ref name="Korai magyar"/> | ||
| − | | [[Csák]], | + | | [[Csák]], gałąź [[Újlaki]] |
|- | |- | ||
| [[Aba II. Lőrinc]] (pierwszy raz) | | [[Aba II. Lőrinc]] (pierwszy raz) | ||
| Linia 172: | Linia 176: | ||
| [[Rátót]] | | [[Rátót]] | ||
|- | |- | ||
| − | | [[Rátót | + | | [[Rátót II. Domokos]] |
| 1293–1301<ref name="Korai magyar"/> (1302<ref name="Markó"/>) | | 1293–1301<ref name="Korai magyar"/> (1302<ref name="Markó"/>) | ||
| − | | [[Rátót]], Porc István | + | | [[Rátót]], syn [[Porc István|Istvána Porca]], przodka klanu [[Pásztói]] |
|- | |- | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Czasy Andegawenów == | == Czasy Andegawenów == | ||
Wersja z 14:39, 30 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mistrz skarbu (magister tavernicorum regalium[1]) lub wódz főtárnok (camerarius) to jeden z dostojników baronialnych, początkowo nadzorca dworów królewskich, zarządca jego finansów, kustosz jego skarbów. Pod koniec średniowiecza stopniowo przekształcił się w urząd sędziowski, który w XII wieku stał się niefunkcjonalną funkcją. Stanowisko wzorowane było na samej frankońskiej organizacji państwowej z czasów powstania państwa, w krajach sąsiednich, w Europie Środkowo-Wschodniej, nazywane było camerarius[2]. Spis treściRola ekonomicznaNiestety dokumnety króla I. Istvána ledwo wspominają o jednym lub dwóch dostojnikach, o godnościach dworskich wiemy tylko z statutu Tihany. Zarządzającym dochodami królewskimi był naczelny főtárnok (camerarius), który stał na czele Tárnok organizacji dworskiej. Zarządzał "kamaráját", dlatego później főkamarás „komnatą” króla, więc później nazwano ją główną komnatą.[3] Po raz pierwszy został wymieniony w 1148 r. jako prezes izby królewskiej királyi kamara elnöke (presidens camere regie), następnie w 1198 r. I kilkakrotnie później posiadał tytuł mistrza komnat kamarások mestere (magister cubiculariorum). Po raz pierwszy pojawił się w 1214 roku jako tárnokmester (magister tavarnicorum). Początkowo palatyn kierujący dworem nie był już w stanie wykonywać wszystkich swoich obowiązków i potrzebni byli nowi dygnitarze specjalizujący się w niektórych zadaniach[4]. Około 1200 r. dochody majątków królewskich zaczęły tracić na znaczeniu. Odtąd tárnokmester steward zarządzał innymi dochodami skarbowymi (królewskie, królewskie podatki miejskie itp.).[5] Dénes, jeden z mistrzów początku XIII wieku, syn (m) strąka, odegrał ważną rolę w kształtowaniu nowej polityki gospodarczej opartej na dochodach pieniężnych.[6] Reformy Karola Roberta znacznie zwiększyły jego rolę w pierwszej połowie XIV wieku[7], kiedy był on już szefem finansów publicznych, faktycznym kierownikiem polityki finansowej i gospodarczej oraz głównym organem administracyjnym i sądowniczym powiązanych organizacji. Obejmował również dobra koronne i pozostałe folwarki zamkowe. W jego działalności gospodarczej pomagał mu porucznik i generał porucznik. W drugiej połowie XIV w. obowiązki gospodarcze stopniowo, ostatecznie całkowicie, przejmował jego zastępca, kincstartó (thesaurarius).[5][6] Rola sądowaW grupie wolnych miast królewskich, tzw. miastach dworu królewskiego mistrz królewski osądzał Budę jeszcze przed 1376 r., ale w tym czasie nawet palatyn i sędzia kraju byli w stanie rozpatrywać ich sprawy. W wyniku reform Ludwika Wielkiego w latach 1376–1378 oddzielny sędzia sądu miejskiego, zachowując swój urząd sędziego, działał po 1378 r., gdy funkcję sędziego wspierał sędzia i notariusz.[6] W sprawach cywilnych miast miast królewskich odwołanie musiało zostać złożone na dworze królewskim u prezydentów cywilnych. W XV wieku Buda, Bratysława, Trnawa, Sopron, Koszyce, Preszów i Bardiów składały się z miast pogańskich. Jeszcze zanim Mohács dołączył do nich Pest, a ich liczba stale rosła, szczególnie w XVI-XVII wieku. wieku. W 1848 r. Było ich 28. Podczas okupacji tureckiej królewskie krzesło znajdowało się w Bratysławie[5]. Od początku XVI wieku mistrz skarbu był czwartą świecką godnością. Palatyn lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie Rady Siedmiu. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu.[5] Lista mistrzów skarbuCzasy Arpadów
Czasy Andegawenów
XV wiek
XVI wiek
Nowa eraTavernicorum regalium magistri, Königliche Ober–Schatzmeister[9]
Kapcsolódó szócikkekA magyar uralkodó osztály
Przypisy
További információk
|
