Királyföld: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 93: | Linia 93: | ||
Pe aceste hărți figurează regiunile [[Țara Oltului|Althland]], [[Țara Bârsei|Burzenland]], [[Țara Vinurilor|Weinland]], [[Țara Năsăudului|Nösnerland]], [[Land vor dem Wald]] și [[Scaunele secuiești|Ciculia]]<ref>Popescu-Spineni, Marin; ''[http://www.calameo.com/books/0008274333fb61468a998 România în izvoare geografice și cartografice]''; Editura Științifică și Enciclopedică; București; 1978; p. 124; accesat la 8 ianuarie 2017</ref></div>]] | Pe aceste hărți figurează regiunile [[Țara Oltului|Althland]], [[Țara Bârsei|Burzenland]], [[Țara Vinurilor|Weinland]], [[Țara Năsăudului|Nösnerland]], [[Land vor dem Wald]] și [[Scaunele secuiești|Ciculia]]<ref>Popescu-Spineni, Marin; ''[http://www.calameo.com/books/0008274333fb61468a998 România în izvoare geografice și cartografice]''; Editura Științifică și Enciclopedică; București; 1978; p. 124; accesat la 8 ianuarie 2017</ref></div>]] | ||
| − | [[Plik:Székely Land.PNG|300px| | + | [[Plik:Székely Land.PNG|300px|thumb|Terytoria trzech uprzywilejowanych stanów siedmiogrodzkich<br/> |
| − | ''' | + | '''Niebieski:''' ''[[Seklerzy]]'',<br/> |
| − | ''' | + | '''Szary:''' ''[[Sasi]]'' – Königsboden zgodnie z prawem [[Goldener Freibrief|Złotej karty]],<br/> |
| − | ''' | + | '''Żółty:''' szlachcice [[Komitatsboden]]]] |
| − | [[Plik:Erdély adminisztratív felosztása.jpg| | + | [[Plik:Erdély adminisztratív felosztása.jpg|thumb|250px|''Királyföld'' na mapie średniowiecznego [[Siedmiogrod]]u. Na południu jest zaznaczony na szaro.]] |
[[Plik:Brukenthalpalais Hermannstadt.jpg|thumb|250px|[[Nagyszeben]], [[Brukenthal-palota]]]] | [[Plik:Brukenthalpalais Hermannstadt.jpg|thumb|250px|[[Nagyszeben]], [[Brukenthal-palota]]]] | ||
{| {{széptáblázat}} | {| {{széptáblázat}} | ||
| − | ! [[ | + | ! Nazwa regionu !! Stolica<br>po węgiersku !! po<br>niemiecku !! [[erdélyi szászul]] !! po<br>łacinie !! po<br>rumuńsku !! Komentarz |
|- | |- | ||
| − | | [[Kőhalomszék]] || [[Kőhalom]] | + | | [[Kőhalomszék]] || [[Kőhalom]] || ''Reps'' || ''Kozd'' || || ''Rupea'' || |
|- | |- | ||
| − | | [[Nagysinkszék]] || [[Nagysink]] | + | | [[Nagysinkszék]] || [[Nagysink]] || ''Großschenk'' || ''Schoink'' || || ''Cincu'' || |
|- | |- | ||
| − | | [[Segesvárszék]] ||[[Segesvár]] | + | | [[Segesvárszék]] ||[[Segesvár]] || Schäßburg || || ''Saxoburgum'' || ''Sighișoara'' || |
|- | |- | ||
| − | | [[Szászsebesszék]] || [[Szászsebes]] | + | | [[Szászsebesszék]] || [[Szászsebes]] || ''Mühlbach'' || || || ''Șebeș'' || |
|- | |- | ||
| − | |[[Szászvárosszék]] || [[Szászváros]] | + | |[[Szászvárosszék]] || [[Szászváros]] || ''Broos'' || ''Waras'' || || ''Oraștie'' || |
|- | |- | ||
| − | | [[Szebenszék]] || [[Nagyszeben]] | + | | [[Szebenszék]] || [[Nagyszeben]] || ''Hermannstadt'' || || ''Cybinium'' || ''Sibiu'' || wielu<br>Seklerów |
|- | |- | ||
| − | | [[Szerdahelyszék]] ||[[Szerdahely (Románia)|Szerdahely]] | + | | [[Szerdahelyszék]] ||[[Szerdahely (Románia)|Szerdahely]] || ''Reußmarkt'' || ''Ruzmargt'' || || ''Miercurea Sibilului'' || |
|- | |- | ||
| − | | [[Újegyházszék]] || [[Újegyház]] | + | | [[Újegyházszék]] || [[Újegyház]] || ''Leschkirch'' || ''Leuskyrch'' || || ''Nocrich'' || |
|} | |} | ||
| − | + | Później założona: | |
{| {{széptáblázat}} | {| {{széptáblázat}} | ||
| − | ! | + | ! Nazwa regionu !! Székváros !! po niemiecku !! po rumuńsku !! Komentarz |
|- | |- | ||
| − | | [[Medgyesszék]] || [[Medgyes]] | + | | [[Medgyesszék]] || [[Medgyes]] || ''Mediasch'' || ''Mediaș'' || |
|- | |- | ||
| − | | [[Selykszék]] || [[Nagyselyk]] | + | | [[Selykszék]] || [[Nagyselyk]] || ''Marktschelken'' || ''Șeica Mare'' || |
|} | |} | ||
| − | + | I wiele osad, choć ruszyło drogą niezalezności, ostatecznie nie stało się pełnoprawnymi stolicami, np. [[Nagyekemező]] (niem. ''Großprobstdorf'', rum. ''Târnava'') itp. | |
== Kultúra == | == Kultúra == | ||
Wersja z 13:47, 8 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Királyföld (pol. Ziemia królewska (królewszczyzna), łac. Fundus Regius, niem. Königsboden, rum. Pământul Crăiesc) to nazwa historycznego regionu między Nagy-Küküllő i rzeką Olt (rum. Aluta), czasami także nzaywany Szászföld (Saksonią') lub Szászok földje (Ziemią Sasów). Kiedyś nazywał się Tulajdonlub Fiskális föld.[1] Spis treściLokalizacjaObszar saksońskich siedlisk był pierwotnie wąskim pasem ziemi w południowym Siedmiogrodzie o długości 190 km, rozciągającym się od Szászváros do brzegu Homoród. Później ten obszar rozrastał się w kierunku północ-południe. Obszary przylegające do Királyföld: komitaty Küküllő, Fehér i Udvarhelyszék na północy, Udvarhelyszék, Miklósvárszék, Sepsiszék i Felső-Fehér na wschodzie, góry oddzielające Havasalföld na południu, komitaty: Hunyad, Fehér i Küküllő.[2] HistoriaPo osiedleniu się Sasów w Siedmiogrodzie w XII wieku, Andreanum w 1224 roku ustabilizowało ich pozycję prawną i określiło autonomię, co zostało potwierdzone w 1486 roku przez króla Macieja. Ich nadrzędne ciałem stało się [ispán]] Sybina. Otrzymał prawo do organizowania targów i nadawania ulg podatkowych, a nawet od Ludwika Wielkiego prawo do zatrzymania towarów w Sybinie . W 1437 roku unia trzech narodów Siedmiogrodu: Węgrów, Seklerów i Sasów została również skodyfikowana, a związek ten był wielokrotnie potwierdzany (Unio Trium Nationum). Od XV wieku saksoński uniwersytet osiągnął nowe warunki w zakresie samostanowienia, a więc własny sąd (król-sędzia), względnie. mianowanie wójta saksońskiej gminy (czyli Saxonum), który był jednocześnie burmistrzem Sibiu, stolicy siedziby. Prawnie odrębne katedry (które tworzyły ze sobą uniwersytet) przetrwały do podziału w 1876 r., kiedy komitaty: Brassó, Szeben, Nagy-Küküllő i Bistrița-Năsăud przejęły te ziemie. Asymilacja rozpoczęła się już na początku XX wieku, na przykład w okresie Królestwa Rumuńskiego ludność Braszowa zmieniła się z większości niemieckiej na węgierską (obecnie większość rumuńska). Dziś, ze względu na przymusową emigrację w latach 70., ludność niemiecka na tym obszarze jest minimalna. Jednostki administracyjneBłąd przy generowaniu miniatury: Podział administracyjny średniowiecznej Transylwanii: w zielonych ziemiach saksońskich, w tym Christian Land . Te mapy pokazują regiony Althland, Burzenland, Weinland, Nösnerland, Land vor dem Wald i Ciculia [3]Unități administrativePlik:Transylvania1532Map.jpg Harta Transilvaniei, de Johanes Honterus, 1532. Błąd przy generowaniu miniatury: Împărțirea administrativă a Transilvaniei medievale: în verde Ținuturile sașilor, printre care Ținutul crăiesc. Pe aceste hărți figurează regiunile Althland, Burzenland, Weinland, Nösnerland, Land vor dem Wald și Ciculia[4]Aceste unități administrative speciale, numite Szék în maghiară și Boden în germană, erau la început în număr de patru:[5]: Ținutul crăiesc (Fundus regius) a fost divizat ulterior în mai multe scaune:[6]
Ținutul crăiesc (Fundus regius) dispare în 1784 odată cu împărțirea în Bezirke decisă de împăratul habsburgic Iosif al II-lea[7], și nu este restabilit prin reforma administrativă legată de constituirea Imperiului Austro-Ungariei în 1876, care desființează Marele-Principat al Transilvaniei.
Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) została później podzielona na kilka miejsc: [9]
Ziemia chrześcijańska (Fundus regius) zniknęła w 1784 r. Wraz z podziałem na Bezirke podjętym przez cesarza Habsburgów Józef II [10] i nie jest odrestaurowana poprzez reformę administracyjną związaną z utworzeniem Cesarstwa Austro-Węgierskiego w 1876 r., która zniosła Wielkie Księstwo Siedmiogrodu. A székekBłąd przy generowaniu miniatury: Împărțirea administrativă a Transilvaniei medievale: în verde Ținuturile sașilor, printre care Ținutul crăiesc. Pe aceste hărți figurează regiunile Althland, Burzenland, Weinland, Nösnerland, Land vor dem Wald și Ciculia[11]Plik:Székely Land.PNG Terytoria trzech uprzywilejowanych stanów siedmiogrodzkich Niebieski: Seklerzy, Szary: Sasi – Königsboden zgodnie z prawem Złotej karty, Żółty: szlachcice Komitatsboden Plik:Erdély adminisztratív felosztása.jpg Királyföld na mapie średniowiecznego Siedmiogrodu. Na południu jest zaznaczony na szaro.
Później założona:
I wiele osad, choć ruszyło drogą niezalezności, ostatecznie nie stało się pełnoprawnymi stolicami, np. Nagyekemező (niem. Großprobstdorf, rum. Târnava) itp. KultúraJellegzetes építészeti emlékük az erődtemplom. Egyedi tájnyelvük a luxemburgihoz áll közel. Nagyszeben város 2007-ben (két társrendező településsel) Európa kulturális fővárosa. Jegyzetek
További információk
Kapcsolódó szócikkek |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||