Kőszegi II. Henrik

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kőszegi II. Henrik (pol. Henryk II Kőszegi, chor. Henrik II. Gisingovac, niem. Heinrich II. von Güns) (* nieznana, † marzec÷maj 1310), węgierski szlachcic. Dostojnik państwowy, członek potężnego rodu Kőszegi. Rozszerzył swój wpływ na Górną Slawonię od lat 1280., stając się jednym z tak zwanych „oligarchów”, którzy de facto rządzili swoją domeną niezależnie od monarchy. Po wymarciu Domu Árpáda uczestniczyli w walkach dynastycznych. Przejął wtedy południowe Zadunaje pod swoją zwierzchnictwem.

Henry (II) Kőszegi (, , ; died between March and May 1310) was a Hungarian influential lord at the turn of the 13th and 14th centuries. He was a member of the powerful Kőszegi family. He extended his influence over Upper Slavonia since the 1280s, becoming one of the so-called "oligarchs", who ruled their dominion de facto independently of the monarch. After the extinction of the House of Árpád, he participated in the dynastic struggles. He drew Southern Transdanubia under his suzerainty by then. 

Trzykrotny ban całej Slawonii (1290–1291, 1293, 1301–1310) i skarbnik królewski (1302–1305). Po jego śmierci król Węgier Karol I pokonał jego synów i zlikwidował ich samodzielną prowincję w 1316 roku. Henrik miał dwóch synów: Jana - przodka rodziny Tamási i Piotra - przodka rodziny Herceg de Szekcső

He served as Ban of Slavonia three times (1290–1291, 1293, 1301–1310) and Master of the treasury (1302–1305). After his death, Charles I of Hungary defeated his sons and eliminated their province in 1316. Through his two sons, Henry Kőszegi was the progenitor of the Tamási and Herceg de Szekcső noble families. 

Rodzina

Henrik II urodził się w potężnym i zamożnym rodzie Kőszegich, wywodzącego się z klanu Héder, jako najmłodszy syn potężnego możnowładcy Henryka I.[1] Jego starszymi (pół) braćmi byli [[Kőszegi I. Miklós|Mikołaj I], Iwan - którzy również zostali wyniesieni do godności w późnym wieku Árpádów - oraz Piotr, biskup Veszprém od 1275 roku do jego zabójstwa w 1289 roku. Historyk Zsoldos Attila twierdzi, że Henrik był znacznie młodszy od swoich bracia (dlatego urodził się prawdopodobnie w drugiej połowie lat 50.); po raz pierwszy pojawił się we współczesnych dokumentach dopiero w 1278 roku, ponad dziesięć lat po pierwszej wzmiance o swoich braciach, którzy w tym czasie prowadzili aktywną działalność polityczną i wojskową. Ponadto, w najwcześniejszych dokumentach, w których wymieniono jego imię, nazywano go także „Herke”, rodzajem zdrobnienia. Zsoldos uważa, że Henrik urodził się z potencjalnego drugiego małżeństwa jego ojca[2].

Henry II was born into the powerful and wealthy Kőszegi family, originating from the gens (clan) Héder, as the youngest son of the powerful lord Henry I Kőszegi.[3] His elder (half-)brothers were Nicholas I, Ivan – who were also elevated into high dignities during the age of the late Árpáds – and Peter, the Bishop of Veszprém from 1275 till his murder in 1289. Historian Attila Zsoldos argues Henry II was much more younger than his brothers (thus born possibly in the second half of the 1250s); he first appeared in contemporary records only in 1278, more than a decade after the first mention of his brothers, who exerted active political and military activity by then. In addition, he was also called "Herke", a kind of diminutive form, in the earliest documents, where his name was mentioned. Zsoldos considers Henry II was born from a potential second marriage of his father.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Przed 1280 r. Henrik ożenił się z nieznana z imienia córką wybitnego lorda, Mojsa II Dárói, palatyna w latach 1270–1272. Jest to powszechnie akceptowane stanowisko akademickie o żonie palatyna Mojsa II (a więc teściowej Henrik), że miała ona powiazania rodzinne z dynastią Arpadów, królewskim domem Węgier za pośrednictwem królowej Elżbiety Kumańskiej, w związku z czym Henrik stał się dalekim powinowatym Arpadów poprzez swoje małżeństwo. Co więcej, jego szwagierka Elżbieta była małżonką Mikołaja Poka.[4] Mojs zmarł pod koniec 1280 roku. W swoim testamencie podarował Henrik zamek Gordova (Grdjevac)(Grdjevac) i okoliczne ziemie w Slawonii[5]. Henrik z żoną mieli troje dzieci; starszy syn i spadkobierca Jan był przodkiem wpływowej piętnastowiecznej rodziny Tamási, a Piotr „Książę” był pierwszym członkiem rodziny Herceg de Szekcső.[1] Jego córka była zaręczona z Turcho, przyjacielem króla Andrzeja III[6]. Ponadto historyk Pál Engel twierdził, że Mikołaj Kőszegi, biskup Győr, był nieślubnym synem Henrika, jednak biskupem był nieślubny syn brata Henrika, Iwana.[1]

Prior to 1280, Henry married to an unidentified daughter of a prominent lord, Mojs (II) Dárói, Palatine of Hungary between 1270 and 1272. It is a widely accepted academic standpoint that the wife of Palatine Mojs II (Henry's mother-in-law) had family relationship with the Árpád dynasty, the royal house of Hungary through Queen Elizabeth the Cuman, thus Henry became a member of the Árpáds' distant kinship due to his marriage. Furthermore, his sister-in-law Elizabeth was the spouse of Nicholas Pok.[7] Mojs died around late 1280. In his last will and testament, he donated the castle of Gordova (Grdjevac) and its surrounding lands in Slavonia to Henry.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His matrimony produced three children; the elder son and heir John was the progenitor of the influential 15th-century Tamási family, while Peter the "Duke" was the first member of the Herceg de Szekcső family.[3] His daughter was engaged to Turcho, a member of King Andrew III of Hungary's Venetian kinship.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In addition, historian Pál Engel claimed that Nicholas Kőszegi, Bishop of Győr was the illegitimate son of Henry, however, instead of him, it is more plausible, the prelate was the bastard of Henry's brother Ivan.[3] 

Bunty przeciwko monarchom

Henryk I Kőszegi, znacząca postać w czasach tak zwanej „anarchii feudalnej”, zginął w bitwie pod Föveny we wrześniu 1274 roku. Jego potęgę i bogactwo w zachodnim Kraju Zadunajskim odziedziczyli w dużej mierze jego dwaj starsi synowie, Mikołaj i Iwan, którzy w 1279 r. podzielili między siebie swoją najcenniejszą i najcenniejszą dziedzinę. Henrik został wykluczony z umowy, wymieniono tylko jego plantatorów wina, którym przydzielono pewne winnice w komitatach Moson i Pozsony. Historycy János Karácsonyi i Attila Zsoldos uważali, że Henrik otrzymał ziemie w Slawonii od swoich braci około 1279 r., Podczas nierównego podziału; jego pierwsze ziemie leżały w komitacie Varaždin, w północno-zachodniej części prowincji. Tam przypuszczalnie od początku był właścicielem zamków zmarłego „Wilka z Zagorja”, w tym Krapiny (Korpona). Następnie fort Belec, Kostel, Vrbovec (Orbolc) i Oštrc (Oszterc) również należały do jego rodziny, ale czas i okoliczności ich nabycia nie są znane. Z tych ziem i zamków w południowo-zachodnim rogu królestwa Henrik rozszerzył swoje wpływy na terytorium, które wcześniej rządził Joachim Gutkeled, między rzekami Drawą i Sawą (zwaną Slavonia superior, tj. „Górną Slawonią”) w w kolejnych dziesięcioleciach i został uznany za najpotężniejszego posiadacza w regionie po wymarciu dynastii Arpadów w 1301 r.[2] Na przykład nabył zamki Susica (później Szentgyörgy, obecnie Đurđevac w Chorwacji) i Koprivnica (Kapronca) w komitacie Križevci [7]. Podczas umowy rodzinnej Mikołaj i Iwan nie zrezygnowali z możliwości ekspansji w Slawonii, obaj posiadali ziemię i zamki w prowincji. W porozumieniu z Dubicy w dniu 20 kwietnia 1278 r. Kőszegi i Babonićiowie podzielili między sobą obszary zainteresowania w Slawonii. Henrik i jego bracia zrezygnowali z roszczeń terytorialnych ze wszystkich obszarów na południe od rzeki Sawy, tj. z obszaru „Dolna Slawonia” (łac. Slavonia inferior) na rzecz Stefana IV Babonićia i jego klanu, który jednocześnie uznał potęgę Kőszegis na północ od rzeki[6].

Plik:Kostel Castle.jpg
Zamek Kostel, własność Henrika II Kőszegi i jego his następców do 1339

Od 1280 roku Henrik wspomagał orientację polityczną i cele swoich starszych braci, aby stworzyć spójną prowincję terytorialną na Węgrzech Zachodnich, niezależnie od monarchy, młodego Władysława IV. Korzystając z chaotycznej sytuacji, która charakteryzowała panowanie Władysława, trzej bracia Kőszegi splądrowali majątki diecezji zagrzebskiej w różnych okresach na początku 1281 r. W rezultacie biskup zagrzebski Timót ekskomunikował ich w marcu 1281 r.[8] Podczas królewskiej kampanii przeciwko Iwanowi na przełomie 1283 i 1284 roku Henrik udzielił pomocy swojemu bratu. Po upadku Władysława Mikołaj, Henrik i biskup Piotr napadli na południowe Zadunaje i wspólnie zaatakowali biskupie miasto Pecz w marcu 1284 r.[6][9] W następnym roku Albert I, książę Austrii, poprowadził swoje siły przeciwko prowincji Iwana po serii plądrowań i grabieży, i zamierzał oblegać zamek Borostyánkő (dziś Bernstein, Austria). Iwan szukał pomocy u Mikołaja, Piotra i Henryka, który zwerbował armię złożoną z 1000 osób[6].

2

Po zabójstwie Władysława IV w lipcu 1290 r. bracia Kőszeg początkowo byli wspierani przez nowego monarchę, Andrzeja III, w jego zewnętrznych wysiłkach ze względu na ich krótkoterminowe interesy w celu odzyskania zamków i posiadłości utraconych w wyniku wojny księcia Alberta z wojną rodzina w 1289 r. (tzw. „Feud Güssing”; niemiecki: Güssinger Fehde). Ale bracia uznawali Andrzeja za swojego króla tylko nominalnie. Kiedy dieta jesienią 1290 r. nakazała przywrócenie majątków, które zostały bezprawnie zajęte ich prawowitym właścicielom, Andrzej wezwał Henrika, by zwrócił niektóre ziemie miejscowej szlachcie w Slawonii, jednak ten odmówił tego[8]. Zastępując swojego brata Iwana, Henrik został banem Slawonii około lipca/października 1290 r.[6] i utrzymywał godność do następnego roku[5], gdy [Kőszegi]] wzięli udział w królewskiej kampanii wojskowej przeciwko Austrii latem 1291 roku, zmuszając księcia Alberta do wycofania garnizonów z miast i fortec, które zdobył dwa lata wcześniej, a z których wiele a nich trzymali Kőszegi przed ich zaborem[6] Jednak po zawarciu pokoju w Hainburgu w sierpniu 1291 r., który nakazał zniszczenie fortów, które Albert przejął od Kőszegich, rodzina Henrik zwróciła się przeciwko królowi, w wyniku czego Henrik stracił swoją pozycję na dworze królewskim po październiku 1291 r. razem ze swoimi braćmi[5] Po stłumieniu ich otwartego buntu przeciwko Andrzejowi w 1292 r. Mikołaj i Henrik ostrożnie chcieli pogodzić się z monarchą, podczas gdy Iwan pozostał twardym i pozbawionym skrupułów oligarchą zbuntowanym. Henrik został ponownie nazwany banem Slawonii w lutym 1293 r.[5]

Andrzej III poślubił Agnieszkę, córkę księcia Austrii Alberta w lutym 1296 roku. Następnie, dzięki wsparciu teścia, Andrzej rozpoczął kolejną wojnę z Kőszegimi w sierpniu 1296 roku. Podczas gdy niektóre zamki Iwana zostały oblężone, arcybiskup Lodomer ekskomunikowano braci. Pozycja Henrika w kolejnych latach jest nieznana, wycofał się do swojej prowincji i nie brał udziału w działalności antykrólewskiej Iwana, który pozostał (nominalnym) zwolennikiem roszczenia z Domu Anjou. Henrik często dokonywał napadów rabunkowych przeciwko diecezji zagrzebskiej i miejsce uwierzytelnienia, the karta z Čazmy w latach 90. XIX wieku. Dlatego biskup Michael Bő złożył wniosek o ochronę i zaakceptował samobójstwo Babonićiego w związku z jego diecezją. Henry Kőszegi zgodził się na pokój z biskupem do końca 1297 roku i przekazał forty Gerzence i Garicsa (odpowiednio dzisiejsza Garešnica i Podgaric) diecezji, która wywodzi się z niekończących się wojen[10].

Andrew III married Agnes, the daughter of Duke Albert of Austria in February 1296. Afterwards, with his father-in-law's support, Andrew launched another war against the Kőszegis in August 1296. While the Austrian troops besieged Ivan Kőszegi's some castles, Archbishop Lodomer excommunicated the brothers. Henry's position in the following years is unknown, he withdrew to his province and did not participate in Ivan's anti-royal activity, who remained a (nominal) supporter of the claim of the House of Anjou. Henry made plundering raids frequently against the Diocese of Zagreb and its place of authentication, the chapter of Čazma (Csázma) in the 1290s. Therefore, Bishop Michael Bő has applied for protection and accepted the suzerainty of the Babonići over his diocese. Henry Kőszegi concluded a peace with the bishop by the end of 1297 and handed over the forts of Gerzence and Garics (present-day Garešnica and Podgaric, respectively) to the diocese, which suffered from the endless warfare.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Po swoim wyborze pro-andegaweński arcybiskup Grzegorz Bicskei zdjął z Iwana i Henrik ekskomuniki w marcu 1299 roku. Jednak Mikołaj i Henrik przysięgali wierność Andrzej III i uczestniczyli w diecie latem 1299 roku. Następnie delegaci powierzyli Henrykowi mediację między arcybiskupem Graegorzem Bicskei, który znalazł schronienie w zamku Iwana, i jego pro-andegaweńscy biskupi[6]. W przeciwieństwie do nich Iwan należał do grona potężnych władców, którzy namawiali Karola II z Neapolu do przysłania na Węgry swego wnuka, 12-letniego Karola Roberta, by został królem. Jednak po przybyciu młodego pretendenta latem 1300 r. zarówno Iwan, jak i Mateusz III Csák wkrótce połączyli się z Andrzejem, co uniemożliwiło Karolowi odniesienie sukcesu[8]. Attila Zsoldos argumentował, że Andrzej III zawarł feudalny kontrakt z baronami latem 1300 roku: Mateusz Csák i Ivan Kőszegi (który był najstarszym członkiem rodziny po śmierci Mikołaja) stali się „dożywotnimi” palatynami, a Andrzej zaakceptował ich zwierzchnictwo nad ich prowincjami, podczas gdy dwaj najpotężniejsi partyzanci króla, Amadeusz Aba i Stefan Ákos, również otrzymali ten przywilej. Jednocześnie Henryk II Kőszegi i Władysłąw III Kán zostali ustanowieni odpowiednio jako dożywotni ban Slawonii i Wojewoda Siedmiogrodu, uznając ich dominację nad wyznaczonymi terytoriami. W celu potwierdzenia porozumieni, „bardzo miła” córka Henrik została zaręczona z Turcho, wnukiem Alberta Morosiniego, wujka króla Andrzeja, jak napisał włoski wysłannik i kupiec Petrus de Bonzano w swoim liście z września 1300 r.[8]

After his election, the pro-Angevin Archbishop Gregory Bicskei absolved Ivan and Henry from the excommunication in March 1299. However, Nicholas and Henry pledged allegiance to Andrew III and attended the diet in the summer of 1299. Thereafter the delegates entrusted Henry to mediate between Archbishop Gregory Bicskei, who found shelter in Ivan's castle, and his pro-Andrew suffragans.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Unlike them, Ivan was among the group of those powerful lords, who urged Charles II of Naples to send his grandson, the 12-year-old Charles Robert, to Hungary in order to become king. However, by the young pretender's arrival in the summer of 1300, both Ivan Kőszegi and Matthew Csák were shortly reconciled with Andrew, preventing Charles' success.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Attila Zsoldos argued Andrew III entered into a feudal contract with the barons in the summer of 1300: Matthew Csák and Ivan Kőszegi (who was the most senior member of the family after Nicholas' death) became "perpetual" Palatines and Andrew accepted their suzerainty over their provinces, while the king's two most powerful partisans, Amadeus Aba and Stephen Ákos were also granted this privilege. Simultaneously, Henry Kőszegi and Ladislaus Kán were created perpetual Ban of Slavonia and Voivode of Transylvania, respectively, acknowledging their dominance over the assigned territories. In order to sanctify the settlement, Henry's "very nice" daughter was engaged to Turcho, the grandson of Albertino Morosini, King Andrew's maternal uncle, as Italian envoy and merchant Petrus de Bonzano wrote in his letter in September 1300.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Podczas Interregnum

Andrzej III zmarł 14 kwietnia 1301 r. Wraz z jego śmiercią wymarła dynastia Arpadów. Jego śmierć zaowocowała okresem interregnum, który trwał siedem lat i różnymi pretensjami - Karola Andegaweńskiego, Wacława z Czech i Otto z Bawarii - walczyli o tron ​​węgierski. Węgry rozpadły się na tuzin niezależnych prowincji, z których każda była rządzona przez potężnego lorda lub oligarchę. Wśród nich Mateusz III Csák zdominował północno-zachodnią część Węgier, teraz Amadeusz Aba kontrolował północno-wschodnie ziemie, Iwan i Henrik II Kőszegi rządzili Zadunajem i północne części Slawonii, Jakub Borsa zdominował Tiszántúl a Władysłąw III Kán rządził Siedmiogrodem[10] Ze Slawonii Henrik stopniowo rozszerzał swoje wpływy na południowo-wschodni region Zadunajski (stamtąd pochodziłą jego żona) i tym samym unikał zainteresowania innymi dwiema gałęziami rodziny; na przykład nabyli oni w regionie zamki Somogyvár, Döbrököz, Dombóvár i Batina (Batina). [20][2] Oprócz swojej godności, bana Slawonii (1301-10), Henrik służył jako ispán w komitatach Somogy i Tolna od 1301 roku, a w [Baranya]] i Bodrog od 1304 do swojej śmierci [22]. Henrik został nazwany „dux” i „princeps” zarówno przez papieża Klemensa V, jak i przez Boso, przełożonego generalnego kartuzów w ich listach odpowiednio w 1307 i 1308 roku, co odzwierciedlało ambitną i suwerenną władzę Henrik w prowincji Slawonia[10]. Jako ban, Henrik wybił w Viroviticy własne srebrne monety zdobione kuną, zwane „denarius Herricy bani” lub „banalis Verocensis[10].

Plik:Oligarchs in the Kingdom of Hungary 14th century.svg
Prowincje oligarchów na początku XIV wieku

Natychmiast po śmierci Andrzeja Karol Andegaweńskiu pośpieszył do Esztergom, gdzie został nieregularnie koronowany na króla. będąc kandydatem papieża Bonifacego VIII na tron ​​węgierski, Karol zawsze był niepopularny, ponieważ lordowie węgierscy bali się, że „utracą wolność, przyjmując króla wyznaczonego przez Kościół”, jak głosi Képes Krónika. Henrik, który pomagał i podzielał intrygi polityczne i stanowisko brata Ivana, był wśród tych panów, którzy poparli roszczenia Wacława. Był wybitnym członkiem tej delegacji, który odwiedziła dwór czeskiego Wacława II w Pradze i ofiarowała węgierski tron ​​młodemu synowi króla latem 1301 r. Następnie Iwan i Henrik wraz z wieloma innymi baronami przeprowadzili się do Brna aby powitać młodego Wacława, który przybył na Węgry z armią ojca.[11] Wacław został koronowany na króla 27 sierpnia 1301 r. Bracia Kőszegi stali się najpotężniejszymi stronnikami jego krótkiej i nominalnej władzy. Henrik został skarbnikiem królewskim króla Wacława jesienią 1302 r., zastępując Dominika Rátóta. Utrzymywał tę godność do 1305 r., Ale przełożony generalny Boso odniósł się do tego nazwiska z tym tytułem w liście z lipca 1308 r. [26] Ponieważ pozycja Wacława na Węgrzech została dramatycznie osłabiona w poprzednich latach, jego ojciec postanowił zabrać go z powrotem do Czech w lecie 1304 roku. Zabrał nawet Koronę świętego Stefana z Węgier do Pragi. Po powrocie na Węgry pod koniec 1305 r. Ivan i Henrik Kőszegi złożyli przysięgę wierności Otto z Bawarii, ale ich poparcie było jedynie nominalne i nie uczestniczyli w radzie królewskiej[12].

Immediately after Andrew's death, Charles of Anjou hurried to Esztergom where he was crowned king irregularly. Being Pope Boniface VIII's candidate for the Hungarian throne, Charles had always been unpopular, because the Hungarian lords feared that they would "lose their freedom by accepting a king appointed by the Church", as the Illuminated Chronicle narrates. Henry Kőszegi, who assisted and shared his brother Ivan's political intrigues and standpoint, was among those lords, who supported the claim of Wenceslaus. He was a prominent member of that delegation, which visited the court of Wenceslaus II of Bohemia in Prague and offered the Hungarian throne to the king's young son in the summer of 1301. Thereafter, Ivan and Henry, alongside many other barons, moved to Brno in order to welcome the young Wenceslaus, who arrived to Hungary with his father's army.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Wenceslaus was crowned king on 27 August 1301. The Kőszegi brothers became the most powerful partisans of his brief and nominal rule. Henry was made Master of the treasury by Wenceslaus in the autumn of 1302, replacing Dominic Rátót. He held the dignity until 1305, but Prior General Boso still referred to his name with that title in his letter dated July 1308.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As Wenceslaus' position in Hungary had dramatically weakened in the previous years, his father decided to take him back to Bohemia in the summer of 1304. He even took the Holy Crown of Hungary with himself to Prague. After his arrival to Hungary in late 1305, Ivan and Henry Kőszegi took an oath of allegiance to Otto of Bavaria, but their support was only nominal and did not participate in the royal council.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 
Plik:Srem04-en.png
Wschodnia domena Henrika II Kőszegiego (pomarańczowy) w południowej części Zadunaja

3

Istnieje kilka doniesień o dominacjach i działaniach zbrojnych, które Henrik popełnił w erze Interregnum. Zamierzał rozszerzyć swoje wpływy na zamożny region Syrmii. Na przełomie 1304 i 1305 r., sprzymierzony z miejscowymi arystokratami, synami Bágyona Csáka, jego armia najechała prowincję potężnego lorda Ugrina III Csáka, najgorętszego partyzanta Karola Andegaweńskiego. Po pierwsze, jego wojska spustoszyły komitat Požega, a następnie komitat Valkó; Henrik wydał swój przywilej w Valkószentgyörgy 23 stycznia 1305 r. Splądrowały także i zdewastowały miasto Eng, które zostało następnie wyzwolone przez Pawła Garai, znanego dowódcę wojskowego, który należał do domu Ugrina. Następnie Garai stopniowo wypierał najeźdźców z terytorium Ugrina[11]. Jednocześnie wojska Kőszegiego bez przerwy plądrowały i rabowały otaczający region swoimi napadami z okupowanego fortu Esztergom. Dlatego przebywający w Székesfehérvár, arcybiskup Esztergom Tomasza II ekskomunikował Iwana i Henrik Kőszegich za ich zbrodnie przeciwko mieszczanom w Esztergom w lipcu 1305 r. Obłożył także ich prowincję interdyktem[11]. Henrik próbował przejąć miasto Pecz (komitat Baranya) pod swoje zwierzchnictwo w XIII wieku. [16] Krótko po nagłej śmierci biskupa Manfreda, jego następcą został mianowany przez arcybiskupa Támása pod koniec 1306 r. sprzyjający Karolowi Piotr. Po tym, jak kanonicy kapituły katedralnej w Peczu nie osiągnęli konsensusu. Jednak protegowany Henrika kantor Mikołaj zakwestionował to spotkanie. Aby wesprze swoje zamiary, Henrik pojmał kasztelana Jakuba i przejął fortecę w Peczu, a następnie przekazał go Mikołajowi, który w ten sposób zdołał uniemożliwić biskupowi Piotrowi wejście do jego stolicy i pobieranie dochodów z jego biskupstwa. Támás ekskomunikował kantora z kościoła w 1307 r. Konflikt został postawiony przed sądem przez legata papieża Gentile Portino da Montefiore w 1309 r. W czasie zeznania brata franciszkańskiego Jana ,,Henrik nakazał kanonom wyznacz kogoś, kto będzie strzegł kościoła i zamku zgodnie z moją wolą, a dam ci brodatego mężczyznę, który dobrze cię pokieruje”. W sierpniu 1309 r. Legat ekskomunikował Mikołaja, który uciekł z Peczu i przeniósł się na terytorium Henrik. Konflikt został rozwiązany po śmierci Henrika, gdy kantor Mikołaj uznał Piotra za biskupa, który mógł wejść do niego do połowy 1310 r.[9]

There are several reports of dominations and military actions that Henry had committed during the era of Interregnum. He intended to expand his influence over the wealthy region of Syrmia. At the turn of 1304 and 1305, allied with local noblemen, the sons of Bágyon Csák, his army invaded the province of the powerful lord Ugrin Csák, the most ardent partisan of Charles of Anjou. Firstly, his troops ravaged Požega County, then Valkó County; Henry issued his charter in Valkószentgyörgy on 23 January 1305. They also pillaged and devastated the town of Eng, which then was liberated by Paul Garai, a renowned military leader, who belonged to Ugrin's household. Thereafter, Garai gradually ousted the invaders from Ugrin's territory.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Simultaneously, the Kőszegi troops continuously looted and plundered the surrounding region with their raids from the occupied fort of Esztergom. Therefore, residing in Székesfehérvár, Archbishop Thomas excommunicated Ivan and Henry Kőszegi for their crimes against the burghers of Esztergom in July 1305. He also placed their provinces under interdict.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Henry Kőszegi attempted to put the town of Pécs (Baranya County) under his suzerainty in the 1300s.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Shortly after the sudden death of Bishop Manfred, his successor Peter was appointed by the pro-Charles prelate, Archbishop Thomas at the end of 1306 after the canons of the cathedral chapter of Pécs did not reach a consensus. However Henry's protege cantor Nicholas contested the appointment. In order to promote his movement, Henry Kőszegi captured castellan James and seized the fortress at Pécs, then handed it over to Nicholas who thus succeeded in prevent Bishop Peter from entering his see and collecting revenues from his bishopric. Thomas excommunicated the cantor from the church in 1307. The conflict has been brought to court of papal legate Gentile Portino da Montefiore in 1309. As Franciscan friar John testimoned, Henry ordered the canons to "designate someone to guard the church and the castle according to my will, and I will give you a bearded man who will steer you well". In August 1309, the legate excommunicated Nicholas, who fled Pécs and moved to Henry Kőszegi's territory. The conflict has been solved after the death of Henry, when cantor Nicholas acknowledged Peter as bishop, who could enter his see by the middle of 1310.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

4

Po uwięzieniu i ostatecznej klęsce Otto w Siedmiogordzie zgromadzenie zwolenników Karola potwierdzili jego roszczenie do tronu 10 października 1307 r., Ale Mateusz III Csák, Władysław III Kán, Pavel I. Šubić i bracia Kőszegi byli nieobecni na spotkaniu.[13] Henrik został głową rodziny Kőszegi po śmierci Iwana 5 kwietnia 1308 r.[2] Papież Klemens V wysłał nowego legata papieskiego, Gentile Portino da Montefiore, który przybył na Węgry latem 1308 r. W ciągu następnych kilku miesięcy namawiał najpotężniejszych oligarchów jeden po drugim, by zaakceptowali rządy Karola. Henrik i jego dziadek Mikołaj (wnuk i spadkobierca Iwana) uczestniczyli w Parlamentum Generale] (węg. Országgyűlés) 27 listopada 1308 r., gdzie Karol był jednogłośnie ogłoszony królem[13]. Obaj pojawili się jako czołowi gracze w Zgromadzeniu w późniejszym wydanym dokumencie, reprezentując ich wpływy polityczne i wielkie znaczenie ich poparcia dla dla pretendenta andegaweńskiego[12]. W ramach przygotowań do drugiej koronacji Karola Henrik spotkał legata papieża Gentile, arcybiskupów Tomasza i Vincenta oraz innych biskupów i szlachty w swoim dworze w dniu 4 czerwca 1309 r., gdzie potwierdził przysięgę wierności do Charlesa w swoim imieniu, swego dziadka Mikołaja i ich rodzin. Henrik podkreślił, że również utrzymuje swoją pozycję, jeśli nie jest w stanie uczestniczyć w ceremonii[2]. Henrik otrzymał gwarancje w zamian za pisemną przysięgę lojalności; według historyka Adama Vajka, na przykład, poprosił on o potwierdzenie wyboru naturalnego syna Iwana, Mikołaja na biskupa Győr, a także o uznanie jego władzy nad Górną Slawonią i wspomnianych ispánatów w południowym i wschodnim Zadunaju[13] Jedenaście dni później Karol I został koronowany na króla tymczasową koroną w kościele Matki Bożej w Budzie 15 czerwca 1309 r. Henryk i Mikołaj nie uczestniczyli w ceremonii, ale byli reprezentowani przez swojego krewnego biskupa Mikołaja[12]. Benedykt, wysłannik Ugrina Csáka podczas koronacji, został pojmany przez zwolenników Henrik w drodze powrotnej do domu.[10] Henrik zmarł w okresie od 20 marca do 5 maja 1310 r.[1] Jego bogactwo i władzę odziedziczył jego starszy syn Jan, którego bunt został stłumiony przez Karola w 1316 r., co zakończyło panowanie Kőszegich w Slawonii i na południu Zadunaja[2].

After the imprisonment and ultimate failure of Otto in Transylvania, an assembly of Charles' partisans confirmed his claim to the throne on 10 October 1307, but the most powerful lords, including Matthew Csák, Ladislaus Kán, Paul Šubić and the Kőszegi brothers were absent from the meeting.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Henry became head of the Kőszegi family after Ivan's death on 5 April 1308.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Pope Clement V sent a new papal legate, Gentile da Montefiore, who arrived to Hungary in the summer of 1308. In the next few months, he persuaded the most powerful lords one by one to accept Charles' rule. Henry and his grandnephew Nicholas (Ivan's grandson and heir) attended the Diet on 27 November 1308, where Charles was unanimously proclaimed king.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Both of them appeared as leading participants of the national assembly in the subsequently issued document, representing their political influence and the great significance of their support for the Angevin pretender.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In preparation for Charles' second coronation, Henry Kőszegi met papal legate Gentile, archbishops Thomas and Vincent, and other bishops and nobles in his manor at Tétény (present-day part of Budapest) on 4 June 1309, where he confirmed his oath of allegiance to Charles on behalf of himself, his grandnephew Nicholas and their familiares. Henry emphasized, he maintains his position too, in that case, if he is unable to attend the ceremony.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Henry received guarantees in exchange for a written oath of loyalty; according to historian Ádám Vajk, for instance, he requested the confirmation of the election of Ivan's natural son, Nicholas as Bishop of Győr, in addition to the recognition of his rule over Upper Slavonia and the aforementioned four ispánates in Southern and Eastern Transdanubia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Eleven days later, Charles I was crowned king with a temporary crown in the Church of Our Lady in Buda on 15 June 1309. Henry and Nicholas did not attend the ceremony, but they were represented by their relative Bishop Nicholas.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Benedict, Ugrin Csák's envoy at the coronation was captured by Henry Kőszegi's supporters on his way back to home.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Henry Kőszegi died in the period between 20 March and 5 May 1310.[3] His wealth and power was inherited by his elder son John, whose rebellion was crushed by Charles in 1316, ending the Kőszegis' rule in Slavonia and Southern Transdanubia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Engel: Genealógia (Genus Héder 4. Kőszegi [i Rohonci] - gałaź)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Zsoldos, Attila (2010). A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története" [Synowie Henryka: „Rodzinna historia” Kőszegich z klanu Héder]. Vasi Szemle. 64 (6): str. 652–655, 658–660
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Engel: Genealógia (Genus Héder 4. Kőszegi [and Rohonci] branch)
  4. Engel: Genealógia (Mojs ród 1.)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 48, 271.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Szűcs, Jenő (2002). Az utolsó Árpádok [Ostatni Arpadowie]. Osiris Kiadó. str. 412, 434, 451, 453–455, 473, 479.
  7. Engel: Genealógia (Mojs kinship 1.)
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Zsoldos, Attila (2003). "III. András". In Szovák, Kornél; Szentpéteri, József; Szakács, Margit (eds.). Szent István és III. András [Święty Stefan i Andrzej III]. Kossuth Kiadó. str. 149–150, 162, 220.
  9. 9,0 9,1 Fedeles, Tamás (2017). A tűzvész tombolása következtében minden összeomlott. A középkori Pécs pusztulásai ["Wszystko zawaliło się w wyniku szalejącego ognia". Zniszczenia średniowiecznego Peczu]". W: Varga, Szabolcs (red.). Vészterhes idők a Mecsekalján. Háborúk, ostromok, járványok Pécsett az ókortól a második világháborúig. Kronosz Kiadó. str. 91–93.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Kristó, Gyula (1979). A feudális széttagolódás Magyarországon [Anarchia feudalna na Węgrzech]. Akadémiai Kiadó. str. 82, 143, 161, 177, 190–191.
  11. 11,0 11,1 11,2 Kádár, Tamás (2015). Harcban a koronáért. I. Károly (Róbert) király uralkodásának első évei 1305 végéig [Walka o koronę. Pierwsze lata panowania Karola I (Roberta) do końca 1305 r]. Történeti Tanulmányok. Acta Universitatis Debreceniensis. 23: str. 56, 73, 104.
  12. 12,0 12,1 12,2 Kristó, Gyula (1999)."I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 55–56, 59.
  13. 13,0 13,1 13,2 Kádár, Tamás (2017). Harcban a koronáért. (II.) I. Károly (Róbert) király uralkodásának 1306–1310 közötti szakasza [Walka o koronę. Panowanie Karola I (Roberta) od 1306 do 1310]. Történeti Tanulmányok. Acta Universitatis Debreceniensis. 25: str. 150, 158, 167–168.

Źródła

  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Fedeles, Tamás (2017). A tűzvész tombolása következtében minden összeomlott. A középkori Pécs pusztulásai ["Wszystko zawaliło się w wyniku szalejącego ognia". Zniszczenia średniowiecznego Peczu]". W: Varga, Szabolcs (red.). Vészterhes idők a Mecsekalján. Háborúk, ostromok, járványok Pécsett az ókortól a második világháborúig. Kronosz Kiadó. str. 87–103. ISBN 978-615-549-79-71.
  • Kádár, Tamás (2015). Harcban a koronáért. I. Károly (Róbert) király uralkodásának első évei 1305 végéig [Walka o koronę. Pierwsze lata panowania Karola I (Roberta) do końca 1305 r]. Történeti Tanulmányok. Acta Universitatis Debreceniensis. 23: str. 42–111. ISSN 1217-4602.
  • Kádár, Tamás (2017). Harcban a koronáért. (II.) I. Károly (Róbert) király uralkodásának 1306–1310 közötti szakasza [Walka o koronę. Panowanie Karola I (Roberta) od 1306 do 1310]. Történeti Tanulmányok. Acta Universitatis Debreceniensis. 25: str. 126–192. ISSN 1217-4602.
  • Kristó, Gyula (1979). A feudális széttagolódás Magyarországon [Anarchia feudalna na Węgrzech]. Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-1595-4.
  • Kristó, Gyula (1999)."I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 41–62.
  • Szűcs, Jenő (2002). Az utolsó Árpádok [Ostatni Arpadowie]. Osiris Kiadó. ISBN 963-389-271-6.
  • Zsoldos, Attila (2003). "III. András". In Szovák, Kornél; Szentpéteri, József; Szakács, Margit (eds.). Szent István és III. András [Święty Stefan i Andrzej III]. Kossuth Kiadó. str. 119–227. ISBN 963-09-4461-8.
  • Zsoldos, Attila (2010). A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története" [Synowie Henryka: „Rodzinna historia” Kőszegich z klanu Héder]. Vasi Szemle. 64 (6): str. 651–661. ISSN 0505-0332.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Kőszegi II. Henrik (węg.)
Henryk II Kőszegi (pol.)
Henrik II. Gisingovac (chor.)
Heinrich II. von Güns (niem.)

Ban całej Slawonii
Skarbnik królewski
Ban całej Slawonii
Okres od : (1) 1290, (2) 1293, (3) 1301
do : (1) 1291, (2) 1293, (3) 1309
Poprzednik 1. Kőszegi Iván
2. Babonić I. Radoszló
2. Babonić III. István
3. Rátót I. László
Następca 1. Babonić I. Radoszló
1. Babonić III. István
2. Babonić I. Radoszló
3. Babonić IV. István
Skarbnik królewski
Okres od 1302
do 1305
Poprzednik Rátót I. Domokos
Następca Kőszegi III. Miklós
Dane biograficzne
Klan Héder
Ród Kőszegi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1255
Śmierć marzec/maj 1310
Ojciec I. Henrik
Matka druga żona ojca
Rodzeństwo I. Miklós
Iván
I. Péter
siostra Nn
Żona Dárói Nn
Dzieci Ivan
I. Péter
córka
Żona nieznana