|
Rátót I. Miklós, także „Vecse” (pol. Mikołaj I Rátót) (* nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, stolnik królewski od 1293 do 1296 roku. Przodek szlacheckiej rodziny Putnoki.
Życie i kariera
Miklós I (znany również pod pseudonimem „Vecse”) urodził się we wpływowym i prestiżowym rodzie Rátót, jako syn Oliwera I (fl. 1255), syna Dominika I, który zginął w bitwie pod Mohi w 1241 r. Miklós miał dwóch braci, Renolda III i Jana, oraz siostrę o nieznanym imieniu, która poślubiła potężnego barona Renolda Básztély'ego[1]. Miklós był przodkiem rodziny Putnoki poprzez jego trzech synów, Renolda, Władysława i Jana („Głuchego”). Rodzina wymarła w drugiej połowie XV wieku.[2]
Miklós po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1275 r. podczas kryzysu politycznego w 1280 r. Król Władysław IV przyjął nowe prawa Kumanów pod presją kościoła katolickiego. Jednak wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry, zamiast słuchać żądań papieskiego legata Filipa. W drodze na granicę pustoszyli i plądrowali wiele osad i posiadłości. Miklós i jego kuzyni, Roland II, Dezydery I i Ratold II skutecznie bronili klasztoru cystersów w Egres (dzisiejsze Igriș w Rumunii). Następnie Miklós i kilku innych członków klanu Rátót uczestniczyli w królewskich kampaniach wojskowych przeciwko Kumanom.
Wraz z całą rodziną, Miklós był zagorzałym zwolennikiem Andrzeja III. Za swoją lojalność został latem 1293 r. stolnikiem królewskim. Pełnił tę funkcję co najmniej do października 1296 r.[3] W tym ostatnim przypadku był również określany jako ispán komitatu Szatmár.[3] Miklós zniknął ze źródeł w nadchodzących latach, jego orientacja polityczna podczas interregnum jest nieznana, ale jego krewni początkowo poparli roszczenia Wacława z 1301 roku, a następnie Karola I w 1304 roku. Miklós był nazwany „baronem” (i został zapisany na ekskluzywnym czwartym miejscu) we wrześniu 1308 r. przez Karola, gdy król przywrócił przywileje i prawa kościoła w Budzie.[4]
Przypisy
- ↑ Engel: Genealógia (Genus Rátót 1. główna gałąź)
- ↑ Engel: Genealógia (Genus Rátót 6. Putnoki - gałąź)
- ↑ 3,0 3,1 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 61, 204.
- ↑ Kristó, Gyula (1999). I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. str. 50.
Źródła
- Kristó, Gyula (1999). I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 41–62.
- Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
|
|
Rátót Miklós (węg.) Mikołaj Rátót (pol.)
Vecse
|
|
| Stolnik królewski
|
| Okres
|
od 1293 do 1296
|
| Poprzednik
|
Győr Jakab
|
| Następca
|
Mojs Ákos (?)
|
| Dane biograficzne
|
| Ród
|
Rátót
|
| Pochodzenie
|
węgierskie
|
| Państwo
|
Królestwo Węgier
|
|
|
| Urodziny
|
data nieznana
|
|
|
| Śmierć
|
po 1308
|
|
|
| Ojciec
|
I. Oliver
|
|
|
| Dzieci
|
Reynold Putnoki Ladislaus I Putnoki John I Putnoki
|
|