Banowie Dalmacji i Chorwacji

Z Felczak story
Wersja z dnia 11:03, 4 lut 2021 autorstwa Admin (dyskusja | edycje) (Zastępowanie tekstu - "Strony importowane z węgierskiej Wikipedii" na "Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Od 1225 do 1476 r. obowiązywały równoległe banaty: Chorwacji i Dalmacji oraz „Całej Slawonii”. Poniżej znajduje się lista tych pierwszych, te drugie są wymienione w artykule Banowie Slawonii. W okresie rozdzielnia tytułów kilka osób posiadało oba tytuły łącznie, co wskazano w uwagach.

Po śmierci króla Węgier Ludwika I jego tron objęła córka Maria, co kwestionowali zarówno Karol III i Władysław Neapolitański twierdząc, że są królami Węgier. Wybuchła wojna między siłami lojalnymi wobec Maryi, a później jej męża i następcy Zygmunta Luksemburskiego, a tymi lojalnymi wobec Władysława.

W tym czasie Zygmunt mianował Mikołaja II Garaia (który był również hrabią palatynem) banem Chorwacji i Dalmacji w 1392 r.,Butko Kurjaković w 1394 r., a następnie ponownie Garai w okresie od 1394 r. do 1397 r. Mikołaj II Garai również był w tym czasie banem Slawonii, a po nim Ladislav Grđevački (1402–1404), Pál Besenyő (1404), Pavao Peć (1404–1406), Hermann II z Celje (1406–1408).

Z kolei Władysław ustanowił własnych banów, w tym Hrvoje Vukčić Hrvatinić. W 1409 r. Ta dynastyczna walka została zakończona z chwilą, gdy Władysław sprzedał swoje prawa do Dalmacji Republice Weneckiej za 100 000 florenów[1].

Lista banów Dalmacji i Chorwacji

XIII wiek

Portret Nazwisko
(Urodziny–Śmierć)
Początek Koniec Uwagi Monarcha
(Lata panowania)
Voinc[2]
Vojink[3]
1225 ban Pobrzeża II. András
90x90px
(Andrzej II)
(1205–1235)
Valeginus
Valegin
1226
Vacat 1227 1242
Vodicsai II. István ??
Stjepan II. Babonić
1243 1251/59 ?[4] ban Pobrzeża Béla IV
90x90px
(Bela IV)
(1235–1270)
Butheco
Butko
1259 ban Pobrzeża
Vacat 1260 1262
?? István z Klis ?
Stjepan z Klisa[5]
1263 1266
Vacat 1267 1272
?? Mór
YYY
1273 ban Pobrzeża IV. László
Kun

90x90px
(Władysław IV
Kumańczyk)
(1272–1290)
Vacat 1274
Gutkeled II. István[6]
Stjepan II. Gut-Keled
1275 Son of Amadeus Aba // Nicholas of Gacka
Vacat 1276 1277
Šubić Pál
Pavao I. Šubić Bribirski
1278/90 ? 1300/12 III. András
90x90px
(Andrzej III)
(1290–1301)
I. Károly
Róbert

Plik:Chronicon Pictum I Karoly Robert.jpg
(Karol I Robert)
(1301–1342)

B1. [[Maróti Endre Németi, Bán of Croatia, † 1289/92

XIV wiek

Portret Nazwisko
(Urodziny–Śmierć)
Początek Koniec Uwagi Monarcha
(Lata panowania)
Šubić Mladen
Mladen II. Šubić Bribirski
1310 1322 III. András
90x90px
(Andrzej III)
(1290–1301)
I. Károly
Róbert

Plik:Chronicon Pictum I Karoly Robert.jpg
(Karol I Robert)
(1301–1342)
Babonić I. János
Ivan I. Babonić
(†1334)
1322 1323 Także ban Slawonii (1316–22)
Vacat 1324 1344
Hahót Lendvai Miklós
Nikola I. Bánffy
1345 1346
Szécsi I. Miklós
Nikola I. Széchy ??
1346 1349
Ugali Pál
Pavao Ugal
1350 István ??
Vacat 1350 a może ci następni ? 1356
?? Lackfi I. István
Stjepan I. Lacković
1350 1352 I. Lajos
90x90px
(Ludwik Wielki)
(1342–1383)
?? Hahót Lendvai Miklós
Nikola I. Bánffy
1353 1356
Csúz János
Csúz Johann

Ivan Ćuz
1357 1358
Szécsi I. Miklós
Nikola I. Széchy
1358 1366 Także ban Slawonii (1346–49, 1366–68, 1372–73)[3]
?? równolegle ?? Kanizsai I. István
Stjepan I. Kaniški
1362 1366
?? równolegle ?? 'Szécsi I. Miklós
Nikola I. Széchy ??
1366 1368
Szécsényi Kónya
Konja Széchényi
1366 1367
Lackfi I. Imre
Emerik I. Lacković
1367 1368
Meggyesi Simon
Šimun Mauricijev //Simon Mauritius of Pok
1369 1371
Lackfi II. István
Stjepan II. Lacković
1371 1372
Vacat 1373 1373
90x90px II. Károly
Karlo II. Drački
1371 ?? równolegle ?? 1376 ? [7]
Szécsi I. Miklós
Nikola I. Széchy
1374 1380 Drugi raz // 1377-1380[8]
Bebek I. Imre
Emerik I. Bubek
1380 1383
Lackfi II. István
Stjepan II. Lacković
1383 1384 Drugi raz I. Mária
Anjou

90x90px
(Maria I)
(1382–1395)
Szentgyörgyi Tamás
Toma od Sv. Jurja
1384 1385 II. Károly
Kis

90x90px
(Karol II)
(1385–1386)
Garai I. Miklós
YYY
1385 ??? 1386
ENG Ivan Paližna 1385 1386 Współrządził z krewnym Ivanem Horvatem (1385–1387). Również w tym czasie ban Slawonii.
?? NIE XXX
Ivan od Paližne ??
1385/ 86 ?? 1386/ 91 ?? razem z Ivanem Horvat. Także ban Slawonii.
Cudar Péter
YYY
1365 1386 1387
Lackfi II. István
Stjepan II. Lacković
1387 Trzeci raz I. Mária
Anjou

90x90px
(Maria I)
(1382–1395)


?? NIE Horváti János
Ivan Horvat
Anjou
1385 1386 Współrządził z Ivanem od Paližne.
Losonci I. László
Ladislav I. od Lučenca
1387 ifjabb, Tomaj nemzetség), ban Slawonii (1387–89)[3] Zsigmond
Luxemburgi

90x90px
(Zygmunt
Luksemburski)
(1387–1437)
Losonci II. Dénes
Dionizij II. od Lučenca
1387 1389
ENG Ivan Paližna 1389 Drugi termin. Również w tym czasie ban Slawonii.
Vacat 1390
NIE Horváti János
Ivan Horvat
Anjou
1389 1392 Ivan Horvat 1389 – 1392 / Vuk Vukčić Hrvatinić 1391 – 1394 ??
?? NIE a może tak Frankapan V. Ivan
Ivan V. Krčki ??
1391 1393
nowe Bebek Detre
YYY
1391 1392
Vacat 1393
Korbáviai Budiszló – Gušić
Butko Kurjaković
1394
Garai II. Miklós
Nikola II. Gorjanski
1394 1402 Powtórnie
lub ENG Nicholas II Garai
Garai II. Miklós
1395 1397 Charles II
90x90px
(1385–1386)

XV wiek

Portret Nazwisko
(Urodziny–Śmierć)
Początek Koniec Uwagi Monarcha
(Lata panowania)
?? Albeni Eberhard
YYY
1402 Zsigmond
Luxemburgi

90x90px
(Zygmunt
Luksemburski)
(1387–1437)
?? Fáncs László
Ladislav Grđevački
1402 1404 Także ban Slawonii (1402–04).
?? Besenyő Pál
Pavao Bessenyö
1404 1404 Także ban Slawonii (1402–06).
?? Pécsi Pál
Pavao Pecz
1404 1406 Także ban Slawonii (1404–06).
?? Cillei II. Hermann
Herman II. Celjski
1406 1408 14007[9] Także ban Slawonii (1406-07, 1423-35)
Korbáviai Károly
Karlo Kurjaković
1409 1408[10] 1411 1409[11] Tylko ban Chorwacji[12]
ENG Hrvoje Vukčić Hrvatinić 1409 1410
NIE XXX
Ivan Kurjaković
1410 1411
NIE XXX
Pavao Kurjaković
1410 1411 Współrządził z Ivanem Kurjakoviciem.
Albeni Péter
(Medvei Péter)
Petar de Alben
1412 1411 1412[13] 1419 1414 1413[14]
Albeni János
(Medvei János) ???
1414 1419 ???
Nelipčić János
Ivani Nelipčić[15] ???
1419
Nagymihályi Albert
Albert de Ungh[16]
1419 1426
Frangepán IV. Miklós
Nikola IV. Frankapan
1426 1432 Syn bana Ivana Frankopana
NIE ?? Frangepán VI. János
Ivan VI. Frankapan
1434 1436 Razem z Frangepánem III. Istvánem/Stjepan III. Frankapan
Frangepán III. István
Stjepan III. Frankapan
1433 1434[17] 1437 Razem z Frangepánem VI. Jánosem/Ivanem VI. Frankapanem
Tallóci Péter
Petar Talovac
1436 1438[18] 1452/53 ?? Albert
Habsburg

90x90px
(Albrecht I)
(1437–1439)
I. Ulászló
Várnai

90x90px
Władysław I
(1440–1444)
nowy Tallóci Matkó
Petar Talovac
1436 1445
?? Székely János
YYY
1446 1448 Także ban Slawonii (1446–48)[3] V. László
Utószülött

90x90px

(Władysław
Pogrobowiec)
(1444–1457)
?? Tallóci Frank
YYY
1446 1448 Także ban Slawonii (1446–48)[3]
Hunyadi László
Ladislav Hunjadi
1453 16 marca 1457 ??
wakat 1453 1458
?? Újlaki V. Miklós
Nikola V. Iločki
1457 1463 Także ban Slawonii (1457–1463)
?? Sperancsics Pál
Pavao Špirančić
1459 1463 I. Mátyás
Plik:Matei Corvin Johannes de Thurocz f137.jpg
(Maciej I)
(1458–1490)
Szobi Péter
YYY
1459 1463
nowe Horvát Pál
YYY
1459 1463
nowe Dombai Miklós
YYY
1462
NIE Frangepán III. István
Stjepan III. Frankapan
1463 1464 Razem z Sperancsics Pálem
Szapolyai Imre
Emerik Zapolja
1463 1464[19] 1465 Także ban Slawonii (1464–66)[3]
Szobi Péter
YYY
1465 1466
Disznósi László
YYY
1465 1466
?? Túz János
Ivan Thuz od Laka
1466 1468 1467[20] Także ban Slawonii (1466–70) [3]
wakat 1469
Magyar Balázs
Blaž Podmanicki
1470 1472 Także ban Slawonii (1470–71, 1483) [3]
nowy Horvát Damján
Damjan Horvat od Litve
1470 1472 1473[21] Także ban Slawonii (1471–73) [3]
De Surdis János
YYY
1472 Gubernator Slawonii (1471–72)
wakat 1473 1474
nowy Dánfi Adrás
YYY
1475 1476
wakat 1477 1482
nowe Magyar Balázs
Blaž Podmanicki
1483
wakat 1484 1489
nowe Egevári Lászlo
YYY
1490 1493
wakat 1494 1497
nowe Kanizsai György
YYY
1498 1500

Źródło

Przypisy

  1. Dragutin Pavličević: Historia Chorwacji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004. ISBN 83-232-1357-7.
  2. Pisownia węgierska
  3. Pisownia chorwacka
  4. Data niepewna
  5. Wersja chorwacka nieznana
  6. Pisownia węgierska nieznana
  7. [1]
  8. [2]
  9. [3]
  10. [4]
  11. [5]
  12. Genealogia
  13. [6]
  14. [7]
  15. Nelipčići
  16. Albert de Ungh
  17. [8]
  18. [9]
  19. [10]
  20. [11]
  21. [12]