Hahót I. Hahót

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hahót I. Hahót (pol. Hahold Wielki, łac. Magnus Hahold) (* nieznana, † nieznana), niemiecki rycerz najemny, prawdopodobnie z Turyngii, który osiadł w Królestwie Węgier. Awansując do szlachty węgierskiej, został pierwszym członkiem klanu Hahót, a więc stał się także przodkiem średniowiecznej potężnej rodziny Bánffy de Alsólendva.

Pochodzenie

W XIV-wieczna Chronica (Hungariae) Pictum opowiada o pochodzeniu klanu Hahót (lub Buzád),

Ten klan został sprowadzony na Węgry przez króla Stefana IV, syna Beli II, aby pomóc wspomnianemu królowi. Wywodzą się z hrabstw Orlamund. Pierwszy przybyły nazywał się Hadolch, którego syn był nazywany podobnie jak Hadolch, a także Arnold. Od nich pochodził Banus Buzad. Mieszkańcy tego kraju nie potrafili wymówić Hadolcha, dlatego zostali nazwani podobnym imieniem Hohold. Klan Csák spiskował z innymi klanami przeciwko królowi; powiedziano, że zostali pokonani przez Hoholda i armię, którą ze sobą zabrali.Chronica (Hungariae) Pictum[1]

Chronica (Hungariae) Pictum zachowała narrację tak zwanej gesty króla Węgier Stefana V (lata 1270–72), opracowaną przez mistrza Ákosa, który napisał, że Hahold był potomkiem hrabiów Weimar-Orlamünde. Pierwszym członkiem rodziny był margrabia Miśni Otto I], który rządził Miśnią w latach 60. XI wieku. Historyk Mályusz Elian argumentował, że rodzina była znana kronikarzowi Ákosowi, ponieważ córka króla Beli I, Zofia, została zaręczona z margrabią Wilhelmem IV, bratem Otto w 1062 r., a następnie poślubiła ich siostrzeńca Ulricha I.[2] Ákos napisał także pierwotne imię Hahold (lub Hahót), ale szlachta węgierska nie mogła go poprawnie wymówić podczas przybycia do królestwa.

Kronikarz Władysława Kumańczyka, Simon Hand, nazwał członka klanu Hahót „Buzad autem generatio de Mesn originem trahit, nobiles de districtu Wircburg” w swoim znaczącym dziele Gesta Hunnorum et Hungarorum (ok.1280). Historyk Karácsonyi János zidentyfikował Wircburg jako Marburg w Styrii (dziś w Maribor w Słowenii), podczas gdy Mesn był identyczny z pobliskim Messendorfem. Mályusz odrzucił teorię Karácsonyiego i zidentyfikował dwie nazwy geograficzne z Wartburgiem i Miśnią w Turyngii (Margravate of Meissen), zauważając, że żadne z nich nie było częścią majątku rodu Weimar-Orlamünde, który rządził Miśnią od 1046 do 1067.[2] Tóth Endre próbował zrekonstruować pochodzenie klanu na podstawie rozpowszechnienia nazwy Hahold na obszarach niemieckojęzycznych. W okolicach Freising nazwa ta była stosunkowo często używana od VIII wieku, ponadto pojawiła się wraz z nazwą Arnold w XIII wieku, która była również używana przez cztery pokolenia w rodzie Hahót.[3]

Przybycie na Węgry

Gdy Stefan III został koronowany na króla Węgier na początku czerwca 1162 r., krótko po śmierci ojca Gejzy II, jego dwaj stryjowie, bracia Gejza I, Władysław i Stefan, którzy przebywali na dworze Cesarstwa Bizantyjskiego, zakwestionowali jego prawo do korony. Wkrótce Manuel I rozpoczął wyprawę przeciw Węgrom, aby wesprzeć przyszłego Władysława II. Po jego nagłej śmierci zastąpił go jego młodszy brat Stefan IV. Chronica (Hungariae) Pictum, autorstawa kronikarz Ákosa, podaje, że ​​Hahold przybył na Węgry na początku 1163 r. na zaproszenie króla Stefana, aby udzielić pomocy w stłumieniu buntu klanu Csáków, którzy wsparli jego rywala o jego imieniu. Ponieważ opis („syn Beli II”) pasuje do anty-króla Stefana IV, historyk Pauler Gyula twierdził, że Hahold był stronnikiem starszego Stefana (IV) w walce o tron ​​z jego bratankiem (Stefanem III), który uciekł do Austrii. Aby wyeliminować niespójność między niemieckim pochodzeniem Haholda a popieranym przez Bizancjum Stefanem, twierdził, że Hahold osiadł już na Węgrzech podczas późnego panowania Gejzy II.[4]

Zarówno Karácsonyi János, jak i Mályusz Elemér odrzucili to podejście. Kłócili się, że Hahold i jego żołnierze brali udział w pokonaniu zbuntowanego Stefana IV w 1163 r., który oprócz Cesarstwa Bizantyjskiego uzyskał pomocy niektórych klanów, w tym Csáków. Podobnie podczas krótkiego wygnania w Austrii Stefan III mógł polegać na zwiększonej liczbie swoich zwolenników w stosunku do niepopularnego stryja, ale także na pomocy najemnych rycerzy rekrutowanych w Niemczech, w tym Haholda, którego armia skutecznie rozgromiła Csáków i zniszczyła Csákvár, ich fort.[5] Mályusz dodaje, że jeśli Hahold został zaproszony na Węgry przez Stefana IV, który został definitywnie pokonany w bitwie pod Székesfehérvárem 19 czerwca 1163 roku, nie byłby w stanie utrzymać zdobytych posiadłości, a także zintegrować się z węgierską szlachtą.[4] Natomiast Tóth Endre postrzega osiedlenie się Hahótów i pokonanie Csáków jako dwa niezalezne wydarzenia, a to ostatnie oznaczało jedynie pierwszą znaczącą obecność Hahótów w polityce krajowej.[6]

Jednak po zwycięstwie Stefana III nad stryjem i bizantyjskim imperium Hahold pozostał na Węgrzech, otrzymał darowizny ziemi i osiadł w komitacie Zala w pobliżu granicy z Austrią. Zamek Hahót, nazwany na cześć Haholda i jego krewnych (które później zwykle nazywali się de genere Buzad po swoim wpływowym wnuku Buzádzie II), stał się ich centrum, w którym jego wnuk, Arnold I (mistrz Ákos błędnie nazwał go synem Haholda I, pomijając Buzada I i Hahold II) w pierwszym trymestrze XIII wieku założył rodzinny klasztor poświęcony Świętej Małgorzacie. Hahold jest już właścicielem Pölöske, późniejszej siedziby rodu Arnold z klanu.[7] Oprócz Csányich (lub Csány), rody lub rodziny: Szabari, Söjtöri i Hahóti, potężni Bánffy de Alsólendva, żyjący do 1645 r. i wywodzili się z Hahold.[8] Ostatnim męskim potomkiem Haholda był Csány László, który został stracony za udział w rewolucji węgierskiej w 1848 r.

Przypisy

  1. The Hungarian Illuminated Chronicle (ch. 49), p. 102.
  2. 2,0 2,1 Mályusz 1971 ↓, str. 81.
  3. Tóth 2003 ↓, str. 280.
  4. 4,0 4,1 Mályusz 1971 ↓, str. 59.
  5. Makk 1989 ↓, str. 85.
  6. Tóth 2003 ↓, str. 268.
  7. Tóth 2003 ↓, str. 272.
  8. Engel: Genealógia (Genus Hahót 1.)

Źródła

  • Makk, Ferenc (1989). The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century (Translated by György Novák). Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-5268-X.
  • Mályusz, Elemér (1971). Az V. István-kori geszta [The Gesta of the Age of Stephen V]. Akadémiai Kiadó.
  • Tóth, Endre (2003). "Hoholt – Hahót: A jövevény nemzetségek eredetéhez [Hoholt – Hahót: On the Origin of the Foreign Kindreds]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 137 (2): str. 265–296.
  • The Hungarian Illuminated Chronicle: Chronica de Gestis Hungarorum (Edited by Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. ISBN 0-8008-4015-1.

Hahold I. Hahót (węg.)
Hahold Wielki (pol.)
Magnus Hahold (łac.)

brak
Hahold, przedstawiono w Képes Krónika z fałszywym herbem
Hahold, przedstawiono w Képes Krónika z fałszywym herbem
  
Dane biograficzne
Klan Hahót
Pochodzenie niemiecki
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny XII wiek
Miejsce XII wiek
Żona nieznana
Dzieci I. Buzád]
II. Hahót