Nógrád: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 29: Linia 29:
  
 
[[Plik:Nograd_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Nógrád]]
 
[[Plik:Nograd_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Nógrád]]
[[Plik:Novohrad.jpg|thumb|Lokalizacja w dzisiejszej Słowacji]]
+
[[Plik:Novohrad.jpg|thumb|Dawny komitat Nógrád nałożony na mapę współczesnej Słowacji]]
  
 
'''Nógrád vármegye''' (pol. ''Novohrad'', słow. ''Neograd''. niem. ''Neuburg'', łac. lub ''Comitatus Nogradiensis'') był jednostką administracyjną w północnej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]], należąc do historycznych [[Felvidék|Górnych Węgier]]. Jego terytorium jest obecnie podzielone między Węgry i Słowację.
 
'''Nógrád vármegye''' (pol. ''Novohrad'', słow. ''Neograd''. niem. ''Neuburg'', łac. lub ''Comitatus Nogradiensis'') był jednostką administracyjną w północnej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]], należąc do historycznych [[Felvidék|Górnych Węgier]]. Jego terytorium jest obecnie podzielone między Węgry i Słowację.

Wersja z 08:05, 9 kwi 2021

Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Nograd county map.jpg
Mapa terenu komitatu Nógrád
Plik:Novohrad.jpg
Dawny komitat Nógrád nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Nógrád vármegye (pol. Novohrad, słow. Neograd. niem. Neuburg, łac. lub Comitatus Nogradiensis) był jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier, należąc do historycznych Górnych Węgier. Jego terytorium jest obecnie podzielone między Węgry i Słowację.

Geografia

Obszar komitatu to głównie góry, wąskie doliny wzdłuż rzek Ipoly i Dunaju oraz dorzecze rzeki Nógrád. Jego góry są u przedgórzu północnych grup karpackich. Ważnymi rzekami są: Dunaj, Ipoly i Zagyva. Graniczył od północy z komitatami: Zólyom, od wschodu z Gömör-Kishont i Heves, od południa z Pest-Pilis-Solt-Kiskun, a od zachodu z Hont.

Historia

Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech. W XI w. odłączono od niego nowo utworzony komitat Hont. Podczas najazdów tureckich komitat stopniowo dostawał się pod władzę Imperium Osmańskiego, które pomiędzy 1544 a 1686 r. panowało na różnych jego częściach, jednak komitat całkowicie nie zanikł. Część pod okupacją turecką wchodziła w skład ejaletów Budin i Eğri. Siedzibą władz komitatu był zamek w Nógrádzie, od którego komitat wziął swą nazwę, a pomiędzy połową XIV a połową XVI w. miasto Balassagyarmat. Między XVI a XVIII w. komitat nie posiadał stałej siedziby z uwagi na ciągłe zagrożenie tureckie. Od 1790 siedzibą znów było miasto Balassagyarmat[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na siedem powiatów i jedno miasto.

Po traktacie w Trianon komitat został podzielony pomiędzy Czechosłowację i Węgry. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią komitatu Hont w nowy komitat Nógrád és Hont[2].

W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. północna część komitatu powróciła do Węgier i komitat został odtworzony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj bańskobystrzycki na Słowacji, pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. tworzy komitat Nógrád ze stolicą w Salgótarján.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Balassagyarmat Balassagyarmat
Gács Gács
Losonc Losonc
Nógrád Rétság
Salgótarján Salgótarján
Szécsény Szécsény
Szirák Szirák
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Losonc

Bibliografia

Wappen Ungarische Länder 1867 (Mittel).png Župy węgierskie na Słowacji Slovenská vlajka 1848 z.png

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Nógrád
(1910)
Herb von Nógrád
Siedziba: Balassagyarmat
Powierzchnia: 4 128 km²
Ludność: 261 517[3]
Narodowości: 76 % Węgrzy
22 % Słowacy
1 % Niemcy[2][4]
Utworzony: XII wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Nógrád

Przypisy