Komárom: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
−
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Bihar_v%C3%A1rmegye
+
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Kom%C3%A1rom_v%C3%A1rmegye
−
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bihar_v%C3%A1rmegye&action=history
+
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kom%C3%A1rom_v%C3%A1rmegye&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
−
 
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_Kom%C3%A1rom
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Kom%C3%A1rom&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 
{|
 
{|
 
|
 
|
Linia 12: Linia 23:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
  
 
{|
 
{|
Linia 18: Linia 34:
  
 
[[Plik:Komárom_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Komárom]]
 
[[Plik:Komárom_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Komárom]]
 +
[[Plik:Slovakia Komarno.jpg|thumb|Dawny komitat Komárom nałożony na mapę współczesnej Słowacji]]
 +
 +
'''Komárom''' (sł. ''Komárňanská župa'', niem. ''Komitat Komorn'', łac. ''Comitatus Comaromiensis'' lub ''Comaromensis'') jednostka administracyjna w północno-zachodniej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Jego powierzchnia 2934 km² została podzielona między Czechosłowację (1392 km²) i Węgry (1442 km²) wzdłuż Dunaju podczas [[Trianon|traktatu pokojowego z Trianon]].
  
−
Okręg Komárno (słowacki: Komárňanská župa; niemiecki: Komitat Komorn; łacina: Comitatus Comaromiensis, Comaromensis): jednostka administracyjna w północno-zachodniej części Królestwa Węgier. Jego powierzchnia 2934 km² została podzielona między Czechosłowację (1392 km²) i Węgry (1442 km²) wzdłuż Dunaju podczas traktatu pokojowego z Trianon.
+
Okręg Komárom jest w większości równinny, tylko mniejsze góry można znaleźć na południu. Równiny po obu stronach Dunaju są częścią [[Kisalföld|Małej Równiny]], a niektóre grupy Gór Vértes wznoszą się na południu. Od wschodu oddzielone były Wzgórzami Koltai i Gerecse, od południowego wschodu Vértes, w [[Csallóköz]] strumykiem Csiliz od Győr i od Kanału Granicznego przez komitat [[Pozsony]]. Komitat jest bardzo bogaty w rzeki: przepływa przez niego Dunaj, Wag, a nawet Nitra. Był także bogaty był w jeziora (Stare Jezioro, Okrągłe Jezioro). Graniczy z komitatami [[Pozsony]], [[Nyitra]] i [[Bars]] na północy, [[Esztergom]] na wschodzie, [[Fejér]] na południu i [[Győr]] na zachodzie.
  
−
<small><small>Komárom vármegye (szlovákul: Komárňanská župa; németül: Komitat Komorn; latinul: Comitatus Comaromiensis, Comaromensis): közigazgatási egység volt a Magyar Királyság északnyugati részén. 2934 km²-es területét a trianoni békeszerződés során a Duna mentén Csehszlovákia (1392 km²) és Magyarország (1442 km²) között osztották fel. </small></small>
+
== Historia ==
 +
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał pod koniec X w. lub na przełomie X i XI w. Rozciągał się na obu brzegach [[Dunaj]]u. Podczas najazdów tureckich komitat został spustoszony po [[bitwa pod Mohaczem|klęsce pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r., następnie tereny te były wielokrotnie najeżdżane przez Turków. W przeciwieństwie do sąsiedniego [[Esztergom]] komitat nie stał się częścią [[Imperium Osmańskie]]go. W wyniku [[Reformy józefińskie|reform józefińskich]] w latach 1786-1790 komitat był połączony z [[Komitat Esztergom|komitatem Esztergom]] w komitat Komárom-Esztergom. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był zamek w Komarnie, od którego komitat wziął swą nazwę, a następnie miasto [[Komárno|Komárom]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 65-72}}</ref>.
  
−
Okręg Komárom jest w większości równinny, tylko mniejsze góry można znaleźć na południu. Równiny po obu stronach Dunaju są częścią Małej Równiny, a niektóre grupy Gór Vértes wznoszą się na południu. Od wschodu oddzielone były Wzgórzami Koltai i Gerecse, od południowego wschodu Vértes, w Csallóköz strumykiem Csiliz od Győr i od Kanału Granicznego przez powiat Bratysławy. Powiat jest bardzo bogaty w rzeki: przepływał przez niego Dunaj, Wag, a nawet Nitra, a także bogaty był w jeziora (Stare Jezioro, Okrągłe Jezioro). Graniczy z powiatami Bratysława, Nitra i Bars na północy, powiat Esztergom na wschodzie, okręg Fejér na południu i okręg Győr na zachodzie.
+
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto.
  
−
<small><small>Komárom vármegye területe nagyrészt síkság, csak délen találhatóak kisebb hegyek. A Duna két partján elterülő síkság a Kisalföld része, délen a Vértes hegység egyes csoportjai emelkednek. Keletről a Koltai-dombság és a Gerecse, délkeletről a Vértes alkotta természetes határát, a Csallóközben a Csiliz-patak Győr, a Határ-kanális pedig Pozsony vármegyétől választotta el. A vármegye folyókban igen gazdag: a Duna, a Vág, sőt a Nyitra is átfolyt a vármegyén, valamint tavakban is igen gazdag volt (Öreg-tó, Kerek-tó). Északról Pozsony, Nyitra és Bars vármegyék, keletről Esztergom vármegye, délről Fejér vármegye, nyugatról pedig Győr vármegye határolta.  </small></small>
+
Po [[traktat w Trianon|traktacie w Trianon]] komitat został podzielony pomiędzy [[Pierwsza Republika Czechosłowacka|Czechosłowację]] i [[Królestwo Węgier (1920–1946)|Węgry]]. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią [[komitat Esztergom|komitatu Esztergom]] w nowy [[komitat Komárom és Esztergom]]<ref>§ 11 pkt 2 [https://web.archive.org/web/20071107074038/http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=7575 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről]</ref>.
  
 +
W wyniku [[pierwszy arbitraż wiedeński|pierwszego arbitrażu wiedeńskiego]] w 1938 r. północna część komitatu powróciła do [[Królestwo Węgier (1920–1946)|Węgier]] i komitat został odtworzony, z przyłączeniem części dawnego [[komitat Pozsony|komitatu Pozsony]]. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.
 +
 +
Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy [[kraj nitrzański]] na [[Słowacja|Słowacji]], pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. wchodzi w skład [[komitat Komárom-Esztergom|komitatu Komárom-Esztergom]] ze stolicą w [[Tatabánya]].
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Bibliografia ==
 +
* [http://lexikon.katolikus.hu/K/Kom%C3%A1rom%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku).
  
 
|
 
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Komárom
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1000-1526
 +
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 +
|okres 2 =
 +
|forma 2 =
 +
|okres 3 =
 +
|forma 3 =
 +
|okres 4 =
 +
|forma 4 =
 +
|okres 5 =
 +
|forma 5 =
 +
|okres 6 =
 +
|forma 6 =
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 = 
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Komárom
 
|Nazwa        = Komárom
Linia 42: Linia 102:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
{{SORTUJ:Komitaty, Komárom}}
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 +
[[Kategoria:Komitaty XI wiek]]
 +
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 +
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Komitáty]]

Aktualna wersja na dzień 19:01, 12 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
18px Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Komárom county map.jpg
Mapa terenu komitatu Komárom
Plik:Slovakia Komarno.jpg
Dawny komitat Komárom nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Komárom (sł. Komárňanská župa, niem. Komitat Komorn, łac. Comitatus Comaromiensis lub Comaromensis) jednostka administracyjna w północno-zachodniej części Królestwa Węgier. Jego powierzchnia 2934 km² została podzielona między Czechosłowację (1392 km²) i Węgry (1442 km²) wzdłuż Dunaju podczas traktatu pokojowego z Trianon.

Okręg Komárom jest w większości równinny, tylko mniejsze góry można znaleźć na południu. Równiny po obu stronach Dunaju są częścią Małej Równiny, a niektóre grupy Gór Vértes wznoszą się na południu. Od wschodu oddzielone były Wzgórzami Koltai i Gerecse, od południowego wschodu Vértes, w Csallóköz strumykiem Csiliz od Győr i od Kanału Granicznego przez komitat Pozsony. Komitat jest bardzo bogaty w rzeki: przepływa przez niego Dunaj, Wag, a nawet Nitra. Był także bogaty był w jeziora (Stare Jezioro, Okrągłe Jezioro). Graniczy z komitatami Pozsony, Nyitra i Bars na północy, Esztergom na wschodzie, Fejér na południu i Győr na zachodzie.

Historia

Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał pod koniec X w. lub na przełomie X i XI w. Rozciągał się na obu brzegach Dunaju. Podczas najazdów tureckich komitat został spustoszony po klęsce pod Mohaczem 29 sierpnia 1526 r., następnie tereny te były wielokrotnie najeżdżane przez Turków. W przeciwieństwie do sąsiedniego Esztergom komitat nie stał się częścią Imperium Osmańskiego. W wyniku reform józefińskich w latach 1786-1790 komitat był połączony z komitatem Esztergom w komitat Komárom-Esztergom. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był zamek w Komarnie, od którego komitat wziął swą nazwę, a następnie miasto Komárom[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto.

Po traktacie w Trianon komitat został podzielony pomiędzy Czechosłowację i Węgry. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią komitatu Esztergom w nowy komitat Komárom és Esztergom[2].

W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. północna część komitatu powróciła do Węgier i komitat został odtworzony, z przyłączeniem części dawnego komitatu Pozsony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj nitrzański na Słowacji, pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. wchodzi w skład komitatu Komárom-Esztergom ze stolicą w Tatabánya.

Przypisy

  1. ↑ Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 65-72}}
  2. ↑ § 11 pkt 2 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről

Bibliografia
60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Komárom

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1526 Królestwo Węgier
Komitat Komárom
(1910)
Herb von Komárom
Siedziba: Komárom
Powierzchnia: 2 834 km²
Ludność: 201 850[1]
Narodowości: 88 % Węgrzy
6 % Niemcy
1 % Słowacy
4 % Niemcy
2 % inni[2]
Utworzony: XI wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Komárom
  1. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Komárom&oldid=55211”