Ákos Ernye: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 36 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/%C3%81kos_Ernye | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/%C3%81kos_Ernye | ||
| Linia 35: | Linia 35: | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
| − | |poprzednik = [[ | + | |poprzednik = [[Pok II. Móric]] |
| − | |gl_članak_funkcija = [[ | + | |gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1272) |
|współrządzący = | |współrządzący = | ||
|następca = [[Gutkeled Joakim]] | |następca = [[Gutkeled Joakim]] | ||
| Linia 55: | Linia 55: | ||
}} | }} | ||
| + | {{Redoslijed| | ||
| + | |poprzednik = [[Kőszegi I. Henrik]] | ||
| + | |gl_članak_funkcija = [[Ban Ozora]]<br>(1273-1275) | ||
| + | |współrządzący = | ||
| + | |następca = [[Stefan Dragutin]] | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{Redoslijed| | ||
| + | |poprzednik = [[Matej Ninoslav]] | ||
| + | |gl_članak_funkcija = [[Ban Só]]<br>(1273-1275) ? | ||
| + | |współrządzący = | ||
| + | |następca = [[Stefan Dragutin]] | ||
| + | }} | ||
{| | {| | ||
| Linia 60: | Linia 73: | ||
|} | |} | ||
| − | + | '''Ákos Ernye''' lub '''''Erne''''' († po styczniu 1275), węgierski szlachcic, trzykrotny [[sędzia królewski]] (styczeń 1267 - maj 1270; czerwiec 1274; wrzesień 1274 - styczeń 1275), [[koniuszy królewski]] (1248-1251), [[wojewoda Siedmiogrodu]](1252-1260) i [[mistrz skarbu]] (1272) | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | + | [[Plik:Bela menekul.jpg|thum|left||280px|IV. Béla 1250 júliusában Ernye főlovászmester számára kiállított oklevelében ez áll: ''„a saját menekülésére szánt lovat személyünk megmentése érdekében átadta nekünk”'' (illusztráció, ''[[Képes krónika]]'' 125. oldal)]] | |
| − | + | Syn [[Ákos Erdő|Erdő]]. Miał dwoje rodzeństwa. Z nieznaną z imienia żoną miał jedynego syna, palatyna [[Ákos István|Stefana]]. Źródła historyczne pochodzą z 1241 r. Brał udział w [[Mohi|bitwie pod Muhi]] 11 kwietnia 1241 r. Pomógł uciekającemu z bitwy królowi [[IV. Béla|Beli IV]], gdyż walcząc dalej z Tatarami zatrzymał na chwilę prześladowców i, choć poważnie ranny, uratował się. Po wyzdrowieniu poszedł za królem i szpiegował pod obozem tatarskim pod zamkiem [[Trogir]]. | |
| − | W 1243 r. (?) | + | W 1243 r. (?) po śmierci bana [[Miskolc Domokos|Domokosa Miskolca]] odziedziczył po nim: |
| − | + | * w komitacie [[Borsod]]: Vadna, Ivánka i obecnie Harnócz, Barcza i Christmas Village; | |
| + | * w komitacie [[Gömör]] wsie majątku Pelsőczi powstałe ze starego majątku Tornac: Pelsőc, Ardo, Lekenye, Kún-Taplócza, Somkút, Csetnek i nieznanego Mirka; | ||
| + | * w komitacie [[Sopron]]: posiadłość, która została przekazana na rzecz opactwa Borsmonostor; | ||
| + | * w komitacie [[Moson]]: 2 wioski: Flancendorf (na południe od Pozsony) i Seveser; | ||
| + | * w komitacie [[Komárom]]: do 1233 r. posiadał Szomód, Usztancs i Dunaszél koło Tata; | ||
| + | * w komitacie [[Vas]]: przez pewien czas był właścicielem Bors, Ivanc i Visacs oraz 6 innych wiosek w nieznanych lokalizacjach. | ||
| − | + | i w ten sposób pozostawił ''małe królestwo'' swojemu synowi Stefanowi. | |
| − | + | W 1246 roku brał udział w wojnie z księciem Austrii [[Fryderyk II Bitny|Fryderykiem II]]. W 1250 roku ponownie walczył z Austriakami, w 1270 uczestniczył w wojnie z czeskim królem [[Ottokar II|Ottokarem II]]. | |
| − | + | == Kariera == | |
| − | + | Między 1248 a 1251 r. był [[Koniuszy|koniuszym królewskim]] i ''[[ispán]]em'' [[Szolgagyőr]], w drugiej połowie 1251 r. ''[[ispán]]em'' komitatu [[Varasd]], między sierpniem 1252 r. [[Wojewoda|wojewodą Siedmiogrodu]], w 1254 r. ''[[ispán]]em'' komitatu [[Borsod]], w 1256 r. ''[[ispán]]em'' komitatu [[Bács]], w 1262–1267 był [ban Ozora|banem Ozory]] i [[ban Só|banem Só]]. W 1264 roku król IV. Béla wysłał go przeciwko księciu, który przejął tron, przyszłemu [[V. István|Stefanowi V]], ale Ernye został pokonany i schwytany przez armię ksiecia Stefana i odzyskał wolność dopiero po ugodzie króla i syna. Od 1270 do 1272 r. był [[Mistrz skarbu|mistrzem skarbu]], w 1272 r. był ''[[ispán]]em'' komitatu [[Somogy]], w 1274 r. był ''[[ispán]]em'' komitatu [[Szatmár]] (obecnie Satu Mare). Centrum jego majętności znajdowało się w komitacie [[Borsod]], gdzie zbudował swój zamek [[Dédest]]. | |
| − | + | == Pamięć == | |
| − | + | * Powieść „''Zúgó nyilak''” (''Ryczące strzały''), autor: György Karczag − powieść historyczna przedstawiająca pełne przygód życie bana Ernye, uzupełniając znane fakty historyczne narzędziami wyobraźni pisarza. Książka została wydana w 1970 roku przez wydawnictwo Ferenc Móra. | |
| − | + | * Powieśc „''Sárga vihar''” (''Żółta burza''), autor: Sándor Makkai − w rozdziałach romantycznej powieści historycznej o bitwie pod Muhi i powrocie króla opisuje działania Ákosa Ernye (Szépirodalmi Könyvkiadó, 1980). | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | * | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| Linia 127: | Linia 113: | ||
|urzędnik = Ákos Ernye | |urzędnik = Ákos Ernye | ||
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = Koniuszy królewski<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>Sędzia królewski<br> | + | |tytulatura = Koniuszy królewski<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>Sędzia królewski<br>Mistrz skarbu<br>[[Ban Ozora]]<br>[[Ban Só]] |
|grafika = Bela menekul.jpg | |grafika = Bela menekul.jpg | ||
|opis grafiki = Certyfikat Béli IV z 1250 r. | |opis grafiki = Certyfikat Béli IV z 1250 r. | ||
| Linia 156: | Linia 142: | ||
|3. następca = [[Gutkeld Miklós]] ??? | |3. następca = [[Gutkeld Miklós]] ??? | ||
| − | |4. tytuł = [[ | + | |4. tytuł = [[Mistrz skarbu]] |
|4. od = 1272 | |4. od = 1272 | ||
|4. do = 1272 | |4. do = 1272 | ||
|4. powołanie = | |4. powołanie = | ||
| − | |4. poprzednik = [[ | + | |4. poprzednik = [[Pok II. Móric]] |
|4. następca = [[Gutkeled Joakim]] | |4. następca = [[Gutkeled Joakim]] | ||
| + | |||
| + | |5. tytuł = [[Ban Ozora]] | ||
| + | |5. od = 1273 | ||
| + | |5. do = 1275 | ||
| + | |5. powołanie = | ||
| + | |5. poprzednik = [[Kőszegi I. Henrik]] | ||
| + | |5. następca = [[Stefan Dragutin]] | ||
| + | |||
| + | |6. tytuł = [[Ban Só]] | ||
| + | |6. od = 1273 | ||
| + | |6. do = 1275 | ||
| + | |6. powołanie = | ||
| + | |6. poprzednik = [[Matej Ninoslav]] | ||
| + | |6. następca = [[Stefan Dragutin]] | ||
|klan = [[Ákos]] | |klan = [[Ákos]] | ||
| Linia 181: | Linia 181: | ||
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| − | |1. dzieci = | + | |1. dzieci = [[Ákos István|István]] |
|dokonania = | |dokonania = | ||
| Linia 193: | Linia 193: | ||
{{SORTUJ:Akos, Ernye}} | {{SORTUJ:Akos, Ernye}} | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Ákos]] |
| − | |||
[[Kategoria:Koniuszy królewscy]] | [[Kategoria:Koniuszy królewscy]] | ||
| − | |||
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]] | [[Kategoria:Sędziowie królewscy]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Mistrzowie skarbu]] |
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]] | ||
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
| Linia 205: | Linia 203: | ||
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | ||
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]] | [[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1275]] | [[Kategoria:Zmarli w 1275]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]] | ||
Aktualna wersja na dzień 11:04, 11 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Ákos Ernye lub Erne († po styczniu 1275), węgierski szlachcic, trzykrotny sędzia królewski (styczeń 1267 - maj 1270; czerwiec 1274; wrzesień 1274 - styczeń 1275), koniuszy królewski (1248-1251), wojewoda Siedmiogrodu(1252-1260) i mistrz skarbu (1272) Spis treściŻyciorysSyn Erdő. Miał dwoje rodzeństwa. Z nieznaną z imienia żoną miał jedynego syna, palatyna Stefana. Źródła historyczne pochodzą z 1241 r. Brał udział w bitwie pod Muhi 11 kwietnia 1241 r. Pomógł uciekającemu z bitwy królowi Beli IV, gdyż walcząc dalej z Tatarami zatrzymał na chwilę prześladowców i, choć poważnie ranny, uratował się. Po wyzdrowieniu poszedł za królem i szpiegował pod obozem tatarskim pod zamkiem Trogir. W 1243 r. (?) po śmierci bana Domokosa Miskolca odziedziczył po nim:
i w ten sposób pozostawił małe królestwo swojemu synowi Stefanowi. W 1246 roku brał udział w wojnie z księciem Austrii Fryderykiem II. W 1250 roku ponownie walczył z Austriakami, w 1270 uczestniczył w wojnie z czeskim królem Ottokarem II. KarieraMiędzy 1248 a 1251 r. był koniuszym królewskim i ispánem Szolgagyőr, w drugiej połowie 1251 r. ispánem komitatu Varasd, między sierpniem 1252 r. wojewodą Siedmiogrodu, w 1254 r. ispánem komitatu Borsod, w 1256 r. ispánem komitatu Bács, w 1262–1267 był [ban Ozora|banem Ozory]] i banem Só. W 1264 roku król IV. Béla wysłał go przeciwko księciu, który przejął tron, przyszłemu Stefanowi V, ale Ernye został pokonany i schwytany przez armię ksiecia Stefana i odzyskał wolność dopiero po ugodzie króla i syna. Od 1270 do 1272 r. był mistrzem skarbu, w 1272 r. był ispánem komitatu Somogy, w 1274 r. był ispánem komitatu Szatmár (obecnie Satu Mare). Centrum jego majętności znajdowało się w komitacie Borsod, gdzie zbudował swój zamek Dédest. Pamięć
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 0
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Ákos
- Koniuszy królewscy
- Sędziowie królewscy
- Mistrzowie skarbu
- Urodzeni w XII wieku
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Wojewodowie Siedmiogrodu
- Nieznana data urodzenia
- Urodzeni w XIII wieku
- Zmarli w 1275
- Zmarli w XIII wieku