Szatmár: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "{{Uwaga| |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Szatm%C3%A1r_v%C3%A1rmegye |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Szatm%C3%A1r_v%C3%A1rmegye&action=hist...")
 
 
(Nie pokazano 17 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Szatm%C3%A1r_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Szatm%C3%A1r_v%C3%A1rmegye
Linia 9: Linia 11:
 
|}
 
|}
  
−
[[Plik:Szatmár county administrative map.jpg|thumb|360px|Szatmár vármegye közigazgatási térképe 1910-ből]]
+
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
[[Plik:Szatmár county administrative map.jpg|thumb|left|Mapa administracyjna komitatu Szatmár z 1910 r.]]
 +
 
 +
'''Szatmár vármegye''' (rum. ''Satu Mare'', słow. ''Satumarská župa'') był jednostką administracyjną w środkowej części byłego [[Królestwo|Królestwa Węgier]].
 +
 
 +
== Geografia ==
 +
 
 +
komitat jest równiną na zachodzie i wzgórzami na wschodzie. Wśród równin były mokradła i wzgórza bogate w wodę. Najważniejsze rzeki to Szamos, Lápos i Túr.
 +
 
 +
Graniczył z komitatami: [[Bereg]], [[Ugocsa]] i [[Máramaros]] od północy, [[Szolnok-Doboka]] na wschodzie, [[Szolnok-Doboka]], [[Szilágy]] i [[Bihar]] na południu i [[Szabolcs]] na zachodzie.
 +
 
 +
== Historia ==
 +
 
 +
Hrabstwo zostało założone przez króla św. Stefana w momencie powstania państwa i organizacji królewskiego systemu powiatu z centrum Satu Mare, prawdopodobnie opartego na majątkach rodu Kaplonów. [1]
 +
 
 +
A vármegyét [[I. István magyar király|Szent István király]] hozta létre az államalapítás és a [[királyi vármegye]]rendszer megszervezése idején [[Szatmárvár]] központtal valószínűleg a [[Kaplon nemzetség]] birtokaira alapozva.<ref name="Györffy:István:15.fejezet"> {{cite book |author= [[Györffy György]] |title= István király és műve |chapter= 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete. |publisher= Gondolat Budapest 1983 |isbn= 963-281-221-2}} </ref>
 +
 
 +
W czasach tureckich, kiedy kraj był podzielony na trzy części, powiat w większości należał do Partium. W czasie osadnictwa powiatowego w 1876 r. Został on rozbudowany o część zanikającego regionu kamiennego zamku. Jego siedziba znajdowała się w latach 1800–1920 w Nagykároly, w latach 1920–1940 w Mátészalka, w latach 1940–45 w Szatmárnémeti, a w latach 1945–50 ponownie w Mátészalka.
 +
 
 +
A vármegye a török időkben, az ország három részre szakadásakor többnyire a Partiumhoz tartozott. Az 1876-os megyerendezéskor a megszűnő [[Kővárvidék]] egy részével bővült. Székhelye 1800-tól 1920-ig [[Nagykároly]], 1920-1940 között [[Mátészalka]], 1940-45 között [[Szatmárnémeti]], 1945-50 között ismét [[Mátészalka]] volt.
 +
 
 +
W 1920 roku jego terytorium zostało podzielone między Węgry, Rumunię i Czechosłowację na mocy traktatu z Trianon. Jego powierzchnia wynosiła 6 287 km 62 w 1910 r., Z czego 4505 km² przypadło do Rumunii (71,7%), a gmina Nagypalád do Czechosłowacji (0,4%).
 +
 
 +
Területét [[1920]]-ban a [[trianoni békeszerződés]]sel [[Magyarország]], [[Románia]] és [[Csehszlovákia]] között osztották fel. Területe 1910-ben 6287&nbsp;km², ebből Romániához 4505&nbsp;km² (71,7%) került, Csehszlovákiához pedig [[Nagypalád]] község (0,4%).
 +
 
 +
W 1920 r. Niezamieszkany obszar powiatu Ugocsa na Węgrzech został przyłączony do części węgierskiej, a następnie w 1923 r. Został połączony z pozostałym na Węgrzech obszarem powiatu Bereg pod nazwą zjednoczonego administracyjnie powiatu Szatmár, Ugocsa. i Bereg.
 +
 
 +
1920-ban a [[magyarország]]i részhez csatolták [[Ugocsa vármegye]] Magyarországon maradt néhány négyzetméternyi lakatlan területét, majd 1923-ban egyesítették [[Bereg vármegye]] Magyarországon maradt területével [[Szatmár, Ugocsa és Bereg k.e.e. vármegye|Szatmár, Ugocsa és Bereg közigazgatásilag egyelőre egyesített vármegye]] néven.
  
−
  <small><small>'''Szatmár vármegye''' közigazgatási egység volt az egykori [[Magyar Királyság]] [[Partium|középső részén]]. </small></small>
+
W latach 1940-1945 całe jego dawne terytorium ponownie znalazło się w posiadaniu Węgier iw tamtych latach znów działało samodzielnie. W 1945 r., W wyniku przywrócenia granic Trianon, zasadniczo przywrócono sytuację, która rozwinęła się w 1923 r., Z tą różnicą, że zjednoczone okręgi nazywano teraz okręgiem Szatmár-Bereg.
 +
 
 +
1940-45 között teljes korábbi területét ismét Magyarország birtokolta, és ezekben az években ismét önállóan működött. 1945-ben a trianoni határok helyreállítása miatt lényegében az 1923-ban kialakult állapot állt helyre azzal a különbséggel, hogy az egyesített megyét most Szatmár-Bereg megyének hívták.
 +
 
 +
Podczas osadnictwa powiatowego w 1950 r. Powiat Szatmár-Bereg połączył się z okręgiem Szabolcs jako okręg Szabolcs-Szatmár, który w 1990 r. Został zmieniony na okręg Szabolcs-Szatmár-Bereg.
 +
 
 +
  Az [[1950-es megyerendezés]] során [[Szatmár-Bereg megye]] egyesült [[Szabolcs megye|Szabolcs megyével]] [[Szabolcs-Szatmár megye]] néven, amit 1990-ben [[Szabolcs-Szatmár-Bereg megye|Szabolcs-Szatmár-Bereg megyére]] változtattak.
 +
 
 +
Historia części rumuńskiej trwa nadal pod nazwą powiatu Satu Mare, a część osad przeniosła się na Ukrainę, do dzielnicy Nagyszőlős.
 +
 
 +
  Romániai részének története [[Szatmár megye]] néven folytatódik, valamint néhány település [[Ukrajna|Ukrajnához]] került, a [[Nagyszőlősi járás]]hoz.
 +
 
 +
 
 +
|
 +
{{Komitaty w Rumunii}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Szatmár
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1000-1526
 +
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 +
|okres 2 =
 +
|forma 2 =
 +
|okres 3 =
 +
|forma 3 =
 +
|okres 4 =
 +
|forma 4 =
 +
|okres 5 =
 +
|forma 5 =
 +
|okres 6 =
 +
|forma 6 =
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 = 
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Infobox Komitat
 +
|Nazwa        = Szatmár
 +
|Rok          = 1910
 +
|Herb        = Szatmar_coatofarms.jpg
 +
|Siedziba    = Nagykároly
 +
|Powierzchnia = 6,287
 +
|Ludność      = 396632
 +
|Narodowości  = 68 % Węgrzy<br>30 % Rumunowie<br>2 % Niemcy
 +
|Utworzony    = XI wiek
 +
|Zlikwidowany = 4.06.1920<br>([[Traktat z Trianon]])
 +
|Mapa        = Szatmar.png
 +
}}
 +
|}
  
−
== Földrajz ==
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
−
<small><small>A vármegye területe nyugaton síkság, keleten találhatóak dombságok. A síkságok között találhatóak voltak mocsárvidékek is, illetve dombságok vízben igen gazdagok. Legfontosabb folyói a [[Szamos]], a [[Lápos (folyó)|Lápos]] illetve a [[Túr]].
+
{{SORTUJ:Komitaty, Szatmár}}
−
Északról [[Bereg vármegye|Bereg]], [[Ugocsa vármegye|Ugocsa]] és [[Máramaros vármegye|Máramaros]], keletről [[Szolnok-Doboka vármegye|Szolnok-Doboka]], délről [[Szolnok-Doboka vármegye|Szolnok-Doboka]], [[Szilágy vármegye|Szilágy]] és [[Bihar vármegye|Bihar]], nyugatról pedig [[Szabolcs vármegye]] határolta. </small></small>
 
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 +
[[Kategoria:Komitaty XI wiek]]
 +
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 +
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Rumunii]]

Aktualna wersja na dzień 08:07, 13 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Szatmár county administrative map.jpg
Mapa administracyjna komitatu Szatmár z 1910 r.

Szatmár vármegye (rum. Satu Mare, słow. Satumarská župa) był jednostką administracyjną w środkowej części byłego Królestwa Węgier.

Geografia

komitat jest równiną na zachodzie i wzgórzami na wschodzie. Wśród równin były mokradła i wzgórza bogate w wodę. Najważniejsze rzeki to Szamos, Lápos i Túr.

Graniczył z komitatami: Bereg, Ugocsa i Máramaros od północy, Szolnok-Doboka na wschodzie, Szolnok-Doboka, Szilágy i Bihar na południu i Szabolcs na zachodzie.

Historia

Hrabstwo zostało założone przez króla św. Stefana w momencie powstania państwa i organizacji królewskiego systemu powiatu z centrum Satu Mare, prawdopodobnie opartego na majątkach rodu Kaplonów. [1] 

A vármegyét Szent István király hozta létre az államalapítás és a királyi vármegyerendszer megszervezése idején Szatmárvár központtal valószínűleg a Kaplon nemzetség birtokaira alapozva.[1]

W czasach tureckich, kiedy kraj był podzielony na trzy części, powiat w większości należał do Partium. W czasie osadnictwa powiatowego w 1876 r. Został on rozbudowany o część zanikającego regionu kamiennego zamku. Jego siedziba znajdowała się w latach 1800–1920 w Nagykároly, w latach 1920–1940 w Mátészalka, w latach 1940–45 w Szatmárnémeti, a w latach 1945–50 ponownie w Mátészalka. 

A vármegye a török időkben, az ország három részre szakadásakor többnyire a Partiumhoz tartozott. Az 1876-os megyerendezéskor a megszűnő Kővárvidék egy részével bővült. Székhelye 1800-tól 1920-ig Nagykároly, 1920-1940 között Mátészalka, 1940-45 között Szatmárnémeti, 1945-50 között ismét Mátészalka volt.

W 1920 roku jego terytorium zostało podzielone między Węgry, Rumunię i Czechosłowację na mocy traktatu z Trianon. Jego powierzchnia wynosiła 6 287 km 62 w 1910 r., Z czego 4505 km² przypadło do Rumunii (71,7%), a gmina Nagypalád do Czechosłowacji (0,4%). 

Területét 1920-ban a trianoni békeszerződéssel Magyarország, Románia és Csehszlovákia között osztották fel. Területe 1910-ben 6287 km², ebből Romániához 4505 km² (71,7%) került, Csehszlovákiához pedig Nagypalád község (0,4%).

W 1920 r. Niezamieszkany obszar powiatu Ugocsa na Węgrzech został przyłączony do części węgierskiej, a następnie w 1923 r. Został połączony z pozostałym na Węgrzech obszarem powiatu Bereg pod nazwą zjednoczonego administracyjnie powiatu Szatmár, Ugocsa. i Bereg. 

1920-ban a magyarországi részhez csatolták Ugocsa vármegye Magyarországon maradt néhány négyzetméternyi lakatlan területét, majd 1923-ban egyesítették Bereg vármegye Magyarországon maradt területével Szatmár, Ugocsa és Bereg közigazgatásilag egyelőre egyesített vármegye néven.

W latach 1940-1945 całe jego dawne terytorium ponownie znalazło się w posiadaniu Węgier iw tamtych latach znów działało samodzielnie. W 1945 r., W wyniku przywrócenia granic Trianon, zasadniczo przywrócono sytuację, która rozwinęła się w 1923 r., Z tą różnicą, że zjednoczone okręgi nazywano teraz okręgiem Szatmár-Bereg. 

1940-45 között teljes korábbi területét ismét Magyarország birtokolta, és ezekben az években ismét önállóan működött. 1945-ben a trianoni határok helyreállítása miatt lényegében az 1923-ban kialakult állapot állt helyre azzal a különbséggel, hogy az egyesített megyét most Szatmár-Bereg megyének hívták.

Podczas osadnictwa powiatowego w 1950 r. Powiat Szatmár-Bereg połączył się z okręgiem Szabolcs jako okręg Szabolcs-Szatmár, który w 1990 r. Został zmieniony na okręg Szabolcs-Szatmár-Bereg. 

Az 1950-es megyerendezés során Szatmár-Bereg megye egyesült Szabolcs megyével Szabolcs-Szatmár megye néven, amit 1990-ben Szabolcs-Szatmár-Bereg megyére változtattak.

Historia części rumuńskiej trwa nadal pod nazwą powiatu Satu Mare, a część osad przeniosła się na Ukrainę, do dzielnicy Nagyszőlős. 

Romániai részének története Szatmár megye néven folytatódik, valamint néhány település Ukrajnához került, a Nagyszőlősi járáshoz.


21px Plik:Blason Louis Ier de Hongrie.svg 18px Węgierskie komitaty
w Rumunii 20px

♦ Alba Inferioară ♦ Arad ♦ Bichiș ♦ Bihor ♦ Bistrița-Năsăud ♦ Brașov ♦ Caraș-Severin ♦ Cenad ♦ Ciuc ♦ Cluj ♦ Făgăraș ♦ Hunedoara ♦ Maramureș ♦ Mureș-Turda ♦ Odorhei ♦ Sălaj ♦ Sătmar ♦ Sibiu ♦ Solnoc-Dăbâca ♦ Timiș ♦ Târnava Mare ♦ Târnava Mică ♦ Torontal ♦ Trei Scaune ♦ Turda-Arieș ♦ Ugocea

Komitat Szatmár

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1526 Królestwo Węgier
Komitat Szatmár
(1910)
Herb von Szatmár
Siedziba: Nagykároly
Powierzchnia: 6 287 km²
Ludność: 396 632[2]
Narodowości: 68 % Węgrzy
30 % Rumunowie
2 % Niemcy[3]
Utworzony: XI wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Szatmár

Przypisy

  1. ↑ Györffy György. "15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete.". István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2. 
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szatmár&oldid=55268”