Nyitra: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 22: Linia 22:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
 
{|
 
{|
 
|
 
|
Linia 41: Linia 46:
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez [[Imperium|Imperium Osmańskie]] i wchodziła w skład  ejaletu [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Siedzibą władz komitatu był zamek w Nitrze, od którego komitat wziął swą nazwę<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 80÷90}}</ref>.
+
Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez [[Imperium|Imperium Osmańskie]] i wchodziła w skład  ejaletu [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Siedzibą władz komitatu był zamek w Nitrze, od którego komitat wziął swą nazwę<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 80-90/</ref>.
  
 
W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dwanaście powiatów i trzy miasta.
 
W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dwanaście powiatów i trzy miasta.
Linia 92: Linia 97:
  
 
|
 
|
 +
{{Uhorské župy na Słowacji}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Nyitra
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1000-1526
 +
|forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]]
 +
|okres 2 =
 +
|forma 2 =
 +
|okres 3 =
 +
|forma 3 =
 +
|okres 4 =
 +
|forma 4 =
 +
|okres 5 =
 +
|forma 5 =
 +
|okres 6 =
 +
|forma 6 =
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 = 
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Nyitra
 
|Nazwa        = Nyitra
Linia 102: Linia 138:
 
|Powierzchnia = 5 551
 
|Powierzchnia = 5 551
 
|Ludność      = 457 500
 
|Ludność      = 457 500
|Narodowości  = 71 % Słowacy, 22 % Węgrzy, 6 % Niemcy, 1 % inni[2]
+
|Narodowości  = 71 % Słowacy<br>22 % Węgrzy<br>6 % Niemcy<br>1 % inni
|Utworzony    = xi wiek
+
|Utworzony    = XI wiek
 
|Zlikwidowany = 1920
 
|Zlikwidowany = 1920
 
|Mapa        = Nyitra.png
 
|Mapa        = Nyitra.png
Linia 115: Linia 151:
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
[[Kategoria:Komitaty historyczne]]
+
[[Kategoria:Komitaty XI wiek]]
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
+
[[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1920]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]

Aktualna wersja na dzień 19:05, 12 kwi 2021

18px Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Plik:Nyitra county map.jpg
Mapa terenu komitatu Nyitra (1887)
Plik:Slovakia Nitra.jpg
Dawny komitat Nyitra nałożony na mapę współczesnej Słowacji

Nyitra vármegye (słow. Nitrianska župa lub Nitrianska stolica, niem. Komitat Neutra, łac. Comitatus Nytriensis, Nitriensis) był jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier. Obecnie jest częścią Słowacji.

Geografia

Północna część powiatu jest górzysta, a południowa płaska. Na północy zajmowały ją grupy Małych Karpat, na południu równiny Pozsonyi-medence. Powiat graniczy od północnego zachodu z Morawami, a ważnymi rzekami powiatu są Nitra, Miava i Wag. Na południowym wschodzie dotknęła go również Zsitva.

Lokalizacja

Graniczył z komitatami: od północy z Trencsén, od wschodu z okręgami Turóc i Bars, od południa z Komárom, a od zachodu z Morawami i Pozsony.

Historia

Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał prawdopodobnie już w X w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez Imperium Osmańskie i wchodziła w skład ejaletu Uyvar. Siedzibą władz komitatu był zamek w Nitrze, od którego komitat wziął swą nazwę[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dwanaście powiatów i trzy miasta.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowe skrawki komitatu powróciły do Węgier i zostały połączona z pozostałą częścią komitatu Pozsony w nowy komitat Nyitra és Pozsony ze stolicą w Érsekújvár. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj nitrzański, kraj trnawski i kraj trenczyński na Słowacji

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Érsekújvár Nagysurány
Galgóc Galgóc
Miava Miava
Nagytapolcsány Nagytapolcsány
Nyitra Nyitra
Nyitrazsámbokrét Nyitrazsámbokrét
Pöstyén Pöstyén
Privigye Privigye
Szakolca Holics
Szenice Szenice
Vágsellye Tornóc
Vágújhely Vágújhely
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Érsekújvár
Nyitra
Szakolca

Bibliografia

60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Komitat Nyitra

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1526 Królestwo Węgier
Komitat Nyitra

Comitatus Nitriensis (łac.)
Komitat Neutra (niem.)
Nitrianska župa (słow.)
(1910)

Herb von Nyitra Comitatus Nitriensis (łac.) Komitat Neutra (niem.) Nitrianska župa (słow.)
Siedziba: Nyitra
Powierzchnia: 5 551 km²
Ludność: 457 500[2]
Narodowości: 71 % Słowacy
22 % Węgrzy
6 % Niemcy
1 % inni[3]
Utworzony: XI wiek
Zlikwidowany: 1920
Nyitra

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 80-90/
  2. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)