Gömör: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 62: | Linia 62: | ||
| | | | ||
|} | |} | ||
| − | + | {{Historia komitatu | |
| + | |tytuł = Komitat Pozsony | ||
| + | |grafika = | ||
| + | |opis grafiki = | ||
| + | |okres 0 = Okres | ||
| + | |forma 0 = Podmiot polityczny | ||
| + | |okres 1 = ok.1000-1526 | ||
| + | |forma 1 = [[Królestwo|Królestwo Węgier]] | ||
| + | |okres 2 = | ||
| + | |forma 2 = | ||
| + | |okres 3 = | ||
| + | |forma 3 = | ||
| + | |okres 4 = | ||
| + | |forma 4 = | ||
| + | |okres 5 = | ||
| + | |forma 5 = | ||
| + | |okres 6 = | ||
| + | |forma 6 = | ||
| + | |okres 7 = | ||
| + | |forma 7 = | ||
| + | |okres 8 = | ||
| + | |forma 8 = | ||
| + | |okres 9 = | ||
| + | |forma 9 = | ||
| + | |okres 10 = | ||
| + | |forma 10 = | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
{{Infobox Komitat | {{Infobox Komitat | ||
|Nazwa = Gömör | |Nazwa = Gömör | ||
Wersja z 09:35, 13 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Plik:Slovakia Gemer.jpg Dawny komitat Gömör nałożony na mapę współczesnej Słowacji Gömör vármegye (sł. Gemer, niem. Gemer, Gömör, łac. Gömörinum) został założony przez króla św. Stefana w momencie ustanowienia państwa i organizacji królewskiego systemu komitatów z centrum Gömör[1]. HistoriaKomitat Gemer w XII wieku odłączył się od komitatu turniańskiego (Turniansky komitát). Pierwszym centrum komitatu był zamek Gemer (Gömör), a od XVIII wieku Plešivec (Pelsőc). Z obszarem od średniowiecza związane było górnictwo i hutnictwo – w górach istniały bogate złoża metali. W XVI wieku do południowych granic Gemeru dotarli Turcy i przez ponad sto lat część krainy znalazła się pod turecką okupacją. Od 1810 do 1918/1920 region ten wchodził w skład węgierskiego komitatu Gömör-Kishont (Gömör és Kishont, słow. Gemer a Malohont, Gemersko-malohontská župa), którego stolicą była Rimavská Sobota (Rimaszombat). W 1910 komitat Gömör és Kishont zamieszkiwało 188 098 ludzi, z czego Węgrzy stanowili 58,5%, Słowacy 38,4%, a Niemcy 1,6% ludności. Mimo to, niemal całe terytorium komitatu zostało włączone po I wojnie światowej do Czechosłowacji (z wyjątkiem miasta Putnok i okolic, które pozostało na Węgrzech w nowym komitacie Borsod-Gömör-Kishont, a obecnie Borsod-Abaúj-Zemplén; stanowiło to 7,5% ziem dawnego komitatu). Plik:Zadielska tiesnava.jpg Kras Słowacki – Dolina Zádielska (Zádielska tiesňava) Plik:Rožňava market Square.jpg Rožňava – stary ratusz W okresie międzywojennym Gemer znalazł się początkowo w Gemersko-Malohonstkiej żupie (Gemersko-Malohontská župa). Od 1923 podzielono go pomiędzy Zwoleńską (Rimavská Sobota) a Podtatrzańską żupą (Rožňava). W 1928 w wyniku kolejnej reformy administracyjnej całość krainy została włączona do kraju słowackiego (Slovenská krajina/zem, odpowiednik dawnych żup). W wyniku tzw. pierwszego arbitrażu wiedeńskiego z dnia 2 listopada 1938 r. południowa część Gemeru powróciła w granice Królestwa Węgier. Tereny te wojska węgierskie zajęły w dniach 7-10 listopada i ponownie utworzono wówczas komitat Gömör-Kishont (choć w nieco innych granicach). Pozostałe tereny znalazły się w żupie nadhrońskiej (Pohronská župa), od 14 marca 1939 r. w granicach tzw. pierwszej Republiki Słowackiej. W maju 1945 roku przywrócono czechosłowacko-węgierską granicę sprzed listopada 1938 r. W okresie komunistycznym Gemer był ponownie podzielony. Początkowo powrócono do podziału przedwojennego. W 1960 zachodnią część regionu włączono do kraju środkowosłowackiego (Stredoslovenský kraj), a wschodnią do kraju wschodniosłowackiego (Východoslovenský kraj). W 1990 zniesiono podział Czechosłowacji na kraje i przywróciła go dopiero niepodległa Słowacja w 1996. Zobacz także
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=small}
Przypisy
- ↑ Györffy György. 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2
- ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
- ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
.png){kind=link}
