Kőszegi János (Tamási)

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Koniuszy królewski (1311-1314) Następca: Aba János Csák III. Péter Kőszegi János (pol. Jan Kőszegi) (* nieznana, † po 1327), węgierski szlachcic, koniuszy królewski od 1311 do 1314 lub 1315 r. W 1310 r. odziedziczył wielkoskalowe domeny w Slawonii i Zadunaju. Stał się zagorzałym wrogiem króla Węgier Karola I, który pokonał go w 1316 i 1317 r., co doprowadziło do upadku jego prowincji w ciągu kilku miesięcy. Przodek rodziny Tamási. Rodzina János urodził się w potężnym rodzie Kőszegi około 1280 roku jako syn Henryka II Kőszegi i jego nieznanje z imienia żony, córki palatyna Mojs II. Miał dwoje rodzeństwa, Piotra „księcia”, przodka rodziny Herczeg de Szekcső, oraz siostrę, która wyszła za mąż za weneckiego patriarchę Morosiniego. Jego trzej synowie - Mikołaj, Piotr i Henryk - nosili nazwisko Tamási od 1339 roku, gdy po raz pierwszy pojawili się we współczesnych zapisach. Rodzina Tamasi wywodziła się od Henryka i zapewniła wpływowych baronów za panowania króla Zygmunta; gałąź wymarła wyginęło w 1444 r. Potężny pan Po śmierci ojca wiosną 1310 r. János odziedziczył swoje wielkie i przyległe domeny w Górnej Slawonii - np. Krapina (Korpona), Belec, Kostel, Vrbovec (Orbolc), Oštrc (Oszterc), Đurđevac, Koprivnica (Kapronca) - i południowe Zadunaje - np. Somogyvár, Döbrököz, Dombóvár i Kőszeg (Batina) - stając się jednym z najpotężniejszych posiadaczy w Królestwie Węgier, którzy zarządzali swoją prowincją niezależnie od monarchy. János odziedziczył także pozycję polityczną Henryka; działał jako ispán w komitatach Bodrog, Somogy i Tolna od 1310 roku aż do swojej porażki w 1316 roku. Początkowo János kontynuował najnowszą politykę ojca i nominalnie popierał wysiłki Karola I, który został niepodważalnym królem Węgier po latach wojny domowej o tron. János został koniuszym królewskim pod koniec 1311 roku i zachowywał tę godność do drugiej połowy 1314 roku. 23 stycznia 1312 roku Mikołaj III Kőszegi poza własną osobą, w imieniu swojego brata Andrzeja, swego stryja biskupa [[Kőszegi IV. Miklós|Mikołaj IV Kőszegi[[, biskup Győr z Domem Habsburgów w Fürstenfeld i synowie zmarłego Henryka II, Jánosa i Piotra „księcia”. Plik:170706 Alsóörs 4d Bánd Essegvár (16).jpg Ruiny Essegvár, zajęte przez Jánosa Kőszegiego Pomimo swojej pozycji dworskiej János zarządzał swoją prowincją bez interwencji króla. W następnych latach pojawiło się kilka doniesień o jego zbrodniach i dominacjach wobec sąsiadów, których celem było dalsze rozprzestrzenienie jego wpływów na pozostałe części Slawonii i wschodnie komitaty południowego Zadunaju. Na przykład przejął fort Kéménd od Jakuba Győra około 1313 r. i Harsány z rodziny Matucsinai w komitacie Baranya. Tam był także właścicielem Orahovicy (Raholca), możliwego dziedzictwa jego ojca. Po udanych ekspansjach był także stylizowany jako ispán od 1315 r. Ponadto János był właścicielem zamków Nyék, Tamási i Tolnavár w komitacie Tolna przynajmniej od 1315 r. János interesował się także południowo-wschodnią częścią komitatu Veszprém, po tym jak oblegał i nabył Essegvár (dziś ruiny w pobliżu Bánda) od Lőrinte II Lőrinte około 1314 r. Despite his court position, John administered his province without the king's intervention. In the following years, there are several reports of his committed crimes and dominations against his neighbors, when aimed to further spread his influence over the remaining portions of Slavonia and the eastern counties of Southern Transdanubia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} For instance, he seized the forts of Kéménd from James Győr around 1313 and Harsány from the Matucsinai family in Baranya County. There, he also owned Orahovica (Raholca), a possible heritage from his father. After his successful expansions, he was also styled as ispán of the county since 1315.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In addition, John also owned the castles of Nyék, Tamási and Tolnavár in Tolna County at least since 1315.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} John also had interests in the southeastern part of Veszprém County, after he besieged and acquired Essegvár (today ruins near Bánd) from Lőrinte II Lőrinte around 1314.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 1 Jednocześnie dokonywał grabieży i najazdów na swoim terytorium Górnej Slawonii. Fort Ludbreg nabyli od rodziny Péc w komitacie Bjelovar-Križevci i zamek Béla od klasztoru Vrana (Zakon Świętego Jana) i Lobor w komitacie Varaždin. Około 1314 r. János również oblegał i okupował Alsólendvę w południowym komitacie Zala (dziś Lendava, Słowenia) od Stefana I Hahóta lub jego syna Mikołaja (wcześniej historycy János Karácsonyi i Erik Fügedi błędnie zidentyfikowali Iwana Kőszegiego jako wojującego i ustalili datę oblężenia na 1292). Egyed Monoszló spisał ostatnią wolę i testament w marcu 1313 r., krótko przed śmiercią; zgodnie z jego intencją jego wdowa i nieletnie osierocone córki miały odziedziczyć całą Atyina (dziś Voćin w Chorwacji). Jednak, jak opowiadał Karol I w swoim dokumencie wydanym 22 maja 1317 r., János zażądał Atyiny dla swojej rodziny zgodnie z prawem do escheatagee. Jednak zięć Egyeda, Mikołaj Aba i jego bracia nabyli zamek Atyinę. János pojmał i uwięził Mikołaja i Piotra Abę (lub Athinę) wkrótce potem. W pierwszej połowie 1314 r. Mikołaj zabrano związanego przed zamkiem Atyina i ciągnięto wzdłuż murów za piętami konia, aby przekonać obrońców, by poddali fort. Pomimo tego János nie był w stanie zdobyć Atyinę i zabrał Mikołaja z powrotem do więzienia, który był więziony przez następne trzy lata. w międzyczasie przed 1316 r. János przejął również fort Korođ (Kórógy) w komitacie Valkó od właścicieli, rodziny Kórógyi. Simultaneously, he also made plundering raids and invasions from his territory of Upper Slavonia. He acquired the fort of Ludbreg from the Péc kindred in Bjelovar-Križevci County and Béla Castle from the Priory of Vrana (Order of Saint John) and Lobor in Varaždin County.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Around 1314, John also besieged and occupied János in southern Zala County (today Lendava, Slovenia) from Stephen Hahót or his son Nicholas (formerly historians János Karácsonyi and Erik Fügedi incorrectly identified Ivan Kőszegi as belligerent and set 1292 for the date of the siege).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Egyed Monoszló made his last will and testament in March 1313, not long before his death; according to his intention, his widow and minor orphan daughters were supposed to inherit the whole Atyina lordship (today Voćin in Croatia). However, as Charles I narrated in his document issued on 22 May 1317, John Kőszegi demanded Atyina for his family in accordance with the right of escheatage. Nevertheless, Egyed's son-in-law Nicholas Aba and his brothers acquired Atyina Castle. John Kőszegi captured and imprisoned Nicholas and Peter Aba (or Atyinai) shortly thereafter. In the first half of 1314, Nicholas was taken tied up before the Atyina Castle and dragged along the walls at the heels of a horse to persuade the defenders to surrender the fort. Despite this, John Kőszegi was unable to capture Atyina and took Nicholas back to prison, who languished in captivity in the subsequent three years.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Sometimes before 1316, John also occupied the fort of Korođ (Kórógy) in Valkó County from its owners, the Kórógyi family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Upadek Według historyka Pála Engela zachowanie Jánosa w stosunku dziedziczenia Atyina przyczynił się między innymi do otwartej konfrontacji między Karolem I a mocami oligarchicznymi, które osiągnęły swój szczyt na ogólnej diecie jesienią 1314 roku. W hipotezie Engela Karol w lecie rozpoczął kampanię wojskową przeciwko Kőszegim po drugiej stronie rzeki Drawy. Było kilka starć, w których pojmano wielu familiaris Jánosa. W związku z tym Karol przywołał później dietę i zerwał sojusz z panami prowincji i zamierzał ich pokonać jeden po drugim. Natomiast historyk Gyula Kristó zakwestionował analizę Engela: nie ma informacji, że dieta odbyła się w 1314 roku, który okazał się być spokojnym rokiem bez poważnych kampanii wojskowych. Kristó powiedział, że nie ma dowodów na to, że w tym roku miała miejsce konfrontacja János z armiami królewskimi, a była to tylko lokalna wojna z rodziną Atyinai (lub Nyéki). According to historian Pál Engel, John Kőszegi's behavior regarding the heirdom of Atyina, among others, contributed to the open confrontation between Charles I and the oligarchic powers, which reached its peak at the general diet in the autumnn of 1314. In Engel's hypothesis, Charles launched a military campaign against the Kőszegis beyond the river Drava in the summer. There were some clashes, where numerous familiares of John Kőszegi were captured. Accordingly, Charles summoned the diet thereafter and broke the alliance with the provincial lords and intended to defeat them one after another.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In contrast, historian Gyula Kristó questioned Engel's analysis: there is no information that the diet has been held in 1314, which proved to be a peaceful year without serious military campaigns. Kristó said there are no proofs that a confrontation between John and the royal armies took place in that year, and it was only a local war against the Atyinai (or Nyéki) family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:CivertanMarevara.jpg Zamek Máré, własność János Kőszegiego do 1316 Jesienią 1315 r. Karol I rozpoczął pierwszą kampanię na dużą skalę przeciwko János i Piotrowi Kőszegim i ich terytorium. Karol osobiście poprowadził swoje wojska do komitatu Tolna. Obległ, a potem w listopadzie zdobył fort Nyék. Jednak János szukał pomocy u swoich krewnych, Andrzeja, który zarządzał zachodnia częścią Zadunaja i Mikołajem II; reprezentują pozostałe dwie gałęzie rodu Kőszegi. Według Pála Engela zjednoczonym wojskom Kőszegich udało się wypchnąć królewską armię z regionu, jednocześnie skutecznie odzyskując zamek w Nyéku. Kristó Gyula wątpił w osobistą obecność Karola i uważał, że wojska królewskie nie zajęły Nyéka. Po kilku miesiącach zawieszenia broni Karol rozpoczął wiosną 1316 r. drugą kampanię przeciwko posiadłościom Kőszegich na południu Zadunaja. Krewni János nie byli w stanie udzielić pomocy, w tym Andrzejowi, z powodu kilku familiares, którzy przysięgali wierność królowi i opuścili ich armia w tym samym czasie. Armia królewska wtargnęła w maju na terytorium János przez port Báta wzdłuż Dunaju, aby wyeliminować zaplecze Kőszegich. Oblegli i zniszczyli Somogyvár w komitacie Somogy, a następnie zdobyli forty w Tolnavár, Nyék i Tamási w komitacie Tolna w ciągu kilku tygodni czerwca. Następnie armia Karola zajęła Harsány i Kéménd w komitacie Baranya przed ich ostatecznym udanym oblężeniem w Kőszeg (Batina) w lipcu. Inne zamki János na Zadunaju - na przykład Dombóvár, Szekcső, Döbrököz i Máré - poddały się bez walki. Pál Engel argumentował, że kilka familiares János, Mikołaj Felsőlendvai, Aleksander Ozorai i stefan Máréi, odeszli od lojalności w wyniku udanej perswazji i przekupstwa Karola, co doprowadziło do decydującego zwycięstwa monarchy. W nadchodzących miesiącach Karol przekazał znaczną część okupowanych ziem i zamków swoim pierwotnym prawowitym właścicielom. Król wrócił do Temesváru (dzisiejsza Timișoara, Rumunia) do sierpnia. Po utracie południowego Zadunaja János i Piotr Kőszegi wycofali się do Górnej Slawonii za Drawę. Kristó spierał się o wyżej wspomniane drobne starcia, które miały miejsce w drugiej połowie 1316 r. (A nie w 1314 r., jak zaproponował Engel), gdy Ákos Mikcs schwytał siedemnastu ludzi Kőszegich, którzy próbowali zniszczyć wioskę Križevci. In the autumn of 1315, Charles I launched his first large-scale campaign against John and Peter Kőszegi and their territory. Charles personally led his troops into Tolna County. He besieged and captured the fort of Nyék in November. However John sought assistance from his relatives, Andrew, who administered Western Transdanubia and Nicholas II; they represented the other two branches of the Kőszegi family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to Pál Engel, the united Kőszegi troops managed to expel the royal army from the region, while successfully recovered the castle of Nyék.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Gyula Kristó doubted Charles' personal presence and considered the royal troops failed to take Nyék.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After a few months of ceasefire, Charles launched his second campaign against the Kőszegis' province in Southern Transdanubia in the spring of 1316. John's relatives, were unable to provide help, including Andrew, because his several familiares pledged allegiance to the king and left his army in the same time. The royal army stormed into John's territory across the port of Báta along the Danube in May, in order to eliminate the Kőszegis' hinterland. They besieged and destroyed Somogyvár in Somogy County, then captured the forts of Tolnavár, Nyék and Tamási in Tolna County within weeks in June. Subsequently, Charles' army occupied Harsány and Kéménd in Baranya County before their ultimate successful siege at Kőszeg (Batina) in July. John's other castles in Transdanubia – for instance, Dombóvár, Szekcső, Döbrököz and Máré – surrendered without combat. Pál Engel argued several familiares of John Kőszegi, including Nicholas Felsőlendvai, Alexander Ozorai and Stephen Máréi, had departed from his allegiance before the war due to Charles' successful persuasion and bribery, which resulted the monarch's decisive victory.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the upcoming months, Charles handed over a significant part of the occupied lands and castles to their original rightful owners. The king returned to Temesvár (present-day Timișoara, Romania) by August. After the loss of Southern Transdanubia, John and Peter Kőszegi withdrew to Upper Slavonia beyond the Drava. Kristó argued the aforementioned minor clashes there occurred in the second half of 1316 (and not in 1314, as Engel proposed), when Mikcs Ákos captured seventeen servants of the Kőszegis, who tried to destroy the village of Križevci.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 5 János i Piotr Kőszegi zawarli sojusz z synami zmarłego [[Stjepan IV. Babonić|Stefana IV Babonića, który rządził Dolną Slawonią pod koniec 1316 roku. Ich ligę antyKarolowa, skierowana była przeciwko nowo mianowanemu banowi Slawonii Janowi Babonićowi, wspierał także lokalny potężny władca, Piotr Monoszló. Karol I, który jednocześnie zarządzał trzema innymi kampaniami przeciwko oligarchom - w tym przeciwko Andrzejowi Kőszegiemu - wysłał swoją armię pod dowództwem Demetriusza Nekcseia, Pawła Garai i Stefana Máréi przeciwko powstańcom w czerwcu 1317 roku. Jan Babonić również rozpoczął kontratak; pokonał Kőszegich w dwóch bitwach, a także zdobył kilka zamków, w tym Orahovica, Monoszló (dziś Podravska Moslavina, Chorwacja), Polosnica, Međurača (Megyericse) i Zdenci (Izdenc) do końca roku. Wycofując się do północno-zachodniej części Slawonii, János Kőszegi był w stanie zachować swoje ziemie i forty tylko w komitacie Varaždin i Zagorje, gdzie jego ojciec, Henryk II, przez dziesięciolecia rozszerzał swoją władzę. W następnych latach doszło do konfliktów granicznych, a János odbił Međuračę; dowódca Karola Paweł Szécsi został zabity, gdy próbował odzyskać fort pod koniec 1318 roku. János i Piotr walczyli w armii krewnego Andrzeja, którego prowincja została ostatecznie zmiażdżona przez wojska królewskie w pierwszej połowie 1319 r. Pod koniec roku Mikołaj Ludbreg przejął zamek Béla do klasztoru w Vrana do końca roku odzyskał jego siedziba Ludbreg od braci Kőszegi na początku 1320 roku. János poddał się wiosną 1320 r., tylko niektóre zamki pozostały w jego posiadaniu, w tym Krapina i Koprivnica. 18 marca 1322 r. Karol I nazwał Jánosa i Piotra „dawnymi buntownikami, teraz naszymi wyznawcami”. John and Peter Kőszegi entered alliance with the sons of the late Stephen Babonić, who ruled Lower Slavonia, at the end of 1316. Their anti-Charles league, which directed against the newly appointed Ban John Babonić, was also supported by a local powerful lord, Peter Monoszló. Charles I, who managed three other campaigns against the oligarchs – including Andrew Kőszegi – at the same time, sent his army, led by Demetrius Nekcsei, Paul Garai and Stephen Máréi, against the insurgents in June 1317. John Babonić launched a counterattack too; he defeated the Kőszegis in two battles and also captured several castles, including Orahovica, Monoszló (today Podravska Moslavina, Croatia), Polosnica, Međurača (Megyericse) and Zdenci (Izdenc) by the end of the year.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Withdrawing to the northwestern portions of Slavonia, John Kőszegi was able to retain his lands and forts only in Varaždin County and Zagorje, where from his father, Henry II extended his power over the decades.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} There were some border conflicts in the following years, and John retook Međurača; Charles' general Paul Szécsi was killed, when attempted to recapture the fort in late 1318.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} John and Peter fought in the army of their relative Andrew, whose province was ultimately crushed by the royal troops in the first half of 1319.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Nicholas Ludbregi recaptured Béla Castle for the Priory of Vrana by the end of the year, and finally retook his seat Ludbreg from the Kőszegi brothers in early 1320. John surrendered by the spring of 1320, only some castles remained in his possession, including Krapina and Koprivnica. On 18 March 1322, Charles I referred to John and Peter as "former rebels, now Our adherents".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Gdy jego kuzyn imiennik, Jan Wilk, powstał w otwartym buncie przeciwko Karolowi I w 1327 r., János i Piotr dołączyli do niego. Jednak dowódcy królewscy Ákos Mikcs i Aleksander Köcski pokonali ich w ciągu kilku miesięcy. Podczas kampanii wojskowej János stracił swoją fortecę Koprivnica, która została zdobyta przez Ákosa Mikcsa [19]. János zmarł jakiś czas po 1327 r., Ale prawdopodobnie przed 1336 r .; gdy Kőszeg zawarł sojusz z Habsburgami w tym roku, tylko nazwisko Piotra zostało wymienione wśród zdrajców przez Karola I. Jego trzej synowie przysięgali wierność królowi w maju 1339 r .; w zamian za Vrbovec przyznano im z powrotem Tamási, a następnie nazwano ich „Tamási”. Przypisy Źródła Engel, Pál (1988). Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310–1323) [Zjednoczenie Królestwa. Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 122 (1–2): str. 89–146. Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0. Kristó, Gyula (2003). I. Károly király harcai a tartományurak ellen (1310–1323) [Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 137 (2): str. 297–347. Zsoldos, Attila (2010). A Henrik-fiak: A Héder nembéli Kőszegiek "családi története [Synowie Henryka: Historia rodu Kőszegich z klanu Héder] Vasi Szemle. 64 (6): str. 651–661. ISSN 0505-0332.

Kőszegi János (węg.) Jan Kőszegi (pol.) — Koniuszy królewski — Koniuszy królewski Okres od 1311 do 1314 Poprzednik Aba János Następca Csák III. Péter Dane biograficzne Ród Kőszegi Rodzina Tamási protoplasta Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny lata 1280 Śmierć po 1327 Ojciec II. Henrik Matka Nn Daroi Żona nieznana Dzieci I. Miklós, I. Péter, I. Henrik