|
Máramaros (pol. Marmarosz, rum. Maramureş, niem. Maramuresch) – dawny komitat w północno-wschodniej części Królestwa Węgier.
Komitat Máramaros zajmował wschodnią połowę Kárpátalja. Obejmował dolinę górnej Cisy (Kotlinę Marmaroską) od źródeł do przełomu w górach Oaş oraz z dolinami dopływów – Riki, Terebli, Tereswy (północnych), Izy i Vişeu (południowych).
Komitat Máramaros powstał stosunkowo późno – dopiero w 1303. Siedzibą jego władz było miasto Máramarossziget (dzisiaj Sighetu Marmaţiei). W XX wieku komitat dzielił się na dziesięć powiatów i jedno miasto.
Po rozbiorze Węgier na początku XVI wieku Máramaros wraz z całym Kárpátalja znalazł się pod władzą książąt Siedmiogrodu. Po traktacie w Trianon komitat został podzielony między Czechosłowację (około trzech piątych obszaru) i Rumunię (około dwóch piątych). Nowa granica biegła grzbietem gór Oaş, Cisą do ujścia Vişeu i grzbietem Karpat Marmaroskich. Po stronie czechosłowackiej do żupy marmaroskiej przyłączono część dawnego Ugocsa. Część rumuńską wcielono do okręgu Marmarosz.
Po aneksji Kárpátalja przez Węgry w 1939 komitat Máramaros został odtworzony z siedzibą władz w Chuście. Po aneksji północnego Siedmiogrodu w 1940 przyłączono do niego również dotychczasową część rumuńską. Po II wojnie światowej przywrócono granicę z 1937. Czechosłowacka część komitatu weszła w skład obwodu zakarpackiego Ukraińskiej SRR (dzisiejszej Ukrainy).
W polskiej literaturze naukowej nazwa Marmarosz jest używana na określenie zarówno ukraińskiej, jak i rumuńskiej części obszaru dawnego komitatu.
Linki zewnętrzne
|