Kőszegi "Farkas" János

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Ispán Vas (1324-1327) Następca: Kőszegi András Köcski Sándor Kőszegi János, zwany Farkas (niem. Iban Graf von Bernstein) (* ok.1300, † po 1382), austriacki szlachcic węgierskiego pochodzenia. Członek potężnej rodziny Kőszegi, której stał się głową w 1324 roku. Rozpoczął rabunki przeciwko Królestwu Węgier i Księstwu Austrii. Po klęsce i upadku na Węgrzech w 1327 r. osiadł w Styrii i przyrzekł wierność Domowi Habsburgów. Stopniowo integrując się z austriacką szlachtą, stali się przodkami rodziny Bernsteinów (lub Pernsteinów). Pochodzenie Syn potężnego oligarchy Kőszegi Ivána. Urodził się w 1300 roku, niedługo przed śmiercią swojego starszego ojca (kwiecień 1308), ponieważ po raz pierwszy pojawił się we współczesnych aktach dopiero w 1325 roku, a prowincję Iwana w Zachodnim Kraju Zadunajskim odziedziczył bratanek Ivána, III. Miklós, a następnie András, który były zdecydowanie starszy niż stryj. We wrześniu 1326 r. kapituła katedry Győr nazwała go „młodym arystokratą”. Iván miał starszego brata, Gergely (ojca Mikołaja III i Andrzeja), który zmarł wiele lat przed jego narodzinami. Miał także siostrę, która wyszła za mąż za pewnego Dominika. Ponadto Iván miał brata przyrodniego z pozamałżeńskiego romansu ojca, IV. Miklós (ur. 1282), który rozpoczął karierę kościelną i wzniósł się do godności biskupa Győr. Jego bunt na Węgrzech Zarówno III. Miklós, jak i András zmarli bez spadkobierców odpowiednio w 1314 i 1324 r. János odziedziczył ziemie Andrása, stając się głową rodziny Kőszegi, która niegdyś rządziła swoją dominacją niezależnie od monarchy, obejmującej komitaty Győr, Moson, Sopron, Vas i Zala i inne ziemie, ale rodzina mogła zachować tylko okręg Vas po nieudanej rebelii przeciw III. András w 1317 roku. Przypuszczalnie János stał się dziedzicznym ispánem komitatu Vas również po śmierci Andrása w 1324 roku. Jánosa wspominał po raz pierwszy we współczesnym zapisie w czerwcu 1325 roku, kiedy Herbord Reszik skarżył się, że zna familiaris Demetriusza Balai, kasztelana Nempti, najechał i splądrował swoje ziemie w Resznie kilka dni temu na rozkaz János. Herbord został ranny, podczas gdy jego brat zginął podczas ataku. Król Karol I polecił kapitule Vasvára w lipcu zbadanie aktu dominacji, ale rola Jánosa jako prowokatora nie została udowodniona. W sierpniu 1325 r. János wydał w Sárvár dokument, którym przekazał Hidegség i Fertőhomok na rzecz Kościoła Najświętszej Maryi Panny w Felsőkethely (dzisiejszy Neumarkt im Tauchental, gmina Stadtschlaining w Austrii), zgodnie z wolą siostrzeńca. Plik:Burg Bernstein, Luftbild.JPG Bernstein Castle, owned by Graf Iban until 1339 Brat przyrodni Jánosa, biskup IV. Miklós urodził się, gdy jego ojciec Iván był jeszcze żonaty. Na prośbę biskup poprosił papieża Jana XXII o zwolnienie go z tego wymogu w pierwszej połowie 1325 r. Papież udzielił tego zwolnienia 30 lipca. W następnym roku pojawiły się doniesienia o grabieży i konfiskatach niektórych ziem i posiadłości jego diecezji, a także sąsiedniej diecezji Passau. Na prośbę Miklósa papież objął diecezję Győr ochroną Stolicy Apostolskiej w styczniu 1327 r. Papież mianował także Henryka, biskupa Veszprém, obrońcą („konserwatorem”) Kőszegi IV. Miklósa w czerwcu w celu przywrócenia. Według historyka Vajk Ádáma za atakami na diecezję Győr stał János. W związku z tym przekazał Stolicy Apostolskiej prywatne informacje na temat pochodzenia biskupa, aby wykluczyć go z urzędu, i zajął Szombathely i inne posiadłości biskupie w komitacie Vas. Prawdopodobnie zwrócił się przeciwko IV. Miklós w związku z otwartym buntem Kőszegis w 1327 r., do którego biskup odmówił przyłączenia się. János zawarł sojusz z Babonićami i stanął w otwartym buncie przeciwko Karolowi I w 1327 roku. Jednak dowódcy królewscy Ákos Mikcs i Köcski II. Sándor pokonali ich w ciągu kilku miesięcy. Podczas kampanii wojskowej Köcski przejął Sárvár, Németújvár (dzisiejszy Güssing, Austria) i dwa inne forty w Kőszeg z okolicznymi wioskami i ziemiami János. Köcski został ispánem komitatu Vas i kasztelanem Sárvár, likwidując dziedziczne pozycje János. Dominacja rodziny Kőszegi upadła się na Transdanubii, János stracił całą swoją władzę i wpływy w regionie. Karol zapewnił Köcskiemu szeroką władzę w redystrybucji ziem dla lojalnej miejscowej szlachty i miał obowiązkową królewską łaskę dla dawnych familiares Kőszegisów, z których wielu porzuciło wierność Jánosowi. Po upadku János był w stanie utrzymać tylko Borostyánkő (Bernstein) i być może Nempti. Bernstein stał się jego rezydencją, a następnie centrum jego ziem. Wydał tam swój statut w marcu 1333 roku, gdzie został po raz pierwszy nazwany „Johannes dictus Farcas” (tj. „Jan Wilk”). W dokumencie zwrócił majątek Pozva (dziś dzielnica Zalaegerszeg) synom Geregye Kalmera, który został zburzony przez Ivána Kőszegiego kilkadziesiąt lat wcześniej. Babonići i Kőszegi, w tym János, zawarli sojusz z książętami Austrii przeciwko Karolowi I w styczniu 1336 r. Kiedy Karol podpisał ze swoimi wrogami 13 grudnia po krótkiej wojnie, nazwali członków obu rodzin jako zdrajcy Świętej Korony. Dokument umieścił imię János na drugim miejscu wśród zdrajców, po jego kuzynie Piotrze „Księciu”, ale przed Babonići. Lojalny wobec Habsburgów Wojna między Węgrami a Austrią trwała do 1339 r. Karol zażądał od Kőszegich zrzeczenia się ostatnich fortec wzdłuż zachodnich granic królestwa w 1339 lub 1340 r. Kuzyni Jánosa powrócili do lojalności Karola, ale obrał inną drogę; János i jego „niektórzy słudzy” przysięgali wierność Albertowi II, księciu Austrii w Hainburgu w czerwcu 1339 r. Książę wybaczył im „za wszystko, co wcześniej zrobili przeciwko jego osobie i krajowi”. Karol I skonfiskował zamek, który później stał się własnością królewską. Następnie współczesne austriackie dokumenty i listy odnosiły się do niego Iban (także Yban, Iwan lub Vban itp.), a czasem Johannes (Johann lub Hans). Przyjął tytuł Grafa von Bernstein (także Pernstein lub Pernstain), mimo że tak naprawdę nie był właścicielem twierdzy, która została wydana w Królestwie Węgier. Jego pochodzenie i tytuł hrabiego świadczyły o jego szacunku społecznym w Austrii, gdzie dominujące rodziny szlacheckie ministerialis dominowały, a liczba rodzin o starożytnym pochodzeniu zmniejszyła się na przełomie XIII i XIV wieku. Plik:Albert II of Austria.jpg The portrait of Albert II, Duke of Austria, who granted the title of Austrian nobility to Graf Iban in 1339 Krótko po osiedleniu się w Austrii Iban kupił koc z dochodów trybunału w Neunkirchen. Mieszkał w tym mieście, około 40 kilometrów od zamku Bernstein. W następnych latach otrzymywał dochody z okolicznego opactwa Kirchberg. Kupił ziemie w Styrii i Dolnej Austrii, głównie w regionie między Neunkirchen i Wiener Neustadt, wzdłuż granicy węgierskiej. Iban poślubił Agnes (zmarłą przed 1363 r.), córkę kapitana Eberharda V. von Wallsee, co świadczy o jego szybkiej integracji z austriacką szlachtą. Pojawili się jako arbitrzy, świadkowie i kontrasygnujący szlachta w kilku dokumentach prawnych, umowach i procesach, w które rodzina Wallsee była zaangażowana w nadchodzących dziesięcioleciach. Iban miał co najmniej pięcioro dzieci. Heinrich (Henry) urodził się z pierwszego małżeństwa z niezidentyfikowaną szlachcianką. Wciąż żył w 1377 r. Pozostali synowie byli dziećmi Agnes von Wallsee. Johann rozpoczął karierę kościelną, został wymieniony jako wikariusz parafii Riegersburg. Ulrich poślubił Johannę von Sonnenberg. Czasami wyprzedzał swojego ojca między wrześniem 1381 r. A styczniem 1382 r. Podczas swojej śmierci miał nieletnią córkę Annę. Karta z czerwca 1382 r. Odnosiła się również do czwartego syna Ibana, Petera, jako osoby zmarłej. Iban miał także córkę Annę, która poślubiła Otto von Ehrenfels i nadal żyła w 1397 r. Przed 1363 r. Iban poślubił Elsbeth von Puchheim, wdowę po Otto von Maissau (zm. 1359). Iban Graf von Bernstein przez dziesięciolecia wspierał finansowo książąt Habsburgów. Pierwsze udokumentowane pożyczki miały miejsce w 1340 i 1343 r., dla Alberta II w zamian za dochody z trybunału w Neunkirchen. Co ciekawe, Iban przeszedł na emeryturę do końca panowania Alberta, który zmarł w 1358 r. Jego następcą został jego syn Rudolf IV, który zaprosił Ibana do rady książęcej. Między innymi lordami Iban działał jako radny w procesie między Wiedniem a Wiener Neustadt w sprawie dostawy i sprzedaży wina w listopadzie 1358 r. Wystąpił jako świadek, gdy Rudolf nadał Köttmannsdorf status oppidum w 1359 r. Pełnił również tę funkcję. , kiedy książę założył kaplicę św. Jerzego w Enns pod koniec 1361 r., po zwycięstwie nad Lodovico della Torre, patriarchą Akwilei. Iban brał udział w wojnie przeciwko Bawarii o Tyrol w 1364 r. Iban i jego syn Heinrich byli również obecni na fundacji Uniwersytetu Wiedeńskiego 12 marca 1365 r. Rudolfowi IV, który zmarł we Włoszech, przygotowany na drugą wojnę z patriarchą Lodovico, zastąpili wspólnie Albert III i Leopold III. Odziedziczyli pusty skarb i długi od brata. Iban, który kupił dom w Wiedniu, pożyczył duże sumy książętom w następnych latach. Policzył dokument nadany przez Leopolda kontroli nad Tyrolem, Dalszą Austrią i Carniolą, podczas gdy dochody zostaną podzielone między książąt w lipcu 1373 r. Po traktacie z Neuberg (1379 r.), który określił podział dziedzicznych ziem Habsburgów, ziemie Iban w Styria należała do królestwa Leopolda, podczas gdy jego majątki w Dolnej Austrii znajdowały się pod zwierzchnictwem Alberta. W latach 70. XIX wieku Iban otrzymał od książąt kilka ziem przyrzeczeń (na przykład zamki Mahrenberg i Aspang). Po raz ostatni wymieniono go w tym charakterze w lipcu 1382 r., gdy Albert III przyrzekł fort Gutenstein do Iban. Aby sfinansować swoje córki, Iban musiał również ubiegać się o pożyczki; pod koniec życia był winien trzem żydowskim kupcom w Neunkirchen. Kilkadziesiąt lat po swojej emigracji Iban von Bernstein po raz pierwszy odwiedził Węgry w grudniu 1361 r., gdy Rudolf IV i jego bracia podpisali traktat z Ludwikiem Węgierskim I, Kazimierzem III i Meinhardem III, hrabią Gorizia-Tyrol w Pressburgu (obecnie- dzień w Bratysławie). Iban poświadczył kontrakt w imieniu Rudolfa wraz z kilkoma innymi austriackimi panami. Według dokumentu z czerwca 1368 r. Iban zaciągnął pożyczkę od braci Smerlein i Eberlein, dwóch żydowskich lichwiarzy w Sopronie. Odwiedził zamek Fraknó (dziś w Forchtensteinie w Austrii) z Rudolfem von Stadeckiem w grudniu 1374 roku. Osobiście mają oni gwarancję wiarygodności Mikołaja Nagymartoniego („niemieckiego” w Mertensdorfie), który przyrzekł wierność Albertowi III i przyrzekł, że będzie wiernie służyć księciu z całą swoją siłą i zamkiem przeciwko wszystkim oprócz węgierskiego monarchy Ludwika I. Nagymartoni obiecał neutralność w przypadku potencjalnej wojny między Austrią a Węgrami. Trzy lata później Iban zapieczętował także ten dokument w Wiedniu, w którym obiecał Nagymarton, że nie oferuje schronienia tym, którzy rabują i rozrywają Austrię. Jak analizowała historyk Renáta Skorka, wcześniej zbuntowany Graf Iban, który kilkakrotnie splądrował i stworzył pogranicze dwóch królestw, kontynuował działalność ojca, stał się opiekunem i promotorem węgierskiej szlachty, która wstąpiła do Habsburgów i pomogła utrzymać zgodny z prawem porządek w Styrii i Dolnej Austrii do końca życia. Iban został ostatnio wspomniany przez współczesne rekordy w październiku 1382 r. Przypisy Źródła Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0. Skorka, Renáta (2017). A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów]. Világtörténet (po węgiersku). 39 (1): str. 93–124. ISSN 0083-6265. Vajk, Ádám (2011). "Mibe került ezen hűségi levél?" Kőszegi Miklós győri püspöksége és az országos politika [„Ile kosztowała ta karta lojalnościowa?” Biskupstwo Miklósa z Kőszegich i polityka ogólnokrajowa]". W: Nemes, Gábor; Vajk, Ádám (eds.). In labore fructus. Jubileumi tanulmányok Győregyházmegye történetéből. Győri Egyházmegyei Levéltár. str. 411–440. ISBN 978-615-5035-01-2.

Kőszegi "Farkas" János — 'Count of Borostyánkő — Ispán Vas Okres od 1324 do 1327 Poprzednik Kőszegi András Następca Köcski Sándor Dane biograficzne Ród Kőszegi Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć po 1382 Żona nieznana Żona Agnes von Wallsee Żona Elsbeth von Puchheim Dzieci Heinrich (2) Johann (2) Ulrich (2) Peter (2) Anna