Wojewodowie Siedmiogrodu: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 29 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:50%]]
+
[[Kategoria:1lista]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Erd%C3%A9lyi_vajda
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Erd%C3%A9lyi_vajda
Linia 5: Linia 5:
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
 
+
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://ro.wikipedia.org/wiki/List%C4%83_de_voievozi_%C8%99i_principi_ai_Transilvaniei
 
|strona  = https://ro.wikipedia.org/wiki/List%C4%83_de_voievozi_%C8%99i_principi_ai_Transilvaniei
Linia 12: Linia 14:
 
}}
 
}}
  
[[Plik:SigismundBathory1597.jpg|thumb|bélyegkép|herceg somlyai [[Báthory Zsigmond]] erdélyi fejedelem címerpajzsa]]
+
{|
 +
|
 +
|}
  
Wojewoda Siedmiogrodu (węg. ''Erdélyi vajda'', rum.'' Voievozi ai Transilvaniei'') miał szczególną władzę terytorialną w średniowiecznych Węgrzech. Miało rozległe uprawnienia nad Siedmiogrodem, zastępując króla. Szersze niż [[palatyn]], który nie miał władzy nad swoim terytorium. Mógł także '''wypowiadać''' wojnę w razie niebezpieczeństwa bez uprzedniej zgody królewskiej, uzasadnionej odległością jego terytorium od centrum. Na jego terytorium [[ispán]]ie byli mu posłuszni, a nie królowi. '''Na Węgrzech nawet ban miał podobne uprawnienia.'''
+
[[Plik:SigismundBathory1597.jpg|thumb|bélyegkép|herb księcia Somly, Zsigmond Báthory
  
<small><small>Az '''erdélyi vajda''' a középkori [[Magyar Királyság|Magyarország]] különleges területi hatalommal felruházott [[A régi Magyarország főméltóságai|tisztségviselője]] volt. [[Erdély]] felett a [[király]]t helyettesítő széles jogkörrel rendelkezett. Szélesebbel mint a [[nádor]], akinek az ő területe felett nem is volt hatásköre. Hadat is gyűjthetett veszély esetén előzetes királyi engedély nélkül, amit területének a központtól való távolsága indokolt. Területén az [[ispán]]ok neki tartoztak engedelmességgel, nem a királynak.<Forrás?> [[I. Károly frank császár|Nagy Károly]] közigazgatási rendszerében az [[őrgróf]] feleltethető meg neki. Magyarországon még a [[bán (méltóság)|bánok]]  </small></small>rendelkeztek hasonló jogkörrel.
 
  
Jednak godność '''Gyuli''' przed powstaniem państwa, a zwłaszcza jego rola przywódcy armii, którego słowiańskim tłumaczeniem jest słowo województwo / wojewodowie, z pewnością odegrały rolę w tworzeniu stanowiska [1].
 
  
<small><small>A tisztség kialakulásában azonban minden bizonnyal szerepet játszott az államalapítás előtti [[gyula (méltóság)|gyula]] méltóság, különös tekintettel annak ''hadvezéri'' szerepére, aminek szláv fordítása a ''vajda/vojevod'' szó.<ref name=gygy>{{GyGyIstvánKirály}}</ref> </small></small>
+
herceg somlyai [[Báthory Zsigmond]] erdélyi fejedelem címerpajzsa]]
  
Tytuł Wojewody Siedmiogrodu prawdopodobnie pochodzi bezpośrednio z '''adresu [[ispán]]a z Gyulafehérvá'''r. Na początku XIII wieku statuty pokazują komitaty Fehér, Torda, Küküllő i Hunyad, ale nie wspominają o swoich [[ispán]]ach. Komitatami tymi prawdopodobnie zarządzał [[ispán]] Gyulafehérvár. Tytuł wojewody (princeps) (identyczny z tytułem późniejszego księcia Transylwanii) pojawia się po raz pierwszy w statucie [[Könyves Kálmán|Kalaman Uczonego]] w 1111 r. w formie ''Mercurius princeps Ultrasilvanus''. Według Makkai László może to być związane z '''dokumentem''' z 1097 roku, w którym ''Vincurius comes Bellegratae'', tj. „Wojewoda i ispán Gyulafehérvár nie pojawiają się jednocześnie jako dwie odrębne osoby, więc tożsamość dwóch stanowisk jest tutaj potwierdzona”. Do XIII wieku wojewodowie Siedmiogrodu rządzili tylko Południową Transylwanią, a ich kompetencje rozciągnęły się na całą geograficzną Transylwanię dopiero pod koniec tego wieku, już wykraczając daleko poza granice geograficzne Transylwanii w erze Andegawenów. W 1366 r. kompetencje [[Lackfi Dénes]]a '''rozszerzyły się na Cisę i się na Zemplén na północy'''.
+
'''Wojewoda Siedmiogrodu''' (węg. ''Erdélyi vajda'', rum.'' Voievozi ai Transilvaniei'') miał szczególną władzę terytorialną w średniowiecznych Węgrzech. Miał rozległe uprawnienia nad Siedmiogrodem, zastępując króla. Miał uprawnienia szersze niż [[palatyn]], który nie miał władzy nad swoim terytorium. Wojewoda mógł także wypowiadać wojnę w razie niebezpieczeństwa bez uprzedniej zgody królewskiej, uzasadnionej odległością jego terytorium od centrum. Na jego terytorium ''[[ispán]]ie'' byli mu posłuszni, a nie królowi. '''Na Węgrzech nawet ban miał podobne uprawnienia.''' (Magyarországon még a bánok  rendelkeztek hasonló jogkörrel.)
  
<small><small>Az erdélyi vajda cím azonban valószínűleg közvetlenül a [[gyulafehérvár]]i ispán címéből alakult ki. A [[13. század]] elején feltűnnek az oklevelekben Fehér, Torda, Küküllő és Hunyad megyék, de ispánjaikról nincs szó bennük. Ezeket a megyéket feltehetőleg a gyulafehérvári ispán igazgatta. A vajda cím ''(princeps)'' formában (amely azonos a későbbi erdélyi fejedelem címével) először [[1111]]-ben, [[Kálmán magyar király|Könyves Kálmán]] egyik oklevelében tűnik fel, ''Mercurius princeps Ultrasilvanus'' alakban. Makkai László szerint ez kapcsolatba hozható egy [[1097]]-es oklevéllel, melyben ''Vincurius comes Bellegratae'' szerepel. ''„A vajda és a gyulafehérvári ispán egyszerre, mint két külön személy nem fordulnak elő, a két tisztség azonossága tehát ebben is igazolást nyer.”''
+
Zapewne godność ''[[Gyula|gyuli]]'' przed powstaniem państwa, a zwłaszcza jego rola przywódcy armii, którego słowiańskim tłumaczeniem jest słowo wojewoda/województwo, z pewnością odegrały rolę w utworzeniu stanowiska.<ref name=gygy>Györffy György: ''István király és műve''. 2. kiadás. Budapest: Gondolat. 1983. ISBN 963-281-221-2</ref>
A „vajda” szó csak egy [[1199]]-es oklevélben tűnik fel először.<ref>{{cite book|last=Fügedi |first=Erik |title=Ispánok, bárók, kiskirályok |pages=52 |publisher=Magvető Könyvkiadó |year=1986 |isbn=963-14-0582-6}}</ref>
 
Az erdélyi vajda a 13. századig csak Délerdélyt kormányozta, hatásköre csak e század végére terjedt ki a teljes földrajzi Erdélyre, az Anjou-korban már jóval túlterjed Erdély földrajzi határain. Laczkfi Dénes vajda hatásköre 1366-ban túlnyúlt a [[Tisza|Tiszán]], északon Zemplénig terjedt. </small></small>
 
  
== Siedmiogród w czasach Arpadów ==
+
Tytuł wojewody Siedmiogrodu prawdopodobnie powiązany jest z tyttulatura ''[[ispán]]a'' z Gyulafehérvá. Na początku XIII wieku statuty mówią komitaty [[Fehér]], [[Torda]], [[Küküllő]] i [[Hunyad]], ale nie wspominająć o innych ''ispánatach''. Komitatami tymi prawdopodobnie zarządzał ''[[ispán]]'' [[Gyulafehérvár]]. Tytuł wojewody (''princeps'') (identyczny z tytułem późniejszego [[Książę Siedmiogrodu|księcia Siedmiogrodu]]) pojawia się po raz pierwszy w statucie [[Könyves Kálmán|Kalaman Uczonego]] w 1111 r. w formie ''Mercurius princeps Ultrasilvanus''. Według [[Makkai Lászloó]] może to być związane z dokumentem z 1097 roku, w którym ''Vincurius comes Bellegratae'', tj. „wojewoda i ispán Gyulafehérvár nie pojawiają się jednocześnie jako dwie odrębne osoby, więc tożsamość dwóch stanowisk jest tutaj potwierdzona”.<ref>Fügedi, Erik. ''Ispánok, bárók, kiskirályok''. Magvető Könyvkiadó, str. 52. (1986). ISBN 963-14-0582-6</ref> Do XIII wieku wojewodowie Siedmiogrodu rządzili tylko Południowym Siedmiogrodem, a ich kompetencje rozciągnęły się na cały geograficzny Siedmiogród dopiero pod koniec tego wieku, wykraczając daleko poza granice geograficzne Siedmiogrodu w erze Andegawenów. W 1366 r. kompetencje [[Lackfi Dénes]] rozszerzyły się na [[Tisza|Tiszę]] i na Zemplén.
 +
 
 +
=== Siedmiogród w czasach Arpadów ===
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
 
! width="20%" | Nazwisko
 
! width="20%" | Nazwisko
Linia 34: Linia 36:
 
! width="12%" | Władca
 
! width="12%" | Władca
 
! width="12%" | Uwagi
 
! width="12%" | Uwagi
 
+
|-
|-
 
 
  |[[Erdőelvi Zoltán]]<br>(rum.) ''Zoltán Erdőelvi''
 
  |[[Erdőelvi Zoltán]]<br>(rum.) ''Zoltán Erdőelvi''
  |1003
+
  |[[1003]]
 
  |[[I. István]]
 
  |[[I. István]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Vincurius]](?)
 
  |[[Vincurius]](?)
  |1097
+
  |[[1097]]
 
  |rowspan="2"|[[Kálmán|Könyves Kálmán]]
 
  |rowspan="2"|[[Kálmán|Könyves Kálmán]]
 
  |''Vincurius comes Bellegratae'' ([[gyulafehérvár]]i ispán)
 
  |''Vincurius comes Bellegratae'' ([[gyulafehérvár]]i ispán)
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Merkúr]]<br>Mercurius<br>(rum.) ''Mercurius, princeps Ultrasilvanus''
 
  |[[Merkúr]]<br>Mercurius<br>(rum.) ''Mercurius, princeps Ultrasilvanus''
  |1111
+
  |[[1111]]
 
  |''Mercurius princeps ultrasilvanius'' („erdőntúl” hercege)
 
  |''Mercurius princeps ultrasilvanius'' („erdőntúl” hercege)
 
  |-
 
  |-
 
  |Leusták v. Lesták<br>[[Rátót I. Leusták]]<br> (rum.) ''Leustachius Rátót'' (Eustachius), voievod al Transilvaniei
 
  |Leusták v. Lesták<br>[[Rátót I. Leusták]]<br> (rum.) ''Leustachius Rátót'' (Eustachius), voievod al Transilvaniei
  |1176
+
  |[[1176]]
 
  |[[III. Béla]]
 
  |[[III. Béla]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Legforus]]
 
  |[[Legforus]]
  |1199–1200
+
  |[[1199]]–[[1200]]
 
  |
 
  |
 
|}
 
|}
  
 
==XIII wiek ==
 
==XIII wiek ==
 +
 +
Ștefan (Dux Transilvaniae) ; 1257 - 1258 ; fiul regelui Bela IV, prima oară
 +
 +
Ștefan ; 1260 - 1270 ; a doua oară
  
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
Linia 69: Linia 74:
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Geregye I. Eth]]<br>(rum.) ''Eth''
 
  |[[Geregye I. Eth]]<br>(rum.) ''Eth''
  |1200
+
  |[[1200]]
 
  |rowspan="3"|[[Imre|Imre]]
 
  |rowspan="3"|[[Imre|Imre]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kán I. Gyula]]<br>(rum.) ''Gyula Kán''
 
  |[[Kán I. Gyula]]<br>(rum.) ''Gyula Kán''
  |1201
+
  |[[1201]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[I. Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae''
 
  |[[I. Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae''
  |1201–1202
+
  |[[1201]]–[[1202]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Benedek, syn Korláta|Benedek]]<br>(rum.) ''Benedict, fiul lui Conrad''
 
  |[[Benedek, syn Korláta|Benedek]]<br>(rum.) ''Benedict, fiul lui Conrad''
  |1202-1206
+
  |[[1202-1206]]
 
  |rowspan="16"|[[II. András]]
 
  |rowspan="16"|[[II. András]]
  |Korlát fia (pierwszy raz).
+
  |syn [[Korlát]]a (pierwszy raz).
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Smaragd]]<br>(rum.) ''Smaragdus Zsámboki''
 
  |[[Smaragd]]<br>(rum.) ''Smaragdus Zsámboki''
  |1206-1208
+
  |[[1206-1208]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Benedek, syn Korláta|Benedek]]<br>(rum.) ''Benedict, fiul lui Conrad''
 
  |[[Benedek, syn Korláta|Benedek]]<br>(rum.) ''Benedict, fiul lui Conrad''
  |1208–1209
+
  |[[1208]]–[[1209]]
  |Korlát fia (drugi raz)
+
  |syn [[Korlát]]a (drugi raz)
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kacsics Mihály]]<br>(rum.) ''Mihail Kacsics''
 
  |[[Kacsics Mihály]]<br>(rum.) ''Mihail Kacsics''
  |1209–1212
+
  |[[1209]]–[[1212]]
  |Kacsics
+
  |[[Kacsics]]
 
  |-
 
  |-
  |[[Bertold]]<br>(rum.) ''Berthold de Andechs-Meran, arhiepiscop de Kalocsa''
+
  |[[Bertold]]<br>(rum.) ''Berthold de Andechs-Meran'' [[arcybiskup Kalocsa]]
  |1212–1213
+
  |[[1212]]–[[1213]]
  |[[Meránia|andechs-meráni]], [[Gertrúdné|Gertrudis]] királyné öccse
+
  |[https://pl.wikipedia.org/wiki/Merania Merania]], brat królowej [[Gertruda|Gertrudis]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[II. Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae''
 
  |[[II. Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae''
  |1213
+
  |[[1213]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kán I. Gyula]]<br>(rum.) ''Gyula Kán''
 
  |[[Kán I. Gyula]]<br>(rum.) ''Gyula Kán''
  |1214
+
  |[[1214]]
  |Kán
+
  |[[Kán]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kacsics Simon]]<br>(rum.) ''Simion''
 
  |[[Kacsics Simon]]<br>(rum.) ''Simion''
  |1215
+
  |[[1215]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Bogátradvány Ipoch]]<br>(rum.) ''Ipoth (Ipolit)''
 
  |[[Bogátradvány Ipoch]]<br>(rum.) ''Ipoth (Ipolit)''
  |1216–1217
+
  |[[1216]]–[[1217]]
 
  |Bogátradvány
 
  |Bogátradvány
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Rafain]]<br>(rum.) ''Rafail (Rafain/Rafaion)''
 
  |[[Rafain]]<br>(rum.) ''Rafail (Rafain/Rafaion)''
  |1217
+
  |[[1217]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Neuka]]<br>(rum.) ''Neuka (Nevke/Leuka)''
 
  |[[Neuka]]<br>(rum.) ''Neuka (Nevke/Leuka)''
  |1219–1221
+
  |[[1219]]–[[1221]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Pál, syn Piotra|Pál]]<br>(rum.) ''Paul, fiul lui Petru
+
  |[[Pál, syn Piotra|Pál]]<br>(rum.) ''Paul, fiul lui Petru''
  |1221–1222
+
  |[[1221]]–[[1222]]
  |Péter fia
+
  |syn [[Péter]]a
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kacsics Mihály]]<br>(rum.) ''Mihail Kacsics''
 
  |[[Kacsics Mihály]]<br>(rum.) ''Mihail Kacsics''
  |1222
+
  |[[1222]]
  |Kacsics '''Drugi raz'''
+
  |[[Kacsics]] (drugi raz)
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Pósa, syn Solyoma|Pósa]]<br>(rum.) ''Pósa Csáki, fiul lui Solum/Sólyom''
 
  |[[Pósa, syn Solyoma|Pósa]]<br>(rum.) ''Pósa Csáki, fiul lui Solum/Sólyom''
  |1226–1229
+
  |[[1226]]–[[1229]]
  |Sólyom fia
+
  |syn [[Sólyom]]a
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Rátót I. Gyula]]<br>(rum.) ''Gyula Rátót''
 
  |[[Rátót I. Gyula]]<br>(rum.) ''Gyula Rátót''
  |1230–1231
+
  |[[1230]]–[[1231]]
  |Rátót
+
  |[[Rátót]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Türje II. Dénes]]<br>(rum.) ''Dionisie Tomaj''
 
  |[[Türje II. Dénes]]<br>(rum.) ''Dionisie Tomaj''
  |1233–1234
+
  |[[1233]]–[[1234]]
  |Tomaj
+
  |[[Tomaj]]
  
 
  |-
 
  |-
 
  |'''(rum.) ''Serafin'''''
 
  |'''(rum.) ''Serafin'''''
  |1235
+
  |[[1235]]
 
  |
 
  |
  
 
  |-
 
  |-
 
  |[[András, syn Serafina|András]]<br>(rum.) ''Andrei fiul lui Serafin''
 
  |[[András, syn Serafina|András]]<br>(rum.) ''Andrei fiul lui Serafin''
  |1235
+
  |[[1235]]
  |Szerafin fia
+
  |  
 +
|syn [[Serafin]]a
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Pósa, syn Solyoma|Pósa]]<br>(rum.) ''Pósa Csáki, fiul lui Solum/Sólyom''
 
  |[[Pósa, syn Solyoma|Pósa]]<br>(rum.) ''Pósa Csáki, fiul lui Solum/Sólyom''
  |1235–1241
+
  |[[1235]]–[[1241]]
 
  |rowspan="5"|[[IV. Béla]]
 
  |rowspan="5"|[[IV. Béla]]
  |Sólyom fia
+
  |syn [[Sólyom]]a
 
  |-
 
  |-
 
  |[[I. Lőrinc]]<br>(rum.) ''Laurențiu Aba''
 
  |[[I. Lőrinc]]<br>(rum.) ''Laurențiu Aba''
  |1242–1252
+
  |[[1242]]–[[1252]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Ákos Ernye]]<br>(rum.) ''Ernye Ákos, ban al Transilvaniei''
 
  |[[Ákos Ernye]]<br>(rum.) ''Ernye Ákos, ban al Transilvaniei''
  |1252–1260
+
  |[[1252]]–[[1260]]
  |Ákos
+
  |[[Ákos]]
  
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Hahót I. Csák]] ??
 
  |[[Hahót I. Csák]] ??
  |1261
+
  |[[1261]]
  |Hahót
+
  |[[Hahót]]
  
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kán II. László]]<br>(rum.) ''Ladislau I Kan''
 
  |[[Kán II. László]]<br>(rum.) ''Ladislau I Kan''
  |1260–1267 ?
+
  |[[1260]]–[[1267]] ?
  |Kán
+
  |[[Kán]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Geregye Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Geregye''
 
  |[[Geregye Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Geregye''
  |1267–1268
+
  |[[1267]]–[[1268]]
  |Geregye
+
  |  
 +
|[[Geregye]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Gutkeled II. Miklós]]
 
  |[[Gutkeled II. Miklós]]
  |1268–1270
+
  |[[1268]]–[[1270]]
  |z rodu [[Gutkeled (ród)|Gutkeled]]
+
|
 +
  |[[Gutkeled]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Csák II. Máté]]<br>(rum.) ''Matei Csáki''
 
  |[[Csák II. Máté]]<br>(rum.) ''Matei Csáki''
  |1270–1272
+
  |[[1270]]–[[1272]]
 
  |[[V. István]]
 
  |[[V. István]]
 
  |Pierwszy raz
 
  |Pierwszy raz
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Geregye Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Geregye''
 
  |[[Geregye Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Geregye''
  |1272–1273
+
  |[[1272]]–[[1273]]
 
  |rowspan="17"|[[IV. László]]
 
  |rowspan="17"|[[IV. László]]
 
  |Pierwszy raz
 
  |Pierwszy raz
 
  |-
 
  |-
 
  |[[János z Siedmiogrodu]]<br>(rum.) ''Ioan Kőszegi'' ??
 
  |[[János z Siedmiogrodu]]<br>(rum.) ''Ioan Kőszegi'' ??
  |1273
+
  |[[1273]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Geregye Miklós]]
 
  |[[Geregye Miklós]]
  |1273–1274
+
  |[[1273]]–[[1274]]
 
  |Drugi raz
 
  |Drugi raz
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Csák II. Máté]]
 
  |[[Csák II. Máté]]
  |1274
+
  |[[1274]]
 
  |Drugi raz
 
  |Drugi raz
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Geregye Miklós]]
 
  |[[Geregye Miklós]]
  |1274
+
  |[[1274]]
 
  |Trzeci raz
 
  |Trzeci raz
  
 
  |-
 
  |-
 
  |'''(rum.) ''Egidius Monoszló'''''
 
  |'''(rum.) ''Egidius Monoszló'''''
  |1274
+
  |[[1274]]
 
  |
 
  |
  
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Csák II. Máté]]<br>(rum.) ''Matei Csáki''
 
  |[[Csák II. Máté]]<br>(rum.) ''Matei Csáki''
  |1274–1275
+
  |[[1274]]–[[1275]]
 
  |Trzeci raz
 
  |Trzeci raz
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Csák III. Ugrin]]<br>(rum.) ''Ugrinus Csáki''
 
  |[[Csák III. Ugrin]]<br>(rum.) ''Ugrinus Csáki''
  |1275
+
  |[[1275]]
 
  |Pierwszy raz
 
  |Pierwszy raz
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kán II. László]]<br>(rum.) ''Ladislau I Kan''
 
  |[[Kán II. László]]<br>(rum.) ''Ladislau I Kan''
  |1275–1276
+
  |[[1275]]–[[1276]]
  |Kán
+
  |[[Kán]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Csák III. Ugrin]]<br>(rum.) ''Ugrinus Csáki''
 
  |[[Csák III. Ugrin]]<br>(rum.) ''Ugrinus Csáki''
  |1276
+
  |[[1276]]
 
  |Drugi raz
 
  |Drugi raz
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Csák II. Máté]]<br>(rum.) ''Matei Csáki''
 
  |[[Csák II. Máté]]<br>(rum.) ''Matei Csáki''
  |1276–1277
+
  |[[1276]]–[[1277]]
 
  |Czwarty raz
 
  |Czwarty raz
 
  |-
 
  |-
  |[[Pók Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Meggyesi din neamul Pok''
+
  |[[Pok Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Meggyesi din neamul Pok''
  |1277–1278
+
  |[[1277]]–[[1278]]
  |Pók
+
  |[[Pok]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Aba Finta]]<br>(rum.) ''Finta Aba''
 
  |[[Aba Finta]]<br>(rum.) ''Finta Aba''
  |1278–1280
+
  |[[1278]]–[[1280]]
  |Aba
+
  |[[Aba]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[István, syn Tekesa]]<br>(rum.) ''Ștefan Merai''
 
  |[[István, syn Tekesa]]<br>(rum.) ''Ștefan Merai''
  |1280
+
  |[[1280]]
  |Tekus fia
+
  |syn [[Tekes]]a
  
 
  |-
 
  |-
 
  |'''(rum.) ''Petru, fiul lui Dominic'''''
 
  |'''(rum.) ''Petru, fiul lui Dominic'''''
  |1280
+
  |[[1280]]
 
  |
 
  |
  
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Borsa Loránd]]<br>(rum.) ''Roland Borșa''
 
  |[[Borsa Loránd]]<br>(rum.) ''Roland Borșa''
  |1282
+
  |[[1282]]
  |Borsa
+
  |[[Borsa]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Péc Apor]]<br>(rum.) ''Apor Péc''
 
  |[[Péc Apor]]<br>(rum.) ''Apor Péc''
  |1283
+
  |[[1283]]
  |Péc
+
  |[[Péc]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Borsa Loránd]]<br>(rum.) ''Roland Borșa''
 
  |[[Borsa Loránd]]<br>(rum.) ''Roland Borșa''
  |1284–1285
+
  |[[1284]]–[[1285]]
  |Borsa, [[Borsa Kopasz]] öccse
+
|
 +
  |[[Borsa]], brat [[Borsa Kopasz|Borsy Kopasza]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Ákos I. Mojs]]<br>(rum.) ''Moise/Moyus Ákos''
 
  |[[Ákos I. Mojs]]<br>(rum.) ''Moise/Moyus Ákos''
  |1287–1288
+
  |[[1287]]–[[1288]]
  |Ákos
+
  |
 +
|[[Ákos]]
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Borsa Loránd]]<br>(rum.) ''Roland Borșa''
 
  |[[Borsa Loránd]]<br>(rum.) ''Roland Borșa''
  |1288–1297
+
  |[[1288]]–[[1297]]
 
  |[[III. András]]
 
  |[[III. András]]
  |Borsa
+
  |[[Borsa]]
 
  |-
 
  |-
 
|}
 
|}
Linia 289: Linia 299:
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Kán II. László]]<br>(rum.) ''Ladislau Kán al II-lea''
 
  | [[Kán II. László]]<br>(rum.) ''Ladislau Kán al II-lea''
  | 1294–1315
+
  | [[1294]]–[[1315]]
 
  | "Interregnum"
 
  | "Interregnum"
 
  | [[Kán]]
 
  | [[Kán]]
Linia 295: Linia 305:
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Kán III. László]]<br>(rum.) ''Ladislau Kán al III-lea''<br>neconfirmat de rege''
 
  | [[Kán III. László]]<br>(rum.) ''Ladislau Kán al III-lea''<br>neconfirmat de rege''
  | ''1297–1315 ??'' 1315 '''tylko !'''
+
  | ''[[1297]]–[[1315]] ??'' [[1315]] '''tylko !'''
 
  | "Interregnum"
 
  | "Interregnum"
 
  | [[Kán]]
 
  | [[Kán]]
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Meggyesi Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Meggyesi din neamul Pok'' (z rodu Pok)
 
  | [[Meggyesi Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Meggyesi din neamul Pok'' (z rodu Pok)
  | 1315–1316
+
  | [[1315]]–[[1316]]
 
  |rowspan="4"|[[I. Károly|Károly Róbert]]
 
  |rowspan="4"|[[I. Károly|Károly Róbert]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  | [[Pók Miklós]]
+
  | [[Pok Miklós]]
  | 1315–1318
+
  | [[1315]]–[[1318]]
  | [[Pók]]
+
  | [[Pok]]
  
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Debreceni Dózsa]]<br>(rum.) ''Doja Debreceni''
 
  | [[Debreceni Dózsa]]<br>(rum.) ''Doja Debreceni''
  | 1318–1321<ref name="Markó">{{cite book|last=Markó |first=László |title=A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig |publisher=Magyar Könyvklub |year=2000 |isbn=963 547 085 1}}</ref>
+
  | [[1318]]–[[1321]]<ref name="Markó">{{cite book|last=Markó |first=László |title=A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig |publisher=Magyar Könyvklub |year=2000 |isbn=963 547 085 1}}</ref>
 
  |'''fiul lui Andrei''
 
  |'''fiul lui Andrei''
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Szécsényi I. Tamás]]<br>(rum.) ''Toma Szécsényi''
 
  | [[Szécsényi I. Tamás]]<br>(rum.) ''Toma Szécsényi''
  | 1321–1342
+
  | [[1321]]–[[1342]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Sirokai Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Sirokai''
 
  | [[Sirokai Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Sirokai''
  | 1342–1344
+
  | [[1342]]–[[1344]]
 
  |rowspan="12"|[[I. Lajos]]
 
  |rowspan="12"|[[I. Lajos]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Lackfi I. István]]<br>(rum.) ''Ștefan Lackfi..
 
  | [[Lackfi I. István]]<br>(rum.) ''Ștefan Lackfi..
  | 1344–1350
+
  | [[1344]]–[[1350]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Gönyüi Tamás]]<br>(rum.) ''Toma Gönyűi''
 
  | [[Gönyüi Tamás]]<br>(rum.) ''Toma Gönyűi''
  | 1350–1351
+
  | [[1350]]–[[1351]]
 
  | [[Csór]]<ref>{{cite book|last=Fügedi |first=Erik |title=Ispánok, bárók, kiskirályok |pages=206 |publisher=Magvető Könyvkiadó |year=1986 |isbn=963-14-0582-6}}</ref>
 
  | [[Csór]]<ref>{{cite book|last=Fügedi |first=Erik |title=Ispánok, bárók, kiskirályok |pages=206 |publisher=Magvető Könyvkiadó |year=1986 |isbn=963-14-0582-6}}</ref>
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Kont Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Raholcai Kont''
 
  | [[Kont Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Raholcai Kont''
  | 1351–1356
+
  | [[1351]]–[[1356]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Lackfi András]]<br>(rum.) ''Andrei Lackfi''
 
  | [[Lackfi András]]<br>(rum.) ''Andrei Lackfi''
  | 1356–1359
+
  | [[1356]]–[[1359]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Lackfi II. Dénes]]<br>(rum.) ''Dionisie Lackfi
 
  | [[Lackfi II. Dénes]]<br>(rum.) ''Dionisie Lackfi
  | 1359–1367
+
  | [[1359]]–[[1367]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Lackfi II. Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Lackfi''
 
  | [[Lackfi II. Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Lackfi''
  | 1367–1369 v. 1367–1368<ref name="Korai magyar:Lackfi">{{cite book|chapter=Lackfi |title=Korai magyar történeti lexikon (9-14- század) |editor=Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc |publisher=Akadémiai Kiadó, Budapest |year=1994 |isbn=963-05-6722-9}}</ref>
+
  | [[1367]]–[[1369 v. 1367]]–[[1368]]<ref name="Korai magyar:Lackfi">{{cite book|chapter=Lackfi |title=Korai magyar történeti lexikon (9-14- század) |editor=Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc |publisher=Akadémiai Kiadó, Budapest |year=1994 |isbn=963-05-6722-9}}</ref>
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Lackfi I. Imre]]<br>(rum.) ''Emeric Lackfi''
 
  | [[Lackfi I. Imre]]<br>(rum.) ''Emeric Lackfi''
  | 1369–1372 (1367–1372<ref name="Bertényi: Anjouk: nemesség, egyház">{{cite book |author= [[Bertényi Iván (történész, 1939)|Bertényi Iván]] |chapter=A nemesség. Egyházi társadalom. |title= Magyarország az Anjouk korában |publisher= Gondolat, Budapest 1987 |isbn= 963-281-776-1}}</ref>)
+
  | [[1369]]–[[1372]] ([[1367]]–[[1372]]<ref name="Bertényi: Anjouk: nemesség, egyház">{{cite book |author= [[Bertényi Iván (történész, 1939)|Bertényi Iván]] |chapter=A nemesség. Egyházi társadalom. |title= Magyarország az Anjouk korában |publisher= Gondolat, Budapest 1987 |isbn= 963-281-776-1}}</ref>)
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Lackfi II. István]]<br>(rum.) ''Ștefan Lackfi al II-lea; fratele lui Emeric''
 
  | [[Lackfi II. István]]<br>(rum.) ''Ștefan Lackfi al II-lea; fratele lui Emeric''
  | 1372–1376
+
  | [[1372]]–[[1376]]
 
  | csáktornyai (pierwszy raz)
 
  | csáktornyai (pierwszy raz)
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Losonci I. László]]<br>(rum.) ''Ladislau Losonczi''
 
  | [[Losonci I. László]]<br>(rum.) ''Ladislau Losonczi''
  | 1376–1385
+
  | [[1376]]–[[1385]]
 
  | (pierwszy raz)
 
  | (pierwszy raz)
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Lackfi II. István]]<br>(rum.) ''
 
  | [[Lackfi II. István]]<br>(rum.) ''
  | 1385–1386
+
  | [[1385]]–[[1386]]
 
  | csáktornyai (drugi raz)
 
  | csáktornyai (drugi raz)
 
  |-
 
  |-
 
  | [[Losonci I. László]]<br>(rum.) ''
 
  | [[Losonci I. László]]<br>(rum.) ''
  | 1386–1392
+
  | [[1386]]–[[1392]]
 
  | (drugi raz)
 
  | (drugi raz)
  
 
  |-
 
  |-
 
  | '''(rum.) ''Emeric Bebek I (Bubek)'''''
 
  | '''(rum.) ''Emeric Bebek I (Bubek)'''''
  | 1392–1393
+
  | [[1392]]–[[1393]]
 
  |  
 
  |  
 
  |-
 
  |-
 
  | '''(rum.) ''Frank Szécsényi'''''
 
  | '''(rum.) ''Frank Szécsényi'''''
  | 1393–1395
+
  | [[1393]]–[[1395]]
 
  |  
 
  |  
 
|}
 
|}
Linia 384: Linia 394:
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Bebek I. Imre]]<br>(rum.) ''Emeric Bebek I (Bubek)''
 
  |[[Bebek I. Imre]]<br>(rum.) ''Emeric Bebek I (Bubek)''
  |1392–1393
+
  |[[1392]]–[[1393]]
 
  |rowspan="3"|[[Luxemburgi Zsigmond]]
 
  |rowspan="3"|[[Luxemburgi Zsigmond]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Szécsényi Frank]]<br>(rum.) ''Frank Szécsényi''
 
  |[[Szécsényi Frank]]<br>(rum.) ''Frank Szécsényi''
  |1393–1395
+
  |[[1393]]–[[1395]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Stiborici Stibor]]<br>(rum.) ''Stibor de Stiboricz''
 
  |[[Stiborici Stibor]]<br>(rum.) ''Stibor de Stiboricz''
  |1395–1401
+
  |[[1395]]–[[1401]]
 
  |
 
  |
 
|}
 
|}
  
 
==XV wiek ==
 
==XV wiek ==
 +
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
 
! width="20%" | Nazwisko
 
! width="20%" | Nazwisko
Linia 405: Linia 416:
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Szécsényi Simon]]
 
  |[[Szécsényi Simon]]
  |1401–1402
+
  |[[1401]]–[[1402]]
 
  |rowspan="6"|[[Luxemburgi Zsigmond]]
 
  |rowspan="6"|[[Luxemburgi Zsigmond]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Csáky Miklós]]<br />[[Marcali Miklós]]
+
  |[[Csáky Miklós]]<br />[[Marcali Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Csáki '''și Nicolae''' Marcali''
  |1402–1403
+
  |[[1402]]–[[1403]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Tamási János]]<br />[[Szántai Lack Jakab]]
+
  |[[Tamási János]]<br />[[Szántai Lack Jakab]]<br>(rum.) ''Ioan Tamási '''și Iacob''' Lackfi''
  |1403–1409
+
  |[[1403]]–[[1409]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Stiborici Stibor]]
+
  |[[Stiborici Stibor]]<br>(rum.) ''Stibor de Stiboricz''
  |1409–1414
+
  |[[1409]]–[[1414]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Csáky Miklós]]
+
  |[[Csáky Miklós]]<br>(rum.) ''Nicolae Csáki''
  |1415–1426
+
  |[[1415]]–[[1426]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Csáky László]]
+
  |[[Csáky László]]<br>(rum.) ''Ladislau al IV-lea Csaki ; 1426 - 1435 ; '''syn Nicolea''' Csaki''
  |1426–1437
+
  |[[1426]]–[[1437]] <br>'''1426-1435'''
 
  |
 
  |
 +
 +
|-
 +
|[[Csáky László]]<br>(rum.) ''Ladislau al IV-lea Csaki '''i Petru''' Cseh (Cheeh)''
 +
|[[1426]]–[[1437]] <br>'''1436-1437'''
 +
|
 +
 
  |-
 
  |-
  |[[Lévai Cseh Péter]]
+
  |[[Lévai Cseh Péter]]<br>(rum.) ''Petru Cseh''
  |1436–1438
+
  |[[1436]]–[[1438]]
  |Luxemburgi Zsigmond, [[Albert|(Habsburg) Albert]]
+
  |Luxemburgi Zsigmond, <br>[[Albert|(Habsburg) Albert]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Losonci II. Dezső]]
+
  |[[Losonci II. Dezső]]<br>(rum.) ''Desideriu Losonczi''
  |1438–1441
+
  |[[1438]]–[[1441]]
 
  |[[Albert|(Habsburg) Albert]]
 
  |[[Albert|(Habsburg) Albert]]
 
  |zaraz potem [[wojewoda Siedmiogrodu]]
 
  |zaraz potem [[wojewoda Siedmiogrodu]]
 
  |-
 
  |-
  |[[Kusalyi Jakcs Mihály]]<br />[[Kusalyi Jakcs László]]
+
  |[[Kusalyi Jakcs Mihály]]<br />[[Kusalyi Jakcs László]]<br>(rum.) ''Ladislau al V-lea Jakcs''
  |1440–1441
+
  |[[1440]]–[[1441]] <br>'''styczeń 1441'''
 
  |[[I. Ulászló]]
 
  |[[I. Ulászló]]
 
  |
 
  |
 +
 
  |-
 
  |-
  |[[Hunyadi János]]
+
  |[[Hunyadi János]]<br>(rum.) ''Ioan de Hunedoara''
  |1441–1446
+
  |[[1441]]–[[1446]]
  |rowspan="2"|I. Ulászló, [[V. László|V. (Habsburg) László]]
+
  |rowspan="2"|I. Ulászló, [[V. László]] (Habsburg)
  |razem z [[Újlaki V. Miklós]]em ??
+
  | razem z [[Újlaki V. Miklós]]em
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Újlaki V. Miklós]]
 
  |[[Újlaki V. Miklós]]
  |1441–1458
+
  |[[1441]]–[[1458]]
  |razem z [[Hunyadi János]]em ??
+
  |razem z [[Hunyadi János]]em
 +
 
 
  |-
 
  |-
  |[[Bebek III. Imre]]
+
  |[[Bebek III. Imre]]<br>(rum.) ''Emeric Bebek al II-lea''
  |1446–1448
+
  |[[1446]]–[[1448]]
  |rowspan="2"|V. László
+
  |rowspan="2"|[[V. László]]
 +
|z (rum.) ''' Nicolae Újlaki ; 1446 - 1447 ??'''
 +
|-
 +
|(rum.) ''Emeric Bebek al II-lea''
 +
| 05÷10.1448
 +
 
 +
|razem z (rum.) ''Ioan de Hunedoara''
 +
|-
 +
|[[Rozgonyi János]]<br>(rum.) ''Ioan Rozgonyi''
 +
|[[1450]]–[[1458]] <br>'''1449-1460'''
 
  |
 
  |
 +
 
  |-
 
  |-
  |[[Rozgonyi János]]
+
  |(rum.) ''' Nicolae Újlaki'''
|1450–1458
+
|[[1449]]–[[1458]]
 
  |
 
  |
 +
 
  |-
 
  |-
  |[[Rozgonyi Sebestyén]]
+
  |[[Rozgonyi Sebestyén]]<br>(rum.) ''Sebastian Rozgonyi''
  |1458–1461
+
  |[[1458]]–[[1461]]
 
  |rowspan="9"|[[I. Mátyás]]
 
  |rowspan="9"|[[I. Mátyás]]
 
  |
 
  |
 +
 +
|-
 +
|(rum.) ''' Nicolae Újlaki'''
 +
|[[1460]]
 +
|
 +
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kanizsai II. László]]
 
  |[[Kanizsai II. László]]
  |1459–1461
+
  |[[1459]]–[[1461]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Kanizsai II. Miklós]]
 
  |[[Kanizsai II. Miklós]]
  |1461
+
  |[[1461]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Újlaki V. Miklós]]<br />[[Dengelegi Pongrác János]]
+
  |[[Újlaki V. Miklós]]<br />(rom.) ''Nicolae Újlaki '''z Ioan Dindelegi''' Pongrácz''
|1462–1465
+
|[[1462]]–[[1465]]
|
+
| ''razem z [[Dengelegi Pongrác János]]''
 +
 
 
  |-
 
  |-
  |[[Szentgyörgyi Zsigmond]]<br />[[Szentgyörgyi János]]<br />[[Ellerbach Bertold]]  
+
  |[[Szentgyörgyi Zsigmond]]<br />[[Szentgyörgyi János]]<br />[[Ellerbach Bertold]] <br>(rum.) ''Sigismund Szentgyörgyi și Ioan Szentgyörgyi (de Sancto Giorgia)''
  |1465–1467
+
  |[[1465]]–[[1467]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Dengelegi Pongrác János]]<br />[[Monoszlói Csupor Miklós]]
+
  |[[Dengelegi Pongrác János]]<br />(rum.) ''Ioan Dindelegi Pongrácz ''z Nicolae'' Csupor''
|1468–1472
+
|[[1468]]–[[1472]]
|
+
|''razem z [[Monoszlói Csupor Miklós]]''
 
  |-
 
  |-
  |[[Magyar Balázs]]
+
  |[[Magyar Balázs]]<br>(rum.) ''Blazius Magyar''
  |1472–1475
+
  |[[1472]]–[[1475]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Dengelegi Pongrác János]]
+
  |[[Dengelegi Pongrác János]]<br>(rum.) ''Ioan Dindelegi Pongrácz''
  |1475–1476
+
  |[[1475]]–[[1476]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Vingárti Geréb Péter]]
+
  |[[Geréb III. Péter]]<br>(rum.) ''Petru Vingárti Geréb''
  |1478–1479
+
  |[[1478]]–[[1479]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Báthori V. István]]
+
  |[[Báthori V. István]]<br>(rum.) ''Ștefan Bathory I de Ecsed
  |1479–1493
+
  |[[1479]]–[[1493]]
 
  |[[I. Mátyás]], [[II. Ulászló]]
 
  |[[I. Mátyás]], [[II. Ulászló]]
  |ecsedi
+
  |''Ecsed''
 +
 
 +
 
 
  |-
 
  |-
  |[[Losonci III. László]]<br />[[Drágffy Bertalan]]
+
  |[[Losonci III. László]]<br /><br>(rum.) ''Ladislau Losonczi al II-lea'' '''??'''
|1493–1494
+
|[[1493]]–[[1494]] <br>'''1493-1495'''
 
  |rowspan="3"|[[II. Ulászló]]
 
  |rowspan="3"|[[II. Ulászló]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Drágffy Bertalan]]
+
  |[[Drágffy Bertalan]]<br>(rum.) ''Bartolomeu Dragfi ; potomek Drag de Maramureș''
  |1494–1498
+
  |[[1494]]–[[1498]] <br>'''1493-1499'''
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Szentgyörgyi Péter]]
+
  |[[Szentgyörgyi Péter]]<br>(rum.) ''Petru Szentgyörgyi și de Bozin''
  |1498–1510
+
  |[[1498]]–[[1510]] <br>'''1499-1510'''
 
  |
 
  |
 
  |}
 
  |}
Linia 526: Linia 565:
 
! width="12%" | Uwagi
 
! width="12%" | Uwagi
 
  |-
 
  |-
  |[[Szapolyai I. János]]
+
  |[[Szapolyai I. János]]<br>(rum.) ''Ioan Zápolya''
  |1510–1526
+
  |[[1510]]–[[1526]]
 
  |[[II. Ulászló]], [[II. Lajos]]
 
  |[[II. Ulászló]], [[II. Lajos]]
 
  |
 
  |
Linia 535: Linia 574:
 
== Zarządzający do czasu pojawienia się księcia ==
 
== Zarządzający do czasu pojawienia się księcia ==
  
H3 '''[[Bebek Ferenc]]''', Gömör vármegye főispánja (Comes of Gömör County), Erdélyi vajda, +31.8.1558; 1m: Dorottya (Dorkó) Ráskay de Ráska; 2m: Margit Warkóczy -> Bebek Ferenc (erdélyi vajda) (†1556)[5]
+
* [[Drágfi Bertalan]] († 1501), wojewoda Siedmiogrodu, (fl. 1447)
  
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
 
{| class="wikitable" style="text-align:left" width="80%"  
Linia 544: Linia 583:
 
  |-
 
  |-
 
  |-
 
  |-
  |[[Perényi Péter (wojewoda)|Perényi Péter]]
+
  |[[Perényi Péter (wojewoda)|Perényi Péter]]<br>(rum.) ''Petru Perényi''
  |1526–1529
+
  |[[1526]]–[[1529]]
 
  |rowspan="8"|[[I. Ferdinánd]], [[I. János|Szapolyai János]]  
 
  |rowspan="8"|[[I. Ferdinánd]], [[I. János|Szapolyai János]]  
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Báthory István]]
+
  |[[Báthory István]]<br>(rum.) ''Ștefan Bathory II de Șimleu''
  |1530–1534
+
  |[[1530]]–[[1534]]
 
  |somlyói
 
  |somlyói
 
  |-
 
  |-
  |[[Hieronym Łaski|Laszky Jeromos]]
+
  |[[Hieronym Łaski|Laszky Jeromos]]<br>(rum.) ''Ieronim Laski
  |1530–1534
+
  |[[1530]]–[[1534]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Majláth István]]
+
  |[[Majláth István]]<br>(rum.) ''Ștefan Majláth''
  |1534–1541
+
  |[[1534]]–[[1541]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Balassa Imre]]
+
  |[[Balassa Imre]]<br>(rum.) ''Emeric Balassa]]''
  |1538–1540
+
  |[[1538]]–[[1540]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Fráter György|Martinuzzi Fráter György]]
+
  |[[Fráter György|Martinuzzi Fráter György]]<br>(rum.) ''Gheorghe Martinuzzi''
  |1551
+
  |[[1551]] (rom.) ''[[1541]] - [[1552]] ; guvernator''
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Báthori András]]
+
  |[[Báthori András]]<br>(rum.) ''Andrei Bathori de Ecsed''
  |1552–1553
+
  |[[1552]]–[[1553]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
  |[[Dobó István]] és [[Kendi Ferenc]]
+
  |[[Dobó István]] és [[Kendi Ferenc]]<br>(rum.) ''Ștefan Dobó '''și Francisc''' Kendi''
  |1553–1556
+
  |[[1553]]–[[1556]]
 
  |
 
  |
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Báthory István]]
 
  |[[Báthory István]]
  |1571–1576
+
  |[[1571]]–[[1576]]
 
  |rowspan="3"|[[Báthory István]]
 
  |rowspan="3"|[[Báthory István]]
  |1576-tól fejedelem és lengyel király
+
  |[[1576-tól fejedelem és lengyel király
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Báthory Kristóf]]
 
  |[[Báthory Kristóf]]
  |1576–1581
+
  |[[1576]]–[[1581]]
 
  |[[Báthory István]] bátyja
 
  |[[Báthory István]] bátyja
 
  |-
 
  |-
 
  |[[Báthory Zsigmond]]
 
  |[[Báthory Zsigmond]]
  |1581–1588
+
  |[[1581]]–[[1588]]
 
  |[[Báthory Kristóf]] fia
 
  |[[Báthory Kristóf]] fia
 
  |-
 
  |-
 
|}
 
|}
 +
* [[Bebek Ferenc]] Erdélyi vajda, +31.8.1558 -> [[Bebek Ferenc]] (erdélyi vajda) (†1556)[5]
  
== Források ==
+
== Źródła ==
* {{KMTörtLex|1|193}}
+
* ''Korai magyar történeti lexikon : 9–14. század''. Főszerk. Kristó Gyula. Budapest: Akadémiai Kiadó. 1994. str. 193. ISBN 963 05 6722 9
 
* Fügedi Erik: ''Ispánok, bárók, kiskirályok'' Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1986 {{ISBN|963-14-0582-6}}
 
* Fügedi Erik: ''Ispánok, bárók, kiskirályok'' Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1986 {{ISBN|963-14-0582-6}}
 
* Makkai László: Erdély története, Renessaince Kiadó, 1944.
 
* Makkai László: Erdély története, Renessaince Kiadó, 1944.
* {{cite journal | author = Pór Antal | year = 1893 | title = Az erdélyi vajdák sorozata a XIV. század végéig | journal = Erdélyi Múzeum | volume = 10 | issue = 1 | pages = 1–22 | url = http://epa.oszk.hu/00900/00979/00049/pdf/ | format = pdf | accessdate = 2009-08-27}}
+
* Pór Antal (1893). [http://epa.oszk.hu/00900/00979/00049/pdf/ „Az erdélyi vajdák sorozata a XIV. század végéig”] (pdf). Erdélyi Múzeum '''10''' (1), str. 1–22. [dostęp: 2009-08-27].
 
* http://lexikon.katolikus.hu
 
* http://lexikon.katolikus.hu
 
* http://www.freeweb.hu/gyurkovics/vajdak_h.htm{{Halott link|url=http://www.freeweb.hu/gyurkovics/vajdak_h.htm |date=2018-11 }}
 
* http://www.freeweb.hu/gyurkovics/vajdak_h.htm{{Halott link|url=http://www.freeweb.hu/gyurkovics/vajdak_h.htm |date=2018-11 }}
 
* https://web.archive.org/web/20061012015112/http://www.e-scoala.ro/istorie/voievozi_translivania.html
 
* https://web.archive.org/web/20061012015112/http://www.e-scoala.ro/istorie/voievozi_translivania.html
  
== Jegyzetek ==
+
== Przypisy ==
<references />
+
{{izvori}}
  
== Kapcsolódó szócikkek ==
+
== Powiązane artykuły ==
 
A magyar uralkodó osztály
 
A magyar uralkodó osztály
 
* [[Árpád-ház]]
 
* [[Árpád-ház]]
Linia 616: Linia 656:
 
* [[Magyarország kormányfőinek listája]]
 
* [[Magyarország kormányfőinek listája]]
  
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
+
{{SORTUJ:Urzędnicy, wojewodowie, Siedmiogród}}
 +
 
 +
[[Kategoria:Listy]]
 +
[[Kategoria:Archontologia]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 10:25, 3 lut 2021

Plik:SigismundBathory1597.jpg
herb księcia Somly, Zsigmond Báthory herceg somlyai Báthory Zsigmond erdélyi fejedelem címerpajzsa

Wojewoda Siedmiogrodu (węg. Erdélyi vajda, rum. Voievozi ai Transilvaniei) miał szczególną władzę terytorialną w średniowiecznych Węgrzech. Miał rozległe uprawnienia nad Siedmiogrodem, zastępując króla. Miał uprawnienia szersze niż palatyn, który nie miał władzy nad swoim terytorium. Wojewoda mógł także wypowiadać wojnę w razie niebezpieczeństwa bez uprzedniej zgody królewskiej, uzasadnionej odległością jego terytorium od centrum. Na jego terytorium ispánie byli mu posłuszni, a nie królowi. Na Węgrzech nawet ban miał podobne uprawnienia. (Magyarországon még a bánok rendelkeztek hasonló jogkörrel.)

Zapewne godność gyuli przed powstaniem państwa, a zwłaszcza jego rola przywódcy armii, którego słowiańskim tłumaczeniem jest słowo wojewoda/województwo, z pewnością odegrały rolę w utworzeniu stanowiska.[1]

Tytuł wojewody Siedmiogrodu prawdopodobnie powiązany jest z tyttulatura ispána z Gyulafehérvá. Na początku XIII wieku statuty mówią komitaty Fehér, Torda, Küküllő i Hunyad, ale nie wspominająć o innych ispánatach. Komitatami tymi prawdopodobnie zarządzał ispán Gyulafehérvár. Tytuł wojewody (princeps) (identyczny z tytułem późniejszego księcia Siedmiogrodu) pojawia się po raz pierwszy w statucie Kalaman Uczonego w 1111 r. w formie Mercurius princeps Ultrasilvanus. Według Makkai Lászloó może to być związane z dokumentem z 1097 roku, w którym Vincurius comes Bellegratae, tj. „wojewoda i ispán Gyulafehérvár nie pojawiają się jednocześnie jako dwie odrębne osoby, więc tożsamość dwóch stanowisk jest tutaj potwierdzona”.[2] Do XIII wieku wojewodowie Siedmiogrodu rządzili tylko Południowym Siedmiogrodem, a ich kompetencje rozciągnęły się na cały geograficzny Siedmiogród dopiero pod koniec tego wieku, wykraczając daleko poza granice geograficzne Siedmiogrodu w erze Andegawenów. W 1366 r. kompetencje Lackfi Dénes rozszerzyły się na Tiszę i na Zemplén.

Siedmiogród w czasach Arpadów

Nazwisko Okres Władca Uwagi
Erdőelvi Zoltán
(rum.) Zoltán Erdőelvi
1003 I. István
Vincurius(?) 1097 Könyves Kálmán Vincurius comes Bellegratae (gyulafehérvári ispán)
Merkúr
Mercurius
(rum.) Mercurius, princeps Ultrasilvanus
1111 Mercurius princeps ultrasilvanius („erdőntúl” hercege)
Leusták v. Lesták
Rátót I. Leusták
(rum.) Leustachius Rátót (Eustachius), voievod al Transilvaniei
1176 III. Béla
Legforus 11991200

XIII wiek

Ștefan (Dux Transilvaniae) ; 1257 - 1258 ; fiul regelui Bela IV, prima oară

Ștefan ; 1260 - 1270 ; a doua oară

Nazwisko Okres Władca Uwagi
Geregye I. Eth
(rum.) Eth
1200 Imre
Kán I. Gyula
(rum.) Gyula Kán
1201
I. Miklós
(rum.) Nicolae
12011202
Benedek
(rum.) Benedict, fiul lui Conrad
1202-1206 II. András syn Korláta (pierwszy raz).
Smaragd
(rum.) Smaragdus Zsámboki
1206-1208
Benedek
(rum.) Benedict, fiul lui Conrad
12081209 syn Korláta (drugi raz)
Kacsics Mihály
(rum.) Mihail Kacsics
12091212 Kacsics
Bertold
(rum.) Berthold de Andechs-Meran arcybiskup Kalocsa
12121213 Merania], brat królowej Gertrudis
II. Miklós
(rum.) Nicolae
1213
Kán I. Gyula
(rum.) Gyula Kán
1214 Kán
Kacsics Simon
(rum.) Simion
1215
Bogátradvány Ipoch
(rum.) Ipoth (Ipolit)
12161217 Bogátradvány
Rafain
(rum.) Rafail (Rafain/Rafaion)
1217
Neuka
(rum.) Neuka (Nevke/Leuka)
12191221
Pál
(rum.) Paul, fiul lui Petru
12211222 syn Pétera
Kacsics Mihály
(rum.) Mihail Kacsics
1222 Kacsics (drugi raz)
Pósa
(rum.) Pósa Csáki, fiul lui Solum/Sólyom
12261229 syn Sólyoma
Rátót I. Gyula
(rum.) Gyula Rátót
12301231 Rátót
Türje II. Dénes
(rum.) Dionisie Tomaj
12331234 Tomaj
(rum.) Serafin 1235
András
(rum.) Andrei fiul lui Serafin
1235 syn Serafina
Pósa
(rum.) Pósa Csáki, fiul lui Solum/Sólyom
12351241 IV. Béla syn Sólyoma
I. Lőrinc
(rum.) Laurențiu Aba
12421252
Ákos Ernye
(rum.) Ernye Ákos, ban al Transilvaniei
12521260 Ákos
Hahót I. Csák ?? 1261 Hahót
Kán II. László
(rum.) Ladislau I Kan
12601267 ? Kán
Geregye Miklós
(rum.) Nicolae Geregye
12671268 Geregye
Gutkeled II. Miklós 12681270 Gutkeled
Csák II. Máté
(rum.) Matei Csáki
12701272 V. István Pierwszy raz
Geregye Miklós
(rum.) Nicolae Geregye
12721273 IV. László Pierwszy raz
János z Siedmiogrodu
(rum.) Ioan Kőszegi ??
1273
Geregye Miklós 12731274 Drugi raz
Csák II. Máté 1274 Drugi raz
Geregye Miklós 1274 Trzeci raz
(rum.) Egidius Monoszló 1274
Csák II. Máté
(rum.) Matei Csáki
12741275 Trzeci raz
Csák III. Ugrin
(rum.) Ugrinus Csáki
1275 Pierwszy raz
Kán II. László
(rum.) Ladislau I Kan
12751276 Kán
Csák III. Ugrin
(rum.) Ugrinus Csáki
1276 Drugi raz
Csák II. Máté
(rum.) Matei Csáki
12761277 Czwarty raz
Pok Miklós
(rum.) Nicolae Meggyesi din neamul Pok
12771278 Pok
Aba Finta
(rum.) Finta Aba
12781280 Aba
István, syn Tekesa
(rum.) Ștefan Merai
1280 syn Tekesa
(rum.) Petru, fiul lui Dominic 1280
Borsa Loránd
(rum.) Roland Borșa
1282 Borsa
Péc Apor
(rum.) Apor Péc
1283 Péc
Borsa Loránd
(rum.) Roland Borșa
12841285 Borsa, brat Borsy Kopasza
Ákos I. Mojs
(rum.) Moise/Moyus Ákos
12871288 Ákos
Borsa Loránd
(rum.) Roland Borșa
12881297 III. András Borsa

Siedmiogród w czasach Andegawenów

Nazwisko Okres Władca Uwagi
Kán II. László
(rum.) Ladislau Kán al II-lea
12941315 "Interregnum" Kán
Kán III. László
(rum.) Ladislau Kán al III-lea
neconfirmat de rege
12971315 ?? 1315 tylko ! "Interregnum" Kán
Meggyesi Miklós
(rum.) Nicolae Meggyesi din neamul Pok (z rodu Pok)
13151316 Károly Róbert
Pok Miklós 13151318 Pok
Debreceni Dózsa
(rum.) Doja Debreceni
13181321[3] 'fiul lui Andrei
Szécsényi I. Tamás
(rum.) Toma Szécsényi
13211342
Sirokai Miklós
(rum.) Nicolae Sirokai
13421344 I. Lajos
Lackfi I. István
(rum.) Ștefan Lackfi..
13441350
Gönyüi Tamás
(rum.) Toma Gönyűi
13501351 Csór[4]
Kont Miklós
(rum.) Nicolae Raholcai Kont
13511356
Lackfi András
(rum.) Andrei Lackfi
13561359
Lackfi II. Dénes
(rum.) Dionisie Lackfi
13591367
Lackfi II. Miklós
(rum.) Nicolae Lackfi
13671369 v. 13671368[5]
Lackfi I. Imre
(rum.) Emeric Lackfi
13691372 (13671372[6])
Lackfi II. István
(rum.) Ștefan Lackfi al II-lea; fratele lui Emeric
13721376 csáktornyai (pierwszy raz)
Losonci I. László
(rum.) Ladislau Losonczi
13761385 (pierwszy raz)
Lackfi II. István
(rum.)
13851386 csáktornyai (drugi raz)
Losonci I. László
(rum.)
13861392 (drugi raz)
(rum.) Emeric Bebek I (Bubek) 13921393
(rum.) Frank Szécsényi 13931395

Siedmiogród w czasach różnych dynastii

Nazwisko Okres Władca Uwagi
Bebek I. Imre
(rum.) Emeric Bebek I (Bubek)
13921393 Luxemburgi Zsigmond
Szécsényi Frank
(rum.) Frank Szécsényi
13931395
Stiborici Stibor
(rum.) Stibor de Stiboricz
13951401

XV wiek

Nazwisko Okres Władca Uwagi
Szécsényi Simon 14011402 Luxemburgi Zsigmond
Csáky Miklós
Marcali Miklós
(rum.) Nicolae Csáki și Nicolae Marcali
14021403
Tamási János
Szántai Lack Jakab
(rum.) Ioan Tamási și Iacob Lackfi
14031409
Stiborici Stibor
(rum.) Stibor de Stiboricz
14091414
Csáky Miklós
(rum.) Nicolae Csáki
14151426
Csáky László
(rum.) Ladislau al IV-lea Csaki ; 1426 - 1435 ; syn Nicolea Csaki
14261437
1426-1435
Csáky László
(rum.) Ladislau al IV-lea Csaki i Petru Cseh (Cheeh)
14261437
1436-1437
Lévai Cseh Péter
(rum.) Petru Cseh
14361438 Luxemburgi Zsigmond,
(Habsburg) Albert
Losonci II. Dezső
(rum.) Desideriu Losonczi
14381441 (Habsburg) Albert zaraz potem wojewoda Siedmiogrodu
Kusalyi Jakcs Mihály
Kusalyi Jakcs László
(rum.) Ladislau al V-lea Jakcs
14401441
styczeń 1441
I. Ulászló
Hunyadi János
(rum.) Ioan de Hunedoara
14411446 I. Ulászló, V. László (Habsburg) razem z Újlaki V. Miklósem
Újlaki V. Miklós 14411458 razem z Hunyadi Jánosem
Bebek III. Imre
(rum.) Emeric Bebek al II-lea
14461448 V. László z (rum.) Nicolae Újlaki ; 1446 - 1447 ??
(rum.) Emeric Bebek al II-lea 05÷10.1448 razem z (rum.) Ioan de Hunedoara
Rozgonyi János
(rum.) Ioan Rozgonyi
14501458
1449-1460
(rum.) Nicolae Újlaki 14491458
Rozgonyi Sebestyén
(rum.) Sebastian Rozgonyi
14581461 I. Mátyás
(rum.) Nicolae Újlaki 1460
Kanizsai II. László 14591461
Kanizsai II. Miklós 1461
Újlaki V. Miklós
(rom.) Nicolae Újlaki z Ioan Dindelegi Pongrácz
14621465 razem z Dengelegi Pongrác János
Szentgyörgyi Zsigmond
Szentgyörgyi János
Ellerbach Bertold
(rum.) Sigismund Szentgyörgyi și Ioan Szentgyörgyi (de Sancto Giorgia)
14651467
Dengelegi Pongrác János
(rum.) Ioan Dindelegi Pongrácz z Nicolae Csupor
14681472 razem z Monoszlói Csupor Miklós
Magyar Balázs
(rum.) Blazius Magyar
14721475
Dengelegi Pongrác János
(rum.) Ioan Dindelegi Pongrácz
14751476
Geréb III. Péter
(rum.) Petru Vingárti Geréb
14781479
Báthori V. István
(rum.) Ștefan Bathory I de Ecsed
14791493 I. Mátyás, II. Ulászló Ecsed


Losonci III. László

(rum.) Ladislau Losonczi al II-lea ??
14931494
1493-1495
II. Ulászló
Drágffy Bertalan
(rum.) Bartolomeu Dragfi ; potomek Drag de Maramureș
14941498
1493-1499
Szentgyörgyi Péter
(rum.) Petru Szentgyörgyi și de Bozin
14981510
1499-1510

XVI wiek

Nazwisko Okres Władca Uwagi
Szapolyai I. János
(rum.) Ioan Zápolya
15101526 II. Ulászló, II. Lajos

Zarządzający do czasu pojawienia się księcia

Nazwisko Okres Władca Uwagi
Perényi Péter
(rum.) Petru Perényi
15261529 I. Ferdinánd, Szapolyai János
Báthory István
(rum.) Ștefan Bathory II de Șimleu
15301534 somlyói
Laszky Jeromos
(rum.) Ieronim Laski
15301534
Majláth István
(rum.) Ștefan Majláth
15341541
Balassa Imre
(rum.) Emeric Balassa]]
15381540
Martinuzzi Fráter György
(rum.) Gheorghe Martinuzzi
1551 (rom.) 1541 - 1552 ; guvernator
Báthori András
(rum.) Andrei Bathori de Ecsed
15521553
Dobó István és Kendi Ferenc
(rum.) Ștefan Dobó și Francisc Kendi
15531556
Báthory István 15711576 Báthory István [[1576-tól fejedelem és lengyel király
Báthory Kristóf 15761581 Báthory István bátyja
Báthory Zsigmond 15811588 Báthory Kristóf fia

Źródła

Przypisy

  1. Györffy György: István király és műve. 2. kiadás. Budapest: Gondolat. 1983. ISBN 963-281-221-2
  2. Fügedi, Erik. Ispánok, bárók, kiskirályok. Magvető Könyvkiadó, str. 52. (1986). ISBN 963-14-0582-6
  3. Markó, László (2000). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig. Magyar Könyvklub. ISBN 963 547 085 1. 
  4. Fügedi, Erik (1986). Ispánok, bárók, kiskirályok. Magvető Könyvkiadó. str. 206. ISBN 963-14-0582-6. 
  5. Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc, ur. (1994). "Lackfi". Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest. ISBN 963-05-6722-9. 
  6. Bertényi Iván. "A nemesség. Egyházi társadalom.". Magyarország az Anjouk korában. Gondolat, Budapest 1987. ISBN 963-281-776-1. 

Powiązane artykuły

A magyar uralkodó osztály