Kőszegi Gergely: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:50procent]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Gregory_K%C5%91szegi
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Gregory_K%C5%91szegi
Linia 14: Linia 15:
 
  |
 
  |
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
|poprzednik        = [Péc III. Lukács]]
+
|poprzednik        = [[Péc III. Lukács]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Ispán Zala]]<br />(1291)
 
|gl_članak_funkcija = [[Ispán Zala]]<br />(1291)
|następca          = [Péc III. Lukács]]
+
|następca          = [[Péc III. Lukács]]
 
}}
 
}}
  
Linia 23: Linia 24:
 
|}
 
|}
  
'''Gregory Kőszegi''' ({{lang-hu|Kőszegi Gergely}}; died 1297) was a Hungarian nobleman in the 13th century, member of the illustrious [[Kőszegi family]], who held several ispánates during the reign of [[Andrew III of Hungary]].
+
'''Kőszegi Gergely''' (pol. ''Grzegorz Kőszegi'') (*&nbsp;nieznana, † 1297), węgierski szlachcic, dostojnik państwowy za panowania króla Węgier [[III. András|Andrzeja III]].
  
 
==Biografia==
 
==Biografia==
  
Gregory was the firstborn son of the powerful lord [[Ivan Kőszegi]].<ref name="engel">Engel: ''Genealógia'' (Genus Héder 4. Kőszegi [and Rohonci] branch)</ref> He had a sister, who married a certain Dominic{{sfn|Skorka|2017|p=101}} and a brother [[Iban von Bernstein|John the Wolf]], who was presumably born after Gregory's death, and integrated into the [[Austrian nobility]].{{sfn|Skorka|2017|p=93}} He also had a stepbrother from his father's extramarital affair, [[Nicholas Kőszegi, Bishop of Győr|Nicholas]] (born 1282), who entered ecclesiastical career and elevated into the dignity of [[Bishop of Győr]].{{sfn|Vajk|2011|p=414}} Gregory had two sons from his unidentified wife: [[Nicholas III Kőszegi|Nicholas III]] and [[Andrew Kőszegi|Andrew]], who were still minors during his death and inherited their grandfather's wealth and power after 1308.<ref name="engel"/>
+
Gergely był pierworodnym synem potężnego oligarchy [[Kőszegi Iván|Iwana Kőszegiego]].<ref name="engel">Engel: ''Genealógia'' (Genus Héder 4. Kőszegi [i Rohonci] - gałaź)</ref> Miał siostrę, która wyszła za mąż za pewnego Dominika<ref name="Skorka">Skorka, Renáta (2017). ''A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban'' [''Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów'']. ''Világtörténet'' (po węgiersku). '''39''' (1): str. 93., 101.</ref> i brata [[Iban von Bernstein|Jana Wilka]], który prawdopodobnie urodził się po śmierci Gergelyego i został włączony do austriackiej szlachty<ref name="Skorka" />. Miał także przyrodniego brata z pozamałżeńskiego romansu ojca, [[Kőszegi III. Miklós|Mikołaja III]] (ur. 1282), który rozpoczął karierę kościelną i wzniósł się do godności [[biskup Győr|biskupa Győr]].<ref>Vajk, Ádám (2011). ''"Mibe került ezen hűségi levél?" Kőszegi Miklós győri püspöksége és az országos politika'' [''„Ile kosztowała ta karta lojalnościowa?” Biskupstwo Miklósa z Kőszeg i polityka ogólnokrajowa'']. W: Nemes, Gábor; Vajk, Ádám (red.). ''In labore fructus. Jubileumi tanulmányok Győregyházmegye történetéből''. Győri Egyházmegyei Levéltár. str. 414.</ref> Gergely miał dwóch synów z nieznaną z imienia żoną: [[Kőszegi IV. Miklós|Mikołaja IV]] i [[Kőszegi András|Andrzeja]], którzy byli jeszcze nieletni podczas jego śmierci i odziedziczyli bogactwo oraz pozycję dziadka Iwana po 1308 roku.<ref name="engel"/>
  
The future Andrew III came to Hungary for the first time in 1278 at the invitation of Ivan Kőszegi, who wanted to play Andrew off against [[Ladislaus IV of Hungary]]. Andrew achieved nothing, and went back to [[Republic of Venice|Venice]] in autumn. Gregory Kőszegi was first referred to as the Master of the stewards in the virtual ducal court of Andrew in 1287.{{sfn|Zsoldos|2011|p=72}} During the reign of Andrew III, who ascended the Hungarian throne in 1290, Kőszegi served as ''[[ispán]]'' of [[Zala County (former)|Zala County]] in 1291.{{sfn|Zsoldos|2011|p=234}} Shortly after the signing of [[Peace of Hainburg]], which concluded the brief war between Hungary and [[Duchy of Austria|Austria]] and prescribed the destruction of the fortresses that [[Albert I of Germany|Albert of Austria]] had seized from them, Kőszegis rose up in open rebellion against Andrew in spring 1292, acknowledging [[Charles Martel of Anjou]], as [[King of Hungary]]. His father [[Charles II of Naples]] donated [[Vas County (former)|Vas]] and [[Sopron County|Sopron]] counties to Ivan and his son Gregory.{{sfn|Skorka|2017|p=101}} In September 1296, Gregory was styled as ''ispán'' Garics (Podgaric) and [[Garešnica|Gerzence]] (Garešnica) lordships by a contemporary document. In the next year, the two forts were handed over to the [[Roman Catholic Archdiocese of Zagreb|Diocese of Zagreb]].{{sfn|Zsoldos|2011|p=154}}
+
Przyszły król [[III. András|Andrzej III]] przybył na Węgry po raz pierwszy w 1278 roku na zaproszenie Iwana Kőszegiego, który chciał wykorzystać Andrzeja przeciwko królowi [[IV. László|Władysławowi IV]]. Andrzej nic nie osiągnął i jesienią wrócił do Wenecji. Gergely został po raz pierwszy wymieniony jako [[stolnik królewski]] na przyszłym dworze książęcym Andrzeja w 1287 r.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 72, 154, 234.</ref> Za panowania Andrzeja III, który wstąpił na tron ​​węgierski w 1290 r., '''Gergely''' służył jako [[ispán]] komitatu [[Zala]] w 1291 r.<ref name="Zsoldos" /> Krótko po podpisaniu [[Pokój w Hainburgu|pokoju w Hainburgu]], który zakończył krótką wojnę między Węgrami a Austrią i nakazał zniszczenie fortec, które przejął od nich austriacki książę  [[Albert I]], ród Kőszegich wszczął bunt przeciwko Andrzejowi wiosną 1292 roku, uznając [[Anjou Martell Károly|Karola Martela]] z Andegawenów, za króla Węgier. Jego ojciec [[Karol II Andegaweński|Karol II z Neapolu]] podarował komitat:y [[Vas]] i [[Sopron]] Iwanowi i jego synowi Gergelyem<ref name="Skorka" />. We wrześniu 1296 r. Gergely został uznany [[ispán]]em Garics (Podgaric) i Gerzence (obecnie Garešnica) według współczesnego dokumentu. W następnym roku oba forty przekazano diecezji zagrzebskiej<ref name="Zsoldos" />.
  
Gregory shared his father's political orientation in order to establish their independent province at the borderlands between Austria and Hungary. According to Austrian chronicles and annals, he actively participated in the various plundering campaigns and raids against the two realms. The ''Continuatio Vindobonensis'' described Gregory as a "very bad man, the most worthless robber", thus, as the chronicle noted, "it is not surprising" that he was killed by a [[lightning strike]] in 1297.{{sfn|Skorka|2017|p=101}}
+
Gergely podzielał zamiary polityczne ojca, dążące do ustanowienia ich niezależnej prowincji na pograniczach Austrii i Węgier. Według austriackich kronik i annałów aktywnie uczestniczyli w różnych akcjach plądrowania i napadania na oba królestwa. ''Continuatio Vindobonensis'' opisał Gergelyego jako „bardzo złego człowieka, najbardziej bezwartościowego złodzieja”, a zatem, jak zauważyła kronika, „nie był zaskoczony”, że został zabity przez uderzenie pioruna w 1297 r.<ref name="Skorka" />
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 37: Linia 38:
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
* Skorka, Renáta (2017). "A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [''The Heir of the "Greedy Wolf". A Kőszegi in the Service of the Habsburg Dukes'']". ''Világtörténet'' (po węgiersku). '''39''' (1): 93–124. ISSN 0083-6265.
+
* Skorka, Renáta (2017). ''A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban'' [''Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów'']. ''Világtörténet'' (po węgiersku). '''39''' (1): str. 93–124. ISSN 0083-6265.
  
* Vajk, Ádám (2011). ""Mibe került ezen hűségi levél?" Kőszegi Miklós győri püspöksége és az országos politika [''"What did this charter of loyalty cost?" The bishopric of Miklós of Kőszeg and the countrywide politics'']". In Nemes, Gábor; Vajk, Ádám (eds.). ''In labore fructus. Jubileumi tanulmányok Győregyházmegye történetéből'' (po węgiersku). Győri Egyházmegyei Levéltár. str. 411–440. ISBN 978-615-5035-01-2.
+
* Vajk, Ádám (2011). ''"Mibe került ezen hűségi levél?" Kőszegi Miklós győri püspöksége és az országos politika'' [''„Ile kosztowała ta karta lojalnościowa?” Biskupstwo Miklósa z Kőszeg i polityka ogólnokrajowa'']. W: Nemes, Gábor; Vajk, Ádám (red.). ''In labore fructus. Jubileumi tanulmányok Győregyházmegye történetéből''. Győri Egyházmegyei Levéltár. str. 411–440. ISBN 978-615-5035-01-2.
 
 
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Secular Archontology of Hungary, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. |publisher=História, MTA Történettudományi Intézete |isbn=978-963-9627-38-3 |ref=harv|language=hu}}
 
  
 +
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
  
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
  |urzędnik          = Kőszegi Gergely
+
  |urzędnik          = Kőszegi Gergely (węg.)<br>Grzegorz Kőszegi (pol.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = Ispán Zala
+
  |tytulatura        = [[Ispán Zala]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 56: Linia 56:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
 
| succession    = [[Zala County (former)|Ispán of Zala]]
 
| reign        =
 
| coronation    =
 
| predecessor  = [[Lucas III Péc|Lucas Péc]]
 
| successor    = [
 
  
 
  |1. tytuł          = [[Ispán Zala]]
 
  |1. tytuł          = [[Ispán Zala]]
Linia 86: Linia 80:
 
  |data śmierci      = 1297
 
  |data śmierci      = 1297
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |miejsce śmierci  =  
  |przyczyna śmierci = od uderzenia pioruna
+
  |przyczyna śmierci = uderzenie pioruna
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |ojciec            = [[Kőszegi Iván|Iván]]
 
  |ojciec            = [[Kőszegi Iván|Iván]]
Linia 95: Linia 89:
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
  |1. dzieci        = [[Kőszegi  III. Miklós|III. Miklós]], [Kőszegi András|András]]
+
  |1. dzieci        = [[Kőszegi  III. Miklós|III. Miklós]], [[Kőszegi András|András]]
 
  |dokonania        =  
 
  |dokonania        =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 107: Linia 101:
  
 
[[Kategoria:Kőszegi]]
 
[[Kategoria:Kőszegi]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Ród]]
[[Kategoria:Rody]]
 
[[Kategoria:Ród Kőszegi]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1297]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1297]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

Aktualna wersja na dzień 16:21, 7 mar 2021

Kőszegi Gergely (pol. Grzegorz Kőszegi) (* nieznana, † 1297), węgierski szlachcic, dostojnik państwowy za panowania króla Węgier Andrzeja III.

Biografia

Gergely był pierworodnym synem potężnego oligarchy Iwana Kőszegiego.[1] Miał siostrę, która wyszła za mąż za pewnego Dominika[2] i brata Jana Wilka, który prawdopodobnie urodził się po śmierci Gergelyego i został włączony do austriackiej szlachty[2]. Miał także przyrodniego brata z pozamałżeńskiego romansu ojca, Mikołaja III (ur. 1282), który rozpoczął karierę kościelną i wzniósł się do godności biskupa Győr.[3] Gergely miał dwóch synów z nieznaną z imienia żoną: Mikołaja IV i Andrzeja, którzy byli jeszcze nieletni podczas jego śmierci i odziedziczyli bogactwo oraz pozycję dziadka Iwana po 1308 roku.[1]

Przyszły król Andrzej III przybył na Węgry po raz pierwszy w 1278 roku na zaproszenie Iwana Kőszegiego, który chciał wykorzystać Andrzeja przeciwko królowi Władysławowi IV. Andrzej nic nie osiągnął i jesienią wrócił do Wenecji. Gergely został po raz pierwszy wymieniony jako stolnik królewski na przyszłym dworze książęcym Andrzeja w 1287 r.[4] Za panowania Andrzeja III, który wstąpił na tron ​​węgierski w 1290 r., Gergely służył jako ispán komitatu Zala w 1291 r.[4] Krótko po podpisaniu pokoju w Hainburgu, który zakończył krótką wojnę między Węgrami a Austrią i nakazał zniszczenie fortec, które przejął od nich austriacki książę Albert I, ród Kőszegich wszczął bunt przeciwko Andrzejowi wiosną 1292 roku, uznając Karola Martela z Andegawenów, za króla Węgier. Jego ojciec Karol II z Neapolu podarował komitat:y Vas i Sopron Iwanowi i jego synowi Gergelyem[2]. We wrześniu 1296 r. Gergely został uznany ispánem Garics (Podgaric) i Gerzence (obecnie Garešnica) według współczesnego dokumentu. W następnym roku oba forty przekazano diecezji zagrzebskiej[4].

Gergely podzielał zamiary polityczne ojca, dążące do ustanowienia ich niezależnej prowincji na pograniczach Austrii i Węgier. Według austriackich kronik i annałów aktywnie uczestniczyli w różnych akcjach plądrowania i napadania na oba królestwa. Continuatio Vindobonensis opisał Gergelyego jako „bardzo złego człowieka, najbardziej bezwartościowego złodzieja”, a zatem, jak zauważyła kronika, „nie był zaskoczony”, że został zabity przez uderzenie pioruna w 1297 r.[2]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Engel: Genealógia (Genus Héder 4. Kőszegi [i Rohonci] - gałaź)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Skorka, Renáta (2017). A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów]. Világtörténet (po węgiersku). 39 (1): str. 93., 101.
  3. Vajk, Ádám (2011). "Mibe került ezen hűségi levél?" Kőszegi Miklós győri püspöksége és az országos politika [„Ile kosztowała ta karta lojalnościowa?” Biskupstwo Miklósa z Kőszeg i polityka ogólnokrajowa]. W: Nemes, Gábor; Vajk, Ádám (red.). In labore fructus. Jubileumi tanulmányok Győregyházmegye történetéből. Győri Egyházmegyei Levéltár. str. 414.
  4. 4,0 4,1 4,2 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 72, 154, 234.

Źródła

  • Skorka, Renáta (2017). A "mohó farkas" utóda. Egy Kőszegi Habsburg-szolgálatban [Dziedzic „Chciwego Wilka”. Kőszegi w służbie książąt Habsburgów]. Világtörténet (po węgiersku). 39 (1): str. 93–124. ISSN 0083-6265.
  • Vajk, Ádám (2011). "Mibe került ezen hűségi levél?" Kőszegi Miklós győri püspöksége és az országos politika [„Ile kosztowała ta karta lojalnościowa?” Biskupstwo Miklósa z Kőszeg i polityka ogólnokrajowa]. W: Nemes, Gábor; Vajk, Ádám (red.). In labore fructus. Jubileumi tanulmányok Győregyházmegye történetéből. Győri Egyházmegyei Levéltár. str. 411–440. ISBN 978-615-5035-01-2.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Kőszegi Gergely (węg.)
Grzegorz Kőszegi (pol.)

Ispán Zala
Ispán Zala
Okres 1291
Poprzednik [Péc III. Lukács]]
Następca [Péc III. Lukács]]
Dane biograficzne
Ród Kőszegi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1297
Przyczyna uderzenie pioruna
Ojciec Iván
Matka nieznana
Rodzeństwo "Farkas" János, siostra
Żona nieznana
Dzieci III. Miklós, András