Békés: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 16 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:1]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Békés_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Békés_v%C3%A1rmegye
Linia 14: Linia 16:
 
|
 
|
 
|}
 
|}
 +
{{Komitaty króla Stefana I}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Ziemie króla Stefana}}
 +
 +
[[Plik:Békés county administrative map.jpg|thumb|left|600px|Mapa terenu komitatu Békés w 1910 r.]]
 +
 +
'''Békés vármegye''' (pol. ''komitat Békés'', niem. ''Komitat Bekesch'', łac. ''Comitatus Bekesiensis'' lub ''Békésiensis'' albo Bikesiensis) to dawna jednostka administracyjna na Równinie Węgierskiej, historyczna poprzedniczka dzisiejszego [[Békés megye|komitatu Békés]].
 +
 +
== Geografia ==
  
−
[[Plik:Békés county administrative map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Békés w 1910 r.]]
+
Komitat graniczył z komitatami [[Csongrád]], [[Csanád]] i [[Arad]] na południu, powiatami [[Csanád]]], [[Arad]] i [[Bihar]] na wschodzie, powiatami [[Bihar]], [[Hajdú]] i [[Jász-Nagykun-Szolnok]] na północy, a powiatami [[Jász-Nagykun-Szolnok]] i [[Csongrád]] na zachodzie.
  
−
Okręg Békés (niem. Komitat Bekesch; łacina: Comitatus Bekesiensis lub Békésiensis, Bikesiensis) to dawna jednostka administracyjna na Równinie Węgierskiej, historyczna poprzedniczka dzisiejszego okręgu Békés.
+
== Historia ==
  
−
<small><small>'''Békés vármegye''' ([[német nyelv|németül]]: ''Komitat Bekesch''; [[latin nyelv|latinul]]: ''Comitatus Bekesiensis'' vagy ''Békésiensis'', ''Bikesiensis'') egykori közigazgatási egység [[Magyarország]] [[alföld]]i részén, a mai [[Békés megye]] történelmi elődje. </small></small>
+
Komitat został założony przez króla [[I. István|Stefana I]] w momencie powstania państwa i organizacji królewskiego ustroju hrabstwa, prawdopodobnie opartego na majątkach klanu Csolt.<ref>Györffy György. 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2</ref>
  
−
== Geografia ==
+
Nazwa komitatu była taka sama, jak jego dawna siedziba, miasto [[Békés]], które zostało nazwane na cześć ''[[ispán]]a'' o imieniu Békés, który osiedlił się w zamku. W czasie najazdu Tatarów był to jeden z obszarów wyludnionych przez wojnę. Od XIV wieku stolicą komitatu stała się Gyula. 
  
−
Powiaty graniczyły z okręgami Csongrad, Csanád i Arad na południu, powiatami Csanád, Arad i Bihar na wschodzie, powiatami Bihar, Hajdú i Jász-Nagykun-Szolnok na północy, a powiatami Jász-Nagykun-Szolnok i Csongrad na zachodzie.
+
W 1950 roku terytorium komitatu Békés zostało rozszerzone o:
  
−
<small><small> A vármegyét délen [[Csongrád vármegye|Csongrád]], [[Csanád vármegye|Csanád]] és [[Arad vármegye|Arad]] vármegyék, keleten [[Csanád vármegye|Csanád]], [[Arad vármegye|Arad]] és [[Bihar vármegye|Bihar]] vármegyék, északon [[Bihar vármegye|Bihar]], [[Hajdú vármegye|Hajdú]] és [[Jász-Nagykun-Szolnok vármegye|Jász-Nagykun-Szolnok]] vármegyék, nyugaton pedig [[Jász-Nagykun-Szolnok vármegye|Jász-Nagykun-Szolnok]] és [[Csongrád vármegye|Csongrád]] vármegyék határolták. </small></small>
+
* północno-wschodnia część dawnego powiatu [[Csanád-Arad-Torontál]] (węgierska część komitatu [[Arad]] sprzed 1920 r. i północno-wschodnia część komitatu [[Csanád]] sprzed 1920 r.)
 +
* część dawnego komitatu [[Bihar]] (obszar wokół Sarkadu i Okány)
 +
* część komitatu [[Jász-Nagykun-Szolnok]] (obszar wokół Dévaványa)
  
 
|
 
|
 +
{{Komitaty w Rumunii}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Historia komitatu
 +
|tytuł = Komitat Békés
 +
|grafika =
 +
|opis grafiki =
 +
|okres 0 = Okres
 +
|forma 0 = Podmiot polityczny
 +
|okres 1 = ok.1000-1541
 +
|forma 1 = Królestwo Węgier
 +
|okres 2 = 1541-1566
 +
|forma 2 = [[Wschodnie Królestwo Węgier]]
 +
|okres 3 = 1566-1699
 +
|forma 3 = okupacja turecka
 +
|okres 4 = 1699-1867
 +
|forma 4 = Królestwo Węgier
 +
|okres 5 = 1867−1920
 +
|forma 5 = Austro-Węgry
 +
|okres 6 = 1920-
 +
|forma 6 = Węgry (dzisiaj jako [[Békés megye|Békés]]
 +
|okres 7 =
 +
|forma 7 =
 +
|okres 8 =
 +
|forma 8 =
 +
|okres 9 =
 +
|forma 9 =
 +
|okres 10 =
 +
|forma 10 =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Infobox Komitat
 
{{Infobox Komitat
 
|Nazwa        = Békés<br> <small><small>''Comitatus Bekesiensis  (łac.)<br>Komitat Békés  (niem.)<br>Békešská župa  (sło.) </small></small>
 
|Nazwa        = Békés<br> <small><small>''Comitatus Bekesiensis  (łac.)<br>Komitat Békés  (niem.)<br>Békešská župa  (sło.) </small></small>
Linia 37: Linia 86:
 
|Narodowości  = 73 % Węgrzy<br> 1 % Słowacy<br>2 % Niemcy
 
|Narodowości  = 73 % Węgrzy<br> 1 % Słowacy<br>2 % Niemcy
 
|Utworzony    = XI wiek
 
|Utworzony    = XI wiek
−
|Zlikwidowany = 1946
+
|Zlikwidowany = kontynuacja [[Békés megye]]
 
|Mapa        = Bekes.png
 
|Mapa        = Bekes.png
 
}}
 
}}
Linia 44: Linia 93:
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
 +
 +
{{SORTUJ:Komitaty, Bekes}}
  
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 
[[Kategoria:Komitaty]]
 +
[[Kategoria:Komitaty XI wiek]]
 +
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 07:52, 15 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Coa Hungary Country History (855-1301).svg Komitaty króla Stefana I

♦ Abaúj ♦ Bács ♦ Baranya ♦ Békés ♦ Bihar ♦ Bodrog ♦ Borsod ♦ Csanád ♦ Csongrád ♦ Doboka ♦ Esztergom ♦ Fehér ♦ Fejér ♦ Gömör ♦ Győr ♦ Háromszék ♦ Heves ♦ Hunyad ♦ (Karakó) ♦ Keve ♦ Kolozs ♦ Komárom ♦ Kovinska ♦ Krassó ♦ Küküllő ♦ Moson ♦ Nógrád ♦ Nyitra ♦ Pest ♦ Pilis ♦ Pozsony ♦ Somogy ♦ Sopron ♦ Szabolcs ♦ Szatmár ♦ Szepes ♦ Szerém ♦ Szolnok ♦ Temes ♦ Tolna ♦ Torda ♦ Újvár ♦ Ung ♦ Valkó ♦ Varasd ♦ Vas ♦ Verőce ♦ Veszprém ♦ Visegrád ♦ Zala ♦ Zaránd ♦ Zemplén ♦ Zólyom

Coa Hungary Country History (855-1301).svg Ziemie przyszłych komitatów, kontrolowane przez króla Stefana I

♦ Arad ♦ Bars ♦ Belovár-Kőrös ♦ Hont ♦ Kraszna ♦ Pest-Pilis-Solt-Kiskun ♦ Požeška ♦ Szilágyi ♦ Torna ♦ Turóc

Mapa terenu komitatu Békés w 1910 r.

Békés vármegye (pol. komitat Békés, niem. Komitat Bekesch, łac. Comitatus Bekesiensis lub Békésiensis albo Bikesiensis) to dawna jednostka administracyjna na Równinie Węgierskiej, historyczna poprzedniczka dzisiejszego komitatu Békés.

Geografia

Komitat graniczył z komitatami Csongrád, Csanád i Arad na południu, powiatami Csanád], Arad i Bihar na wschodzie, powiatami Bihar, Hajdú i Jász-Nagykun-Szolnok na północy, a powiatami Jász-Nagykun-Szolnok i Csongrád na zachodzie.

Historia

Komitat został założony przez króla Stefana I w momencie powstania państwa i organizacji królewskiego ustroju hrabstwa, prawdopodobnie opartego na majątkach klanu Csolt.[1]

Nazwa komitatu była taka sama, jak jego dawna siedziba, miasto Békés, które zostało nazwane na cześć ispána o imieniu Békés, który osiedlił się w zamku. W czasie najazdu Tatarów był to jeden z obszarów wyludnionych przez wojnę. Od XIV wieku stolicą komitatu stała się Gyula.

W 1950 roku terytorium komitatu Békés zostało rozszerzone o:

  • północno-wschodnia część dawnego powiatu Csanád-Arad-Torontál (węgierska część komitatu Arad sprzed 1920 r. i północno-wschodnia część komitatu Csanád sprzed 1920 r.)
  • część dawnego komitatu Bihar (obszar wokół Sarkadu i Okány)
  • część komitatu Jász-Nagykun-Szolnok (obszar wokół Dévaványa)
Plik:Hungary Arms.svg 21px 18px Węgierskie komitaty
w Rumunii 20px

♦ Alba Inferioară ♦ Arad ♦ Bichiș ♦ Bihor ♦ Bistrița-Năsăud ♦ Brașov ♦ Caraș-Severin ♦ Cenad ♦ Ciuc ♦ Cluj ♦ Făgăraș ♦ Hunedoara ♦ Maramureș ♦ Mureș-Turda ♦ Odorhei ♦ Sălaj ♦ Sătmar ♦ Sibiu ♦ Solnoc-Dăbâca ♦ Timiș ♦ Târnava Mare ♦ Târnava Mică ♦ Torontal ♦ Trei Scaune ♦ Turda-Arieș ♦ Ugocea

Komitat Békés

Okres Podmiot polityczny
ok.1000-1541 Królestwo Węgier
1541-1566 Wschodnie Królestwo Węgier
1566-1699 okupacja turecka
1699-1867 Królestwo Węgier
1867−1920 Austro-Węgry
1920- Węgry (dzisiaj jako Békés
Komitat Békés
Comitatus Bekesiensis (łac.)
Komitat Békés (niem.)
Békešská župa (sło.)
(1910)
Herb von Békés Comitatus Bekesiensis (łac.) Komitat Békés (niem.) Békešská župa (sło.)
Siedziba: Békés/Gyula/Békéscsaba
Powierzchnia: 3 670 km²
Ludność: 298 700[2]
Narodowości: 73 % Węgrzy
1 % Słowacy
2 % Niemcy[3]
Utworzony: XI wiek
Zlikwidowany: kontynuacja Békés megye
Békés

Przypisy

  1. ↑ Györffy György. 15 / A vármegye X. századi előzményei és korai szervezete., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Békés&oldid=55367”