Węgierscy oligarchowie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 54: Linia 54:
 
[[Kategória:Magyar feudalizmus]]
 
[[Kategória:Magyar feudalizmus]]
 
[[Kategória:Társadalmi rétegek]]
 
[[Kategória:Társadalmi rétegek]]
 +
 +
[[Kategoria:50%]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Cs%C3%A1k_Ugrin_(orsz%C3%A1gb%C3%ADr%C3%B3)
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cs%C3%A1k_Ugrin_(orsz%C3%A1gb%C3%ADr%C3%B3)&action=history
 +
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[brak informacji]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Severin]]<br>(ok.1268)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[brak informacji]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Monoszló III. Miklós]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Koniuszy królewski]]<br>(1273)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[brak informacji]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Gutkeled Pál]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Severin]]<br>(ok.1274-1275)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Gutkeled Pál]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Csák II. Máté]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>(1275)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Kán II. László]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Geregye Miklós]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1275-1276)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Mojs, syn Mojsa]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Kán II. László]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>(1276)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Csák II. Máté]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Kökényes-Radnót II. Mikod]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Severin]]<br>(1276)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Gutkeled Pál]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Kőszegi Iván]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Skarbnik królewski]]<br>(1277-1279)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Aba II. Lőrinc]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[brak informacji]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br>(1279)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Kun Erzsébet]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Péter (podczaszy)]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1304?-1311?)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Csák János]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Kőszegi III. Miklós]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Skarbnik królewski]]<br>(1307-1309)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Csák III. Máté]]
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
[[Gutkeled II. Miklós|II Miklós/Nikola II.]]<br>[[Gutkeled Joakim|Joakim Pektar]]<br>I. István/Stjepan II.<br>Pál <br>
 +
Miklós Gutkeled (hu) (†1288), juge suprême du Royaume de Hongrie, voïvode de Transylvanie.<br>
 +
Joakim Gutkeled (hu) (†1277), ban de Slavonie, maître du trésor.<br>
 +
István Gutkeled (hu) (†1280), juge suprême de Hongrie.
 +
 +
'''Csák III. Ugrin''' Ugrin (*Ugron przed 1240, † 1311), węgierski szlachcic z rodu [[Csák]]ów, [[Ban Severin]] (1268) za panowania króla Węgier [[IV. Béla| Béli IV], Nie sprawował urzędu krajowego za panowania [[V. István magyar király|Stefana V]]. Za panowania [[IV. László|Władysława IV]] był [[koniuszy|koniuszym królewskim]] (1272–1274), [[ispán]]em  komitatu [[Szerém]] (1272–1273), '''banem tytularnym''', [[sędzia|sędzią królewskim]] (1275), [[wojewoda|wojewodą Siedmiogrodu]] (1275–1276), [[ispán]] komitatu [[Bánya]] (1277), [[Ban Maczwy|banem Maczwy]] i [[Ban Bośni|banem Bośni]] (1278–1279). Za panowania [[III. András|Andrzeja III]] był [[ispán]]em komitatu [[Pozsega]] (1293). W 1298 r. król nazwał go „najbardziej '''zaproszonym'''” baronem. Podczas ''[[interregnum]]'' był „strażnikiem” i „najwierniejszym baronem” [[Karol Robert|Karola Roberta]]. Ponownie został [[ispán]]em komitatu [[Szerém]] i [[tárnokmester]] (1306–1309).
 +
 +
<small><small>''Tekst pochyłą czcionką'''''Csák nembeli Ugrin''' (''Ugron''; [[1240]] előtt – [[1311]]) országbáró (– ''barones regni''), a [[Csák nemzetség]] tagja. [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] uralkodása alatt [[Szörényi bánság|szörényi bán]] (1268). [[V. István magyar király|V. István]] alatt nem töltött be országos tisztséget. [[IV. László magyar király|IV. László]]  alatt [[lovászmester]] (1272–1274), [[Szerém vármegye|szerémi]] [[ispán]] (1272–1273), címzetes bán, [[országbíró]] (1275), [[erdélyi vajda]] (1275–1276), [[Bánya várispánság|bányai]] ''(banai)'' ispán (1277), [[tárnokmester]] (1277–1279), majd [[Macsói bánság|macsói]] és [[Boszniai bánság|boszniai]] bán (1278–1279). [[III. András magyar király|III. András]] alatt [[Pozsega vármegye|pozsegai]] ispán (1293). 1298-ban a király a „leghívebb” bárójának nevezte. Az interregnum idejében Károly Róbert „gyámja” és „leghűségesebb bárója”, ismét szerémi ispán és tárnokmester (1306–1309). </small></small>
 +
 +
Współczesne mu zapisy obejmują nazwiska ''Ugrinius'', ''Ugrinus'', ''Wgrinus'', ''Wgrino'', ''Vgrini'', dla których przez resztę życia stosował przedrostek ''filius Pous''.
 +
 +
<small><small>A korabeli iratokban ''Ugrinius'', ''Ugrinus'', ''Wgrinus'', ''Wgrino'', ''Vgrini'' neveken fordul elő, melyhez élete végéig a ''filius Pous'' előnevet használta. </small></small>
 +
 +
== Pochodzenie, krewni ==
 +
 +
Na podstawie jego własnego imienia ''magister Ugrinius filius Pous de genere Chaak'' można wyciągnąć wniosek, że „pan Ugrian” był synem Pousa (Pózs) z '''rodziny''' [[Csák]].
 +
 +
<small><small>Származására saját névhasználata ''magister Ugrinius filius Pous de genere Chaak'' adja az első támpontot, amely szerint „Ugrin mester” a [[Csák nemzetség]]ből származó Pous (Pózs) fia volt.</small></small>
 +
 +
[[Plik:Csák Ugrin 1274. évi névhasználata.JPG|thumb|left|500px|Ugrin, syn Pousa (Csák Ugrin), [[koniuszy królewski]] w roku 1274]]
 +
 +
Analiza warunków własności stwarza okazję do dalszego '''postępu'''. W 1284 r. Ugrin Csák podarował swoją starodawną posiadłość Kenéz (Keniz), położoną w pobliżu rzeki Gyöngyös w komitacie [[Vas]], jako nagrodę za zasługi dla bana Tivadar z rodziny Gyovad [m 1]. Imię Pous zostało po raz pierwszy wspomniane w 1240 r. w Kenéz - 20 grudnia tego roku sędzia [[Andor, Szerafin fia|Andrzej, syn Serafina]] [m 3] zeznaje, że z powodu niektórych posiadłości wcześniejszy proces przeciwko Csákowi został założony przez małoletnie dzieci Pousa i małżonka Baasa (Bázs). podlegał jurysdykcji sędziego krajowego. W pozwie nienazwani małoletni synowie Pousa - ich najbliżsi krewni - byli reprezentowani przez arcybiskupa Ugrina z Kalocsa, za pośrednictwem jego prawnika, kapelana [[Csák Demeter|Demetriusza Csáka]], [[ispán]]a z komitatu [[Csanád]] [1].
 +
 +
<small><small>Továbblépésre a birtokviszonyok vizsgálata nyújt lehetőséget. Csák Ugrin 1284-ben a [[Vas vármegye|Vas megyei]] [[Gyöngyös (Rába)|Gyöngyös folyó]] mellett fekvő ősi birtokát, [[Kenéz (település)|Kenéz]] ''(Keniz)'' helységet, szolgálatai jutalmául a Gyovad<ref group=m>A korabeli iratokban ''Gowad'', ''Gyowad'', ''Gywad'', ''Guagh'' néven előforduló nemzetség.</ref> nembeli Tivadar bánnak<ref group=m>Tivadar, Csák Ugrin macsói albánja (vicebánja) volt.</ref> adományozta. Pous nevét 1240-ben említik először Kenéz helységről szólva — ez év december 20-án [[Andor, Szerafin fia|András]]<ref group=m>Szerafin fia András (1239–1241), a muhi csatában esett el.</ref> országbíró tanúsítja, hogy az itt lévő bizonyos birtokok miatt a [[vasvár]]i káptalan Pous kiskorú fiai és ''Baas'' (Bázs) ispán fia Csák ellen régebben indított pere az országbíró döntése alá került. A birtokperben Pous meg nem nevezett kiskorú fiait – legközelebbi rokonai – a [[Csák nembeli Demeter]] [[Csanád vármegye|csanádi]] ispán és ügyvédje révén [[Csák nembeli Ugrin (kalocsai érsek)|Ugrin]] kalocsai érsek képviselték.<ref name="Wertner">{{cite journal | last=Wertner | first=Mór |authorlink=Wertner Mór | title= Adalékok a csák nemzetség történetéhez| journal=Turul | year=1900. ; 4. szám| pages= }}</ref> </small></small>
 +
 +
[[Csák Pósa|Pous]], uważany za '''brata''' [[Csák Demeter|Demetriusza]] '''i''' [[Csák Ugrin|Ugrina]] [[Arcybiskup Kalocsa|arcybiskupa Kalocsa]], był już [[ispán]]em komitatu [[Vas]] w 1225 roku. W 1227 r. był [[ispán]]em komitatu [[Fejér]] i zastępcą skarbnika księcia Beli i [[skarbnik|skarbnika królewskiego]], gdy [[IV. Béla|Bela IV]] wstąpił na tron; obok tego jest [[ispán]] komitatu [[Bács]]. Po 1235 roku nie ma go już na liście, prawdopodobnie zmarł w 1235 lub 1236 roku. Starodawne posiadłości Pousa znajdowały się w komitatach [[Vas]] i [[Nógrád]]]. Jego ojcem, podobnie jak Demetriusza, był [[Csák Luka|Łukasz]]. [1]
 +
 +
<small><small>A [[Csák nembeli Demeter]] és [[Csák nembeli Ugrin (kalocsai érsek)|Ugrin]] testvérének tartott Pous 1225-ben már [[Vas vármegye|Vas megye]] ispánja volt. 1227-ben [[Fejér vármegye|Fejér megye]] ispánja és [[IV. Béla magyar király|Béla herceg]] [[tárnokmester]]e. 1233-ban még tárnokmester és ezen tisztsége alatt [[Szörényi bánság|szörényi bán]] is. IV. Béla trónra lépésekor is tárnokmester volt; mellette [[Bács vármegye|Bács megye]] ispánja. 1235 után már nem szerepel, valószínűleg 1235-ben vagy 1236-ban halhatott meg. Pous ősi birtokai Vas és [[Nógrád vármegye|Nógrád megyében]] feküdtek. Az ő apja, akárcsak Demeteré a [[Csák nembeli Luka]] ''(Lukács)'' lehetett.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
'''Pous z pewnością nie żył w 1240 roku, więc nie może być tym samym co Pous, syn Pétera Csáka, który pochodzi z 1267 roku i jest tej samej płci. Syn Piotra, Dominik, nabył Ujlak (Ilok) w komitacie [[Valkó]] w 1268 r., który później stał się, ale nie był spokrewniony, własnością rodziny Ugrinów Csáka i nazwany jego imieniem [1].'''
 +
 +
<small><small>Pous 1240-ben már biztosan nem élt, így nem lehet azonos az 1267-ben szereplő és ugyancsak [[Csák nembeli Péter]] fia [[Csák nembeli Domonkos|Domonkos]] testvérével, [[Csák nembeli Pous|Poussal]]. Péter fia Domonkos 1268-ban szerezte meg a [[Valkó vármegye|Valkó megyei]] [[Újlak (Horvátország)|Ujlakot]] ''(Ilok)'', amely később – de nem rokonság révén – Csák Ugrin családjának is birtokközpontja és névadója lett.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
== Pályája, birtokügyei ==
 +
== Twoja kariera, majątek ma znaczenie ==
 +
 +
Ugrina spotykamy po 1240 r., a w pierwszym przypadku w 1268 r. jako [[Ban Severin|bana Severin]]. W tym czasie miał dwóch synów, a jeden z jego oficerów przekazał dwa majątki Denisa, syna Arnata Zsadány, komitatowi [[Nógrád]] (obecnie Felső i Alsópetény), '''w granicach dziadka i ojca'''. [1]
 +
 +
<small><small>Ugrinnal 1240 után, első esetben 1268-ban szörényi bánként találkozunk. Ekkor már két fia is van, és egyik tisztjének a Zsadány nembeli Arnat fia Dénesnek a Nógrád megyében lévő Petény (jelenleg [[Felsőpetény|c]]- és [[Alsópetény]]) nevű két birtokát azokkal a határokkal adományozta el, amelyekben nagyatyja és atyja is bírta.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Po śmierci Beli IV, Ugrin nie pełnił żadnego urzędu państwowego za panowania [[V. István|Stefana V]]. Prawdopodobnie było to spowodowane jego stanowiskiem podczas konfliktu dwóch królów [1].
 +
 +
<small><small>IV. Béla halála után [[V. István magyar király|V. István]] alatt nem viselt országos hivatalt, ennek oka valószínűleg a két király szembenállása idején képviselt pártállása lehetett.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Po objęciu tronu przez [[IV. László|Władysława IV]] ponownie był [[sędzia|sędzią królewskim]], od 27 listopada 1272 r. do 1274 r., a od 1 grudnia 1272 r. do 27 września 1273 r. [[ispán]]em komitatu [[Szerém]]. Jako lovászmester potwierdza swoją nadaną w 1268 r. '''posiadłość osmańską''', w której po raz pierwszy nazywa siebie jako ''Mistrz Ugrin, syn Pousa z rodziny Csáków'' [1].
 +
 +
<small><small>[[IV. László magyar király|IV. László]] trónra lépésekor újra országnagy, 1272. november 27-től 1274-ig lovászmester és mellette 1272. december 1-től, 1273 szeptember 27-ig szerémi ispán is. Mint lovászmester erősíti meg a petényi birtokról szóló 1268. évi adományozását, ezen oklevélben nevezi magát először a Csák nembeli Pous fia Ugrin mesternek.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Jesienią 1273 r. '''[M 5]''' Mojs był z palatynem, a później Simon zastępcą sędziego Börd '''(kto)?''' zbuntował się przeciwko Władysławowi IV. [1] [2] 17 października 1273 r. w Budzie król nazywa '''Ugrina''' niewiernym i przekazuje '''jego''' pałac w Ostrzyhomiu jako '''biskup''' Budy za '''jego''' długi [3]. Niemniej jednak w 1275 r. Ugrin nadal był [[sędzia|sędzią królewskim]] i tytularnym banem, a pałac Ostrzyhom '''pozostał'''. 2 grudnia 1275 r. otrzymał funkcję [[wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]], które pełnił tylko do pierwszej połowy 1276 r. Od 10 listopada 1277 r. do 29 marca 1279 r. był '''porucznikiem królewskim''', a w 1277 r. był '''małżonkiem''' komitatu [[Bánya]] ''(Bana)''. W latach 1278–1279 był [[Ban Maczwy|banem Maczwy]] i [[Ban Bośni|banem Bośni]]. Pod koniec marca 1278 roku sprzedał swój pałac w Ostrzyhomiu miejscowej kapitule, a wiosną 1280 roku sprzedał pozostałą część swojej posiadłości w Petény [[ispán]]owi Erdő z rodziny [[Zsombor]] [1].
 +
 +
<small><small>1273 őszén<ref group=m>Wertner az eseményt 1275 első felére tette (a korábbi Moys nádorról írt tanulmányában foglaltakkal egyezően).</ref> Mojs volt nádorral és bördi Simon későbbi alországbíróval együtt IV. László ellen fellázadt.<ref name="Wertner"/><ref name="Karácsonyi"/> 1273. október 17-én Budán, a király hűtlennek nevezi és esztergomi palotáját tartozásai fejében Walter budai ispánnak adományozza.<ref>{{cite book |author= Csánky Dezső |authorlink= Gárdonyi Albert |title= Budapest történetének okleveles emlékei. Monumenta diplomatica civitatis Budapest, I. (1148-1301). |publisher= Budapest |year= 1936.}}</ref> Ennek ellenére 1275-ben mégis országbíró és címzetes bán, és az esztergomi palota is a birtokában maradt. 1275. december 2-án megkapta az erdélyi vajdaságot, amelyet csak rövid ideig, 1276 első feléig töltött be. 1277. november 10-től, 1279. március 29-ig királyi tárnokmester, és mellette 1277-ben Bánya ''(Bana)'' megye ispánja is. 1278-tól, 1279-ig [[Macsói bánság|macsói és boszniai bán]]. 1278. március végén adta el az Esztergomban lévő palotáját az esztergomi káptalannak, 1280 tavaszán pedig a petényi birtokának még meglévő részét értékesítette a [[Zsombor nemzetség|Gyula-Zsombor nembeli]] Erdő ispánnak.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
 +
Po 1279 roku, Władysław IV odwołał go ze wszystkich funkcji, jego nazwisko pojawia się tylko w sprawach majątkowych.
 +
 +
<small><small>1279 után, IV. László alatt már nem viselt országos tisztséget, neve csak birtokügyekben fordul elő. </small></small>
 +
 +
Latem 1280 r. król László wspomina o [[Kacsics Miklósie|Mikołaju Kacsics]], syna Eustachego (Leustáka), którego przodkowie byli zaangażowani w zabójstwo królowej [[Gertruda|Gertrud]] i stracili majątek w komitacie [[Nógrád]] w Losonc. Według króla Mikołaj odrestaurował majątek Losonc na prośbę Ugrina (syna Pousa). W 1284 r., '''jako syn mistrza Pousa mistrza Csáka''', Ugrin oświadczył, że starodawna posiadłość Kenéza, położona wzdłuż Gyöngyös w komitacie [[Vas]], zostanie przekazana banowi Tivadar jako nagroda za jego usługi, a król Władysław '''opuścił''' darowiznę 27 maja. W 1287 r. osiągnięto porozumienie między Ugrinem a '''Kutami''' komitatu [[Zala]] w sprawie niektórych posiadłości w pobliżu Drawy, co jest znane z ''certyfikacji Kapituły Pozsega''. [1]
 +
 +
<small><small>1280 nyarán említi meg László király, mint a [[Kacsics nemzetség|Kacsics nembeli]] Lesták fia Miklós pártfogóját, akinek ősei [[Gertrúd magyar királyné|Gertrúd királyné]] meggyilkoltatásában részt vettek és azért a Nógrád megyei losonci birtokukat elvesztették. A király szerint, Miklós a losonci birtokot Ugrin (Pous fia) kérésére kapta vissza. 1284-ben mint a Csák nembeli Pous mester fia Ugrin mester kinyilatkoztatta, hogy a Vas megyében a Gyöngyös mentén fekvő Kenéz nevű ősi birtokát szolgálatai jutalmazásául Tivadar bánnak adományozza, az adományozást László király május 27-én hagyta helyben. 1287-ben Ugrin és a Zala megyei Kutasiak között, bizonyos Dráva-melletti birtokokat érintően megegyezés jött létre, melyről a pozsegai káptalan tanúsításából szerezhetünk tudomást.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Ugrin nie od razu otrzymał urząd państwowy za czasów [[III. András|Andrzeja III]], ale 11 lipca 1293 r. został [[ispán]]em komitatu [[Pozsega]]. [1]
 +
 +
<small><small>[[III. András magyar király|III. András]] alatt nem kapott ugyan rögtön országos méltóságot, de 1293. július 11-én már [[Pozsega vármegye|Pozsega megye]] ispánja.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Zgodnie z listem Andrzeja III z dnia 11 lipca 1293 r .: [4]
 +
 +
<small><small>III. András 1293. július 11-én kelt levele szerint:<ref>{{cite journal | last=Szabó | first=Károly |authorlink=Szabó Károly (történész)|Szabó Károly | title= III. Endre fogsága | journal=Századok | year=1884. | pages= 97-113}}</ref> </small></small>
 +
 +
„... kiedy wysłał Mistrza Ugrina, swojego ukochanego '''wielbiciela''', nad morze przed swoją matką, a niektórzy z nich zostali schwytani przez niewiernych.
 +
 +
      - Komunikat dr Károly Szabó
 +
 +
<small><small>{{idézet|'' … midőn kedvelt hívét Ugrin mestert édesanyja elébe a tengerpartra küldötte, és azt némely hűtlenek foglyul ejtették, Radiszló bán az ő parancsára a hűtlenekkel megütközött, azokat egy rokona és öt szolgája halálával s többek megsebesültével legyőzte, Ugrint kiszabadította … ''|Dr. Szabó Károly közlése}} </small></small>
 +
 +
Potem prawdopodobnie był już w południowej części kraju, w regionie [[Valkó-Szerém]]. 13 lipca 1298 r. Ugrin uzyskał certyfikat Andrzej a III, gdy Tatarzy zostali zaatakowani i zniszczeni w [[Banat Maczwy|banacie Maczwy]], '''mistrz''' Ugrin (syn Pousa) przekroczył Sawę, pokonał wroga i wysłał dwie zabite głowy Tatarów do Budy na dwór królewski. Król podarował Pabart w komitacie [[Valkó]] [[ispán]]owi '''Csák nembeli Orbán ''(Wrbanus)''''', który brał udział w kampanii pod hasłem „zwycięskiego” barona Ugrina, nominowanego do zwycięstwa. [1]
 +
 +
<small><small>Ezt követően valószínűleg már főként az ország déli részén, a valkó-szerémi vidéken tartózkodott. 1298. július 13-án tanúsította III. András, hogy amikor a tatárok [[Macsói bánság|Macsó vidékét]] megrohanták és pusztították, Ugrin mester (Pous fia) a [[Száva|Száván]] átkelt, az ellenséget legyőzte és két megölt tatár fejét [[Buda (történelmi település)|Budára]] a királyi udvarhoz küldte. A Király a győzelem kapcsán „leghívebb bárója“ Ugrin előterjesztésére, a zászlója alatt a hadjáratban részt vett Csák nembeli Orbán ''(Wrbanus)'' ispán fiainak a Valkó megyében fekvő Pabart adományozta.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Po śmierci Andrzeja III Ugrin stał się wiernym stronnikiem [[Karol Robert|Karola Roberta]]. 24 sierpnia 1304 r. uczestniczył w zgromadzeniu węgierskich kościelnych i świeckich dostojników ku czci ich króla Karola w Pozsony.
 +
 +
<small><small>III. András halála után [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] rendíthetetlen híve lett. 1304. augusztus 24-én [[Pozsony]]ban részt vett a királyuknak Károlyt elismerő magyar egyházi és világi méltóságok összejövetelén- </small></small>
 +
 +
Ugrin był [[ispán]]em komitatu [[Szerém]] na czas nieokreślony, a od 15 czerwca 1309 r. do 15 czerwca 1309 r. [1] '''[m 6]''' Ponieważ '''zdeprecjonowany''' palatyn nie był w stanie pełnić funkcji pierwszego barona w pierwszej dekadzie XIV wieku, skarbnik tymczasowo wspiął się na szczyt hierarchii. W 1307 król Karol nazwał Ugrina „najbardziej lojalnym baronem swojego kraju” [5]
 +
 +
<small><small>Nem meghatározott időszakban volt [[Szerém vármegye|szerémi]] ispán, 1306-tól 1309. június 15-ig pedig [[tárnokmester]].<ref name="Wertner"/><ref group=m>A Wertner által hivatkozott oklevél keltezése: 1307. szeptember 3. ; Engel Pál archontológiája szerint Ugrin 1307-től töltöttbe be a tárnokmesteri méltóságot. Engel Pál: ''Magyarország világi archontológiája 1301-1457. I.'' MTA Történettudományi Intézete, Bp. 1996, (História Könyvtár. Kronológiák, adattárak 5.). 36. o.</ref> Mivel a leértékelődött nádori poszt a 14. század első évtizedében nem tölthette be az első bárói tisztség funkcióját, Csák Ugrin méltósága, a tárnokmesterség emelkedett ideiglenesen a hierarchia élére. Károly király 1307-ben „országa leghűségesebb bárójaként" nevezete meg Ugrint.<ref name="Kristó-1">{{cite journal | last=Kristó | first=Gyula |authorlink=Kristó Gyula | title= I. Károly főúri elitje (1301 – 1309) | journal=Századok | year=1999. | pages= 41-62}}</ref> </small></small>
 +
 +
== 1 ==
 +
 +
Według [[Domanovszky Sándor|Sándora Domanovszkyego]] nie wiemy, kiedy dokładnie Ugrin dołączył do Andegawenów. '''[6] [m 7]''' Według [[Karácsonyi János|Jánosa Karácsonyiego]] natychmiast po śmierci Andrzeja III. [7]  Po śmierci andrzeja (14 stycznia 1301 r.) Karol przejął Zagrzeb jako '''konserwator''', a [[Garai Pál|Paweł Garai]] oddał '''księciu''' zamek [[Pozsega]] na jego polecenie. [2]
 +
 +
<small><small>[[Domanovszky Sándor]] szerint az Anjoukhoz csatlakozásának idejét pontosan nem tudjuk.<ref name="Domanovszky">{{cite journal | last=Domanovszky | first=Sándor |authorlink=Domanovszky Sándor | title= A pozsonyi krónika | journal=Századok | year=1905. | pages= 518-547}}</ref><ref group=m>Domanovszky Sándor a pozsonyi krónika Csákokra vonatkozó betoldásai alapján arra a megállapításra jutott, hogy a krónika délvidéki, valószínűleg szláv írója Csák Ugrinnal is összeköttetésben állt.</ref> Károly Róbert a szlavóniai [[Zágráb]]ban értesült III. András haláláról.<ref name="Csukovits">{{cite book |author= Csukovits Enikő |authorlink= Csukovits Enikő |title= Az Anjouk Magyarországon I. rész ; I. Károly és uralkodása (1301 – 1342) |publisher= MTA Történetudományi Intézet - Budapest |year= 2012.}}</ref> [[Karácsonyi János]] szerint Csák Ugrin rögtön III. András halála (1301. január 14.) után Károly Róbert mellé állt. Károlyt Zágrábban gyámjaként ''(conservator)'' vette át, és [[Garai Pál]] is az ő utasítására adta át a hercegnek [[Pozsega]] várát.<ref name="Karácsonyi"/> </small></small>
 +
 +
'''Dyplom''' króla [[Wacław]]a z 26 września 1302 r. po raz pierwszy wspomina Ugrina (syna Pousa) po stronie Karola Roberta, gdy relacjonuje nieudane oblężenie Budy we wrześniu. Karol Robert zawarł sojusz z księciem Austrii [[Rudolf III|Rudolfem Habsburgiem]] w Pozsony 24 sierpnia 1304 r., a na specjalnym dyplomie kościelnej i świeckiej szlachty imię Ugrina '''było również pierwsze''' [8].
 +
 +
<small><small>[[Vencel magyar király|Vencel (László)]] király 1302. szeptember 26-án kelt oklevele Ugrint (Pous fiát) elsőként említi Károly Róbert oldalán, amikor beszámol Buda eredménytelen szeptemberi ostromáról. Károly Róbert 1304. augusztus 24-én Pozsonyban szövetségre lépett Habsburg Rudolf osztrák herceggel, az egyházi és világi előkelők ezt tanúsító külön oklevelében Ugrin neve ugyancsak az első helyen áll.<ref>{{cite book |author= Kristó Gyula |authorlink= Kristó Gyula |title= Anjou–kori Oklevéltár. I. 1301-1305. |publisher= Budapest – Szeged|year= 1990.}}</ref> </small></small>
 +
 +
24 sierpnia 1304 r. Ugrin uczestniczył w spotkaniu węgierskich kościelnych i świeckich dostojników na cześć ich króla Karola w Pozsony [9]. Zgromadzeni panowie zawarli traktat o wzajemnej pomocy z księciem Austrii Rudolfem III  przeciwko księciu Czech Wacławowi. [10]
 +
 +
<small><small>1304. augusztus 24-én Ugrin részt vett a királyuknak Károlyt elismerő magyar egyházi és világi méltóságok gyűlésén [[Pozsony]]ban.<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/KozMagyOkmanytarak_Pozsony_tortenete_3_kotet/?pg=88&layout=s&query=Borsa%20%20Tam%C3%A1s Pozsony város története III., 75–76. old.]</ref> Az összegyűlt főurak kölcsönös segítségnyújtási szerződést kötöttek a cseh trónra ácsingózó [[I. Rudolf cseh király|III. Rudolf osztrák herceggel]] [[Vencel magyar király|III. Vencel]] cseh király ellen.<ref>{{MNL|1|10}}</ref> </small></small>
 +
 +
Prawdopodobnie w 1305 r. zbuntował się Jan, syn Ajnarda Zsámbokiego. Zaatakował Ugrina, „Wysokiego Barona Króla” w [[Szerém]]. János Zsámboki został pokonany i przekazany Ugrinowi przez jego prawą rękę, Pawła Garai. [1] [2]
 +
 +
<small><small>Valószínűleg 1305-ben lázadt fel [[Zsámboki Ajnárd fia János]]. Ő a [[Szerémség]]ben támadta meg Ugrint, „a király legfőbb báróját”. Zsámboki Jánost Ugrin jobbkeze, [[Garai Pál]] győzte le és adta át Ugrinnak.<ref name="Wertner"/><ref name="Karácsonyi"/> </small></small>
 +
 +
W 1307 r. wojewoda Siedmiogrodu [[Kán III. László|Władysław III Kán]] przekazał królowi węgierskiemu [[Otto]]nowi Szeged [6]. Dzięki '''swojej''' interwencji [[arcybiskup Kalocsa]] odwołał wygnanie biskupa [[Monoszló Péter|Piotra Monoszlo]] z Siedmiogrodu na początku tego roku. [2]
 +
 +
<small><small>1307-ben Szegeden [[Kán László]] erdélyi vajda is neki adta át a fogoly [[Ottó magyar király]]t.<ref name="Domanovszky"/> Közbenjárására a kalocsai érsek még ez évben visszavonta [[Monoszló Péter]] erdélyi püspök kiközösítését.<ref name="Karácsonyi"/> </small></small>
 +
 +
Ugrin zajmuje również pierwsze miejsce w dwóch 1307 listach darowizny oraz w protokole zjazdu 10 października 1307 r. W Rákos, jako ''Chaak nembeli Pous fia Ugrinus''. Nadal utrzymywał swój pierwszy tytuł w karcie Karola Roberta z 22 września 1308 r. [11]
 +
 +
<small><small>Két 1307. évi adománylevélben és az 1307. október 10-én Rákoson tartott országgyűlés ''(congregatio)'' jegyzőkönyvében is az első helyen szerepel, ''Chaak nembeli Pous fia Ugrinus'' -ként. Elsőségét még 1308. szeptember 22-én, Károly Róbertnek a budai egyházra vonatkozó oklevelében is tartotta.<ref name="Kristó-3">{{cite book |author= Kristó Gyula |authorlink= Kristó Gyula |title= Anjou–kori Oklevéltár. II. 1306-1310. |publisher= Budapest – Szeged|year= 1992.}}</ref> </small></small>
 +
 +
== 2 ==
 +
 +
Kardynał [[Gentile Portino da Montefiore]] miał tylko przedstawiciela w radzie z dnia 27 listopada 1308 r. i podczas koronacji Budy 15 czerwca 1309 r., Prawdopodobnie z powodu jego '''zgiętego''' wieku [11]. 4 września 1310 r. Działał jako '''mistrz''' wśród naśladowców króla, a w 1311 r. spotykamy go po raz ostatni, gdy '''wujek''' zaprasza kapitułę do włączenia pewnego dziekana do niektórych posiadłości [1].
 +
 +
<small><small>[[Gentile da Montefiore|Gentilis bíboros]] 1308. november 27-i oklevele szerinti zsinaton, és az 1309. június 15-i budai koronázáson – valószínűleg hajlott kora miatt – már csak képviselője volt jelen.<ref name="Kristó-3"/> 1310. szeptember 4-én mint mester szerepelt a király hívei között, 1311-ben találkozunk vele utoljára, amikor a bácsi káptalant felkéri, hogy bizonyos Dénest néhány birtokba iktasson be.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Jego syn [[Csák Miklós|Mikołaj]] zmarł w 1311 r., zgodnie z dyplomem wydanym w 1317 r., „W szóstym roku po śmierci ojca” [11].
 +
 +
<small><small>Fia, [[Csák Miklós]] 1317. évi, „apja halála után 6. évben” kiadott oklevele alapján 1311-ben halt meg.<ref name="Kristó-3"/> </small></small>
 +
 +
=== Ugrin tylko jako władca prowincji ===
 +
 +
[[Plik:Kiskirályok uralmi területei.jpg|bélyegkép|jobb|Csák Ugrin feltételezett tartományurasága [[Hóman Bálint]] térképe nyomán]]
 +
 +
Kulminacja władzy prowincji na Węgrzech przypadła na pierwszą dekadę XIV wieku, charakteryzującą się także anarchią rządową, ostatnią dekadą życia Ugrina.
 +
 +
<small><small>A [[tartományúr]]i hatalom csúcspontja Magyarországon a kormányzati anarchiával is jellemezhető 14. század első évtizedére, Csák Ugrin életének utolsó évtizedére esett. </small></small>
 +
 +
[[Képes krónika]] pamięta Ugrina, który wraz z innymi, takimi jak[[Csák III. Máté|Mateusz III Csák]] i [[Aba Amadé|Amadeusz Aba]], „przyłączył dziecko do Karola i nazwał go królem, ale tylko słowem, a nie czynem”. [12] [m 8]
 +
 +
<small><small>A [[Képes krónika]] úgy emlékezik meg Ugrinról, mint aki másokkal, így [[Csák Máté (trencséni tartományúr)|Csák Mátéval]] és [[Aba Amadé]]val együtt, „a gyermek Károlyhoz csatlakozott és királynak nevezte őt, de csak szóval, nem tettel”.<ref name="Képes-krónika">{{cite book |author= Kálti Márk |translator=Geréb László |title= Képes Krónika |publisher= Magyar Helikon Könyvkiadó - Budapest |year= 1964.}}</ref><ref group=m>Történettudományi állásfoglások szerint: „Az elbeszélő források, köztük a krónikák is, kétségtelenül csak oklevélben szegény korokra nézve elsődleges fontosságú kútfői történelmünknek." Gerics József: ''Domanovszky Sándor; az Árpád-kori krónikakutatás úttörője.'' Századok, 1978. 236-250. o. ; Kristó Gyula "''a Képes krónika szövegét történettudományunk egyik legfontosabb középkori kútfőjeként tartja számon. Ezt az értékítéletet nem szabad úgy értelmezni, mintha minden sorát, minden adatát és ítéletét valóságnak fognánk fel.'' [...] ''A Képes krónika a[z a] múlt, amely azt szerzője a királyi udvar szemléletében megjeleníti.''" Kristó Gyula: ''A Képes Krónika és kora''. In: Képes Krónika (II. kötet), Helikon, Bp. 1987. 92–93. o.</ref> </small></small>
 +
 +
[[Hóman Bálint|Bálint Hóman]] jest współautorem pięciotomowej węgierskiej opowieści z Gyulą Szekfű. W swoim streszczeniu opublikował mapę „oligarchicznego” podziału Królestwa Węgier na początku XIV wieku, w tym widział Ugrinta Csáka wśród oligarchów [9], ale nie uzasadnił tego założenia. Według mapy Hómana Ugrin zdominował [[Szerém]] na północ od Sawy, mniejsze części Slawonii i dzisiejszą [[Bácska|Baczkę]], Banat. W rozdziale zatytułowanym „Walka o tron ​​i władzę” Ugrin wspomina o swoim „ojcostwie” jako '''prekursorze''' wśród tych, „którzy wraz z uzbrojonymi krewnymi i rodzinami przybyli, aby służyć królowi” [13].
 +
 +
<small><small>[[Hóman Bálint]] a [[Szekfű Gyula|Szekfű Gyulával]] közösen írt ötkötetes ''Magyar történet'' c. összefoglaló munkájában térképet közölt a Magyar Királyság 14. század eleji „oligarchikus” felosztásáról, amelyen Csák Ugrint is az oligarchák<ref group=m>Oligarcha (görög szó): hatalmaskodó főúr, kevesedmagával a nép felett uralkodó főnemes, kiskirály. Bakos Ferenc: ''Idegen szavak és kifejezések szótára.'' [[Akadémiai Kiadó]]; Budapest, 1976. ; Hagyományos értelemben használt megfelelője a tartományúr.</ref> között szerepeltette, de feltételezését nem igazolta forrásokkal. Hóman térképe szerint Ugrin a Szávától északra eső [[Szerémség]]et, valamint [[Szlavónia]] és a mai [[Bácska]], [[Bánság|Bánát]] kisebb részeit uralta. A „Küzdelem a trónért és hatalomért” fejezetben Csák Ugrin „atyafiságát” élenjáróként említi azok között „akik seregestől tódultak fegyveres rokonaikkal és familiárisaikkal a király szolgálatára”.<ref>[http://mek.oszk.hu/07100/07139/html/0002/0002/0004-19f.html Hóman Bálint: Magyar történet - OLIGARCHIA], mek.oszk.hu</ref> </small></small>
 +
 +
 +
Według [[Engel Pál|Pawła Engela]] „Ugrin był jednym z władców prowincji, o którym historycy często zapominają” [14], prawdopodobnie z powodu niesprawdzonego charakteru roszczenia. [[Gyula Kristó|Kristó Gyula]] podsumował cechy władzy prowincji [m 10], ale Ugrin nie jest uwzględniony w przykładach przedstawionych w tym badaniu. [15] Mapa dołączona do opracowania Pawła Engela odróżnia prowincję Ugrin od „hipotetycznej” [14]. Gyula Kristó przejął mapę z tą samą zawartością w późniejszym dziele. [15] Engel nadal wspominał Ugrina wśród '''Lordów''' w swojej późniejszej monografii z 2001 roku [16]
 +
 +
<small><small>[[Engel Pál]] szerint „arról, hogy Ugrin is a tartományurak egyike volt, a történetírók meg szoktak feledkezni“<ref name="Engel">{{cite journal | last=Engel | first=Pál |authorlink=Engel Pál | title= Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310 – 1323). | journal=Századok | year=1988. | pages= 89-146}}</ref> – ennek oka valószínűleg az állítás bizonyítatlansága. A tartományúri hatalom jellemzőit<ref group=m>Kristó Gyula szerint ezek a következők: tartomány méretű magánbirtok, saját külpolitika, szuverén hatalomra törekvés, saját udvartartás, intenzív várépítés, törekvés összefüggő birtoktömb kialakítására, a címhasználat a királyi szándéktól független (mindig a valaha elért legmagasabb), rablógazdálkodás jellegű gazdaságpolitika, az árutermelés és pénzgazdálkodás folyamatával ellentétes belpolitika, városellenesség, erőszakos famíliabővítés, erőszakos (teljes behódolást követelő) egyházpolitika, fokozott jobbágysérelmek.</ref> [[Kristó Gyula]] foglalta össze, de ezen tanulmányában felhozott példák között Csák Ugrin nem szerepel.<ref name="Engel-Kristó-Kubinyi">{{cite book |author= Engel Pál - Kristó Gyula - Kubinyi András |authorlink= Engel Pál, Kristó Gyula, Kubinyi András |title= Magyarország története 1301-1526 |publisher= Osiris Kiadó - Budapest |year= 1998.}}</ref> Az Engel Pál tanulmányához mellékelt térképen Csák Ugrin tartományát a „feltevésszerűen“ jelzővel különbözteti meg.<ref name="Engel"/> A térképet Kristó Gyula azonos tartalommal vette át későbbi munkájában.<ref name="Engel-Kristó-Kubinyi"/> Engel későbbi, 2001-es monográfiájában korábbi álláspontját fenntartva továbbra is a tartományurak között említette Ugrint.<ref name="Engel-2">{{cite book |author= Engel Pál |authorlink= Engel Pál |title= Szent István birodalma |publisher= MTA Történetudományi Intézet - Budapest |year= 2001 |pages=109}}</ref> </small></small>
 +
 +
[[Bertényi Iván|Iván Bertényi]] nie klasyfikuje Ugrina jako władcy prowincji w swoich książkach z 1987 r. [17] lub 2000 r. - chociaż tekst tych dwóch dzieł jest prawie identyczny [18]. Według Bertényi obszar między rzekami Drawą i Sawą, wraz z [[Zadunaje|Zadunajem]], był również własnością rodu [[Kőszegi]] w XIII-XIV wieku. wieku. [17]
 +
 +
<small><small>[[Bertényi Iván (történész, 1939)|Bertényi Iván]] sem 1987-es,<ref name="Bertényi-1">{{cite book |author= Bertényi Iván |authorlink=Bertényi Iván (történész, 1939)|title= Magyarország az Anjouk korában |publisher= Gondolat - Budapest |year= 1987 |pages=28}}</ref> sem 2000-es könyvében nem sorolja Ugrint a tartományurak közé — igaz, a két mű szövegrészlete szinte teljesen azonos.<ref name="Bertényi-2">{{cite book |author= Bertényi Iván |authorlink=Bertényi Iván (történész, 1939)|title= A tizennegyedik század története |publisher= Pannonica - Budapest |year= 2000}}</ref> Bertényi szerint a Dráva és Száva folyók közti területet a [[Dunántúl]] mellett szintén a [[Kőszegi család]] birtokolta a 13–14. század fordulóján.<ref name="Bertényi-1"/> </small></small>
 +
 +
[[soldos Attila|Attila Zsoldos]] w ''Hűséges oligarchák'' pPo raz pierwszy w badaniu z 2012 r. rozróżnił „'''oligarchę'''” od „'''prowincjonalnego'''”. Według niego Ugrin należy do kategorii '''prowincji''', ponieważ w swojej prowincji od Temesvár do Pozsega zezwolił na władzę króla (np. sprawiedliwość królewską; darowizny majątku, cła, zwolnienia podatkowe i przypadki, w których zmarł bez spadkobiercy w prowincji Ugrin). ziemie jego posiadacza spoczywały na koronie). Oparł swoje ustalenia na źródłach pierwotnych ('''dyplomach'''). Ale w tym oświadczeniu Zsoldosa „władca prowincji” nie jest już synonimem dotychczas używanego oligarchy, ale nową koncepcją. W nowym sensie władca prowincji: „w średniowiecznym królestwie węgierskim jest to zinstytucjonalizowana władza, która jest jedynym przedstawicielem woli królewskiej na terytoriach wielu okręgów”, podczas gdy skonfrontowany z nią oligarcha jest „władcą prowincji, który wyłącza władzę królewską ze swojej prowincji. Według Zsoldosa rządy prowincji harmonijnie wpisują się w tradycyjny porządek '''państwowy''' w tym kraju. Stało się dysharmonią, a zatem elementem, który należy wyeliminować, '''gdy władca prowincji zostanie oligarchą'''. Według niego potwierdza to również fakt, że po śmierci Ugrina w 1311 r. jego syn [[Csák Miklós|Mikołaj]], w przeciwieństwie do synów innych oligarchów, nie zbuntował się przeciwko Karolowi Robertowi. Po 1311 r. prowincji Ugrina Csáka nie przeszkadzali nowi królewscy [[ispán]]owie [19].
 +
 +
<small><small>Zsoldos Attila ''Hűséges oligarchák'' c. 2012-es tanulmányában első ízben tett különbséget "oligarcha" és "tartományúr" között. Szerinte Csák Ugrin azért tartozik a tartományúr kategóriába, mert az általa uralt, [[Temesvár]]tól [[Pozsega|Pozsegáig]] terjedő tartományában teret engedett a király hatalmi jogainak (pl. királyi igazságszolgáltatás; birtokok, vámok, adómentességek adományozása, és olyan esetek is ismertek, amikor az Ugrin tartományában örökös nélkül elhunyt birtokos földjei a koronára háramlottak). Megállapításait elsődleges forrásokkal (oklevelekkel) igazolta. De Zsoldos ezen állításában a „tartományúr” már nem az eddig használt oligarcha szinonimája, hanem új fogalom. Az új értelemben a '''tartományúr''': „a középkori Magyar Királyságban olyan intézményesült hatalom, mely többmegyényi területen a királyi akarat egyetlen képviselője”, az ezzel szembeállított '''oligarcha''' viszont „az a tartományúr, aki a királyi hatalmat kizárja a tartományából és funkcióit önkényesen gyakorolja”.<ref name="Zsoldos">{{cite book |last=Zsoldos |first=Attila |editor1-last=Baráth |editor1-first=Magdolna |editor2-last=Molnár |editor2-first=Antal |title=A történettudomány szolgálatában: Tanulmányok a 70 éves Gecsényi Lajos tiszteletére |publisher=[[Magyar Országos Levéltár]] |year=2012 |pages=347–354 |chapter=Hűséges oligarchák|isbn=978-963-7228-34-6|ref=harv|language=}}</ref> Zsoldos szerint a tartományuraság harmonikusan illeszkedett az ország kormányzásának hagyományos rendjébe. Diszharmonikus és ezért kiiktatandó elemmé akkor vált, amikor a tartományúrból oligarcha lett. Szerinte ezt támasztja alá az is, hogy Ugrin 1311. évi halála után fia, Miklós – más oligarchák fiaitól eltérően – nem lázadt fel Károly Róbert ellen. Csák Ugrin tartománya 1311 után akadálytalanul került új királyi ispánok irányítása alá.<ref name="Zsoldos"/> </small></small>
 +
 +
W swojej pracy w 2012 r. [[Csukovits Enikő|Enikő Csukovits]] wspomina także o prowincji Ugrina z siedzibą w Újlaku. [7]
 +
 +
<small><small>2012. évi munkájában [[Csukovits Enikő]] is megemlíti Csák Ugrin tartományát, Újlak központtal.<ref name="Csukovits"/> </small></small>
 +
 +
== Rodzina ==
 +
 +
<small><small>W 1268 r. wspomniano o dwóch synach Ugrina, ale nie wiemy więcej o nich i ich matce. [1] [2]
 +
 +
1268-ban Ugrinnak két fiát említik, de róluk és anyjukról nem tudunk meg további részleteket.<ref name="Wertner"/><ref name="Karácsonyi"/> </small></small>
 +
 +
W 1317 r. jego syn [[Csák Miklós|Mikołaj]], w akcie poświadczonym pieczęcią pierścieniową, przekazał majątek Wilio (Villyó), dwór Raholca, niedaleko Drawy, Andrzejowi i jego synom. Darowizny dokonano po spotkaniu Mikołaja, jego, '''który nazywał siebie mistrzem,''' György Durus, nowy mąż jego matki, i bardziej zamożnych obywateli Novoka (Wilok). Darowizna została przekazana synowi Marána, Andrzejowi, Raholce - w życiu Ugrina - za utratę jego przywileju oraz za jego drugą ofiarną i wierną służbę [1] [11]
 +
 +
<small><small>1317-ben fia Miklós, gyűrűspecsétjével megerősített oklevelében a [[raholca]]i uradalom [[Dráva]] mellett fekvő ''Wilio'' ([[Villyó]]) nevű birtokát ''Maranus'' fia Andrásnak és fiainak adományozza. Az adományozásra az önmagát mesternek nevező Miklós, Miklós édesanyja, édesanyjának új férje ''Durus'' György, és a tehetősebb újlaki ''(Wilok)'' polgárok közötti tanácskozást követően került sor. Az adományt Marán fia András, Raholca – még Ugrin életében – elveszett privilégiumának visszaszerzése, valamint más áldozatos és hű szolgálatai miatt kapta.<ref name="Wertner"/><ref name="Kristó-3"/> </small></small>
 +
 +
<gallery class="center">
 +
plik: Ilok-2.JPG|Újlak történelmi részlete
 +
plik: Ružica5.JPG|A raholcai várrom
 +
</gallery>
 +
 +
Zgodnie z zaświadczeniem w 1317 r. Mikołaj był już właścicielem Újlaku, a jego matka musiała być znacznie młodsza od ojca - wiek Ugrina to według Karácsonyi Jánosa około 81 r. Zobaczymy Mikołaja jako sędziego w 1338 r., jako właściciela okręgu Valkó. Na początku 1345 r. przed kapitułą posługiwał się imieniem odnoszącym się do jego pochodzenia (syn Pózsa Csáka, syna Ugrina, syna Miklósa), a jedna trzecia majątku Kulpini [m 11] w komitacie [[Bács]] została przyznana jego sędziemu Stefanowi Újlakowi. Jego darowizna została potwierdzona 9 stycznia 1348 roku, gdy synem Ugrina był Mikołaj Ujlaki. [1]
 +
 +
<small><small>Az oklevélből kitűnik, hogy Miklós 1317-ben már Újlak tulajdonosa, édesanyja pedig jóval fiatalabb kellett, hogy legyen apjánál – Ugrin életkorát Karácsonyi János „körülbelül 81” évre tette. Miklóssal ezt követően 1338-ban találkozunk ítélőbíróként, mint Valkó megyei birtokossal. 1345 elején még a származására utaló előnevet használta (Csák nembeli Pózs fia Ugrin fia Miklós mester) a [[Kevevára|kevei]] káptalan előtt, ekkor a Bács megyében fekvő [[Kölpény|kulpini]]<ref group=m>''Kurpee'' falut Csák Ugrin elődei még IV. Bélától kapták.</ref> birtoka egyharmadát komájának István újlaki bírónak adományozza. Adományát 1348. január 9-én erősíti meg, ekkor már Ugrin fia Ujlaki Miklósként.<ref name="Wertner"/> </small></small>
 +
 +
Mikołaj wziął udział w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|drugiej kampanii neapolitańskiej Ludwika I]] w lipcu 1350 r., '''podczas której''' został poważnie ranny podczas oblężenia Aversy [2]. Po wyzdrowieniu Ludwik mianował go jednym z sędziów kraju. Mikołaj zmarł pod koniec 1359 r. lub na początku 1360 r.
 +
 +
<small><small>Miklós részt vett [[I. Lajos magyar király|Nagy Lajos]] második nápolyi hadjáratában, 1350 júliusában [[Aversa]] ostrománál olyan súlyosan megsebesült, hogy az életben maradása is kétségessé vált.<ref name="Karácsonyi"/> Felépülése után Nagy Lajos országbárói közé emelkedett, mint országbíró halt meg 1359 végén, vagy 1360 elején. </small></small>
 +
 +
Rodzina '''koronowała''' swoje posiadłości, Újlak i Raholca, otrzymane w 1364 r. przez [[palatyn]]a [[Miklós Kont]] jako nową darowiznę królewską '''[m 12]''' [20] Z listu darowizny wiemy, że syn Mikołaja Władysław był ostatnim potomkiem Ugrina III Csáka:
 +
 +
<small><small>A család koronára szállt birtokait, Újlakot és Raholcát, 1364-ben [[Kont Miklós]] nádor kapta meg új királyi adományként<ref group=m>''Nova donatio'': a rokonok kizárásával adott birtok.</ref><ref>{{cite journal | last=Botka | first=Tivadar |authorlink=Botka Tivadar | title= Kont Miklós nádor téves sarjadéka a budavári emléktáblán | journal=Századok | year=1870. | pages= 139-154}}</ref> Az adománylevélből tudjuk, hogy Csák Ugrin utolsó leszármazottja Miklós fia, László volt: </small></small>
 +
 +
'' ... item eivitatem Wylak vocatam in Comitatu de Walkow existentem, olim viri magnifici Comitis Nicolai filii Ugrini de eadem Wylak Judicis Curie nostre et Ladislai filii sui ... ''
 +
 +
    - Z ogłoszenia Arnolda Ipolyi
 +
 +
<small><small>{{idézet|'' ... item eivitatem Wylak vocatam in Comitatu de Walkow existentem, olim viri magnifici Comitis Nicolai filii Ugrini de eadem Wylak Judicis Curie nostre et Ladislai filii sui ... ''|[[Ipolyi Arnold]] közléséből}} </small></small>
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Megjegyzések ==
 +
{{megjegyzések}}
 +
 +
== Jegyzetek ==
 +
{{források}}
 +
 +
== További információk ==
 +
 +
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Csák III. Ugrin
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = Ban Severin<br>Koniuszy królewski<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>Sędzia królewski<br>Skarbnik królewski<br>Ban Maczwy
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        = Csák_Ugrin_1274._évi_névhasználata.JPG
 +
|opis faksymile    = Podpis sędziego Csáka III Ugrin
 +
|dewiza            =
 +
 +
|1. tytuł          = [[Ban Severin]]
 +
|1. od            = <small><small><small>(1) </small>ok.1268, <small>(2) </small>ok.1274, <small>(3) </small>1276</small></small>
 +
|1. do            = <small><small>(1) </small>1268, <small>(2) </small>1275, <small>, <small>(3) </small>1276</small>
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = <small>1. </small>[[brak informacji]]<br><small>2. </small>[[Gutkeled Pál]]<br><small>3. </small>[[Kökényes-Radnót II. Mikod]]
 +
|1. następca      = <small>1. </small>[[brak informacji]]<br><small>2. </small>[[Gutkeled Pál]]<br><small>3. </small>[[Gutkeled Pál]]
 +
 +
|2. tytuł          = [[Koniuszy królewski]]
 +
|2. od            = 1273
 +
|2. do            =
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    = [[Monoszló III. Miklós]]
 +
|2. następca      = [[brak informacji]]
 +
 +
|3. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
 +
|3. od            = <small>(1) </small>1275, <small>(2) </small>1276
 +
|3. do            = <small>(1) </small>1275, <small>(2) </small>1276
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = <small>1. </small>[[Csák II. Máté]]<br><small>2. </small>[[Kán II. László]]
 +
|3. następca      = <small>1. </small>[[Kán II. László]]<br><small>2. </small>[[Csák II. Máté]]
 +
 +
|4. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
 +
|4. od            = <small>(1) </small>1275, <small>(2) </small>1304?
 +
|4. do            = <small>(1) </small>1276, <small>(2) </small>1311?
 +
|4. powołanie      =
 +
|4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Geregye Miklós]]<br><small>2. </small>[[Péter (podczaszy)]]
 +
|4. następca      = <small>1. </small>[[Mojs, syn Mojsa]]<br><small>2. </small>[[Csák János]]
 +
 +
|5. tytuł          = [[Skarbnik królewski]]
 +
|5. od            = <small>(1) </small>1277, <small>(2) </small>1307
 +
|5. do            = <small>(1) </small>1279, <small>(2) </small>1309
 +
|5. powołanie      =
 +
|5. poprzednik    = <small>1. </small>[[Kőszegi Iván]]<br><small>2. </small>[[Kőszegi III. Miklós]]
 +
|5. następca      = <small>1. </small>[[Aba II. Lőrinc]]<br><small>1. </small>[[Csák III. Máté]]
 +
 +
|6. tytuł          = [[Ban Maczwy]]
 +
|6. od            = 1279
 +
|6. do            =
 +
|6. powołanie      =
 +
|6. poprzednik    = [[brak informacji]]
 +
|6. następca      = [[Kun Erzsébet]]
 +
 +
|klan              = [[Csák]]
 +
|ród              = [[Csák]]
 +
|rodzina          = [[Ugodi]] '''protoplasta'''
 +
|pochodzenie      = niemieckie (Szwabia)
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = przed 1240
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = 1311
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Szák Pósa]]/[[Csák Pósa]] ??
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        =
 +
|1. związek        =
 +
|1. związek z      =
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
 +
 +
{{SORTUJ:Csak, Ugrin 03}}
 +
 +
[[Kategoria:Banowie Maczwy]]
 +
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 +
[[Kategoria:Klan Csák]]
 +
[[Kategoria:Klany]]
 +
[[Kategoria:Koniuszy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 +
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy oligarchowie]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Władcy ery Andegawenów]]
 +
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1311]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

Wersja z 04:51, 11 kwi 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Błąd przy generowaniu miniatury:
Suwerenne terytoria królewiąt na Węgrzech na początku XIV wieku

A tartományúr (vagy oligarcha) szó egy nagyobb országrészen önhatalmúlag uralkodó főnemest, kiskirályt jelent. Rendszerint királyi privilégiumokat is használt, függetlenül a király jóváhagyásától. Magyarországon az oligarchák fénykora a tatárjárás és Csák Máté halála közötti időszakban volt. Ezt a korszakot néha "feudális anarchiának" is nevezik, utalva a központi (királyi) hatalom meggyengülésére.

Középkori magyar oligarchák

Przypisy

  1. ↑ Szablon:CitLib

Források

  • Kristó Gyula: A rozgonyi csata. Akadémiai Kiadó, Budapest, 1978.


Szablon:Csonk-középkor


Kategória:Magyar feudalizmus Kategória:Társadalmi rétegek

Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Severin
(ok.1268) 		Następca:
brak informacji brak informacji
Poprzednik: Koniuszy królewski
(1273) 		Następca:
Monoszló III. Miklós brak informacji
Poprzednik: Ban Severin
(ok.1274-1275) 		Następca:
Gutkeled Pál Gutkeled Pál
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1275) 		Następca:
Csák II. Máté Kán II. László
Poprzednik: Sędzia królewski
(1275-1276) 		Następca:
Geregye Miklós Mojs, syn Mojsa
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1276) 		Następca:
Kán II. László Csák II. Máté
Poprzednik: Ban Severin
(1276) 		Następca:
Kökényes-Radnót II. Mikod Gutkeled Pál
Poprzednik: Skarbnik królewski
(1277-1279) 		Następca:
Kőszegi Iván Aba II. Lőrinc
Poprzednik: Ban Maczwy
(1279) 		Następca:
brak informacji Kun Erzsébet
Poprzednik: Sędzia królewski
(1304?-1311?) 		Następca:
Péter (podczaszy) Csák János
Poprzednik: Skarbnik królewski
(1307-1309) 		Następca:
Kőszegi III. Miklós Csák III. Máté

II Miklós/Nikola II.
Joakim Pektar
I. István/Stjepan II.
Pál
Miklós Gutkeled (hu) (†1288), juge suprême du Royaume de Hongrie, voïvode de Transylvanie.
Joakim Gutkeled (hu) (†1277), ban de Slavonie, maître du trésor.
István Gutkeled (hu) (†1280), juge suprême de Hongrie.

Csák III. Ugrin Ugrin (*Ugron przed 1240, † 1311), węgierski szlachcic z rodu Csáków, Ban Severin (1268) za panowania króla Węgier [[IV. Béla| Béli IV], Nie sprawował urzędu krajowego za panowania Stefana V. Za panowania Władysława IV był koniuszym królewskim (1272–1274), ispánem komitatu Szerém (1272–1273), banem tytularnym, sędzią królewskim (1275), wojewodą Siedmiogrodu (1275–1276), ispán komitatu Bánya (1277), banem Maczwy i banem Bośni (1278–1279). Za panowania Andrzeja III był ispánem komitatu Pozsega (1293). W 1298 r. król nazwał go „najbardziej zaproszonym” baronem. Podczas interregnum był „strażnikiem” i „najwierniejszym baronem” Karola Roberta. Ponownie został ispánem komitatu Szerém i tárnokmester (1306–1309). 

Tekst pochyłą czcionkąCsák nembeli Ugrin (Ugron; 1240 előtt – 1311) országbáró (– barones regni), a Csák nemzetség tagja. IV. Béla uralkodása alatt szörényi bán (1268). V. István alatt nem töltött be országos tisztséget. IV. László  alatt lovászmester (1272–1274), szerémi ispán (1272–1273), címzetes bán, országbíró (1275), erdélyi vajda (1275–1276), bányai (banai) ispán (1277), tárnokmester (1277–1279), majd macsói és boszniai bán (1278–1279). III. András alatt pozsegai ispán (1293). 1298-ban a király a „leghívebb” bárójának nevezte. Az interregnum idejében Károly Róbert „gyámja” és „leghűségesebb bárója”, ismét szerémi ispán és tárnokmester (1306–1309).

Współczesne mu zapisy obejmują nazwiska Ugrinius, Ugrinus, Wgrinus, Wgrino, Vgrini, dla których przez resztę życia stosował przedrostek filius Pous. 

A korabeli iratokban Ugrinius, Ugrinus, Wgrinus, Wgrino, Vgrini neveken fordul elő, melyhez élete végéig a filius Pous előnevet használta.

Pochodzenie, krewni

Na podstawie jego własnego imienia magister Ugrinius filius Pous de genere Chaak można wyciągnąć wniosek, że „pan Ugrian” był synem Pousa (Pózs) z rodziny Csák. 

Származására saját névhasználata magister Ugrinius filius Pous de genere Chaak adja az első támpontot, amely szerint „Ugrin mester” a Csák nemzetségből származó Pous (Pózs) fia volt.
Plik:Csák Ugrin 1274. évi névhasználata.JPG
Ugrin, syn Pousa (Csák Ugrin), koniuszy królewski w roku 1274

Analiza warunków własności stwarza okazję do dalszego postępu. W 1284 r. Ugrin Csák podarował swoją starodawną posiadłość Kenéz (Keniz), położoną w pobliżu rzeki Gyöngyös w komitacie Vas, jako nagrodę za zasługi dla bana Tivadar z rodziny Gyovad [m 1]. Imię Pous zostało po raz pierwszy wspomniane w 1240 r. w Kenéz - 20 grudnia tego roku sędzia Andrzej, syn Serafina [m 3] zeznaje, że z powodu niektórych posiadłości wcześniejszy proces przeciwko Csákowi został założony przez małoletnie dzieci Pousa i małżonka Baasa (Bázs). podlegał jurysdykcji sędziego krajowego. W pozwie nienazwani małoletni synowie Pousa - ich najbliżsi krewni - byli reprezentowani przez arcybiskupa Ugrina z Kalocsa, za pośrednictwem jego prawnika, kapelana Demetriusza Csáka, ispána z komitatu Csanád [1]. 

Továbblépésre a birtokviszonyok vizsgálata nyújt lehetőséget. Csák Ugrin 1284-ben a Vas megyei Gyöngyös folyó mellett fekvő ősi birtokát, Kenéz (Keniz) helységet, szolgálatai jutalmául a Gyovad[m 1] nembeli Tivadar bánnak[m 2] adományozta. Pous nevét 1240-ben említik először Kenéz helységről szólva — ez év december 20-án András[m 3] országbíró tanúsítja, hogy az itt lévő bizonyos birtokok miatt a vasvári káptalan Pous kiskorú fiai és Baas (Bázs) ispán fia Csák ellen régebben indított pere az országbíró döntése alá került. A birtokperben Pous meg nem nevezett kiskorú fiait – legközelebbi rokonai – a Csák nembeli Demeter csanádi ispán és ügyvédje révén Ugrin kalocsai érsek képviselték.[1]

Pous, uważany za brata Demetriusza i Ugrina arcybiskupa Kalocsa, był już ispánem komitatu Vas w 1225 roku. W 1227 r. był ispánem komitatu Fejér i zastępcą skarbnika księcia Beli i skarbnika królewskiego, gdy Bela IV wstąpił na tron; obok tego jest ispán komitatu Bács. Po 1235 roku nie ma go już na liście, prawdopodobnie zmarł w 1235 lub 1236 roku. Starodawne posiadłości Pousa znajdowały się w komitatach Vas i Nógrád]. Jego ojcem, podobnie jak Demetriusza, był Łukasz. [1] 

A Csák nembeli Demeter és Ugrin testvérének tartott Pous 1225-ben már Vas megye ispánja volt. 1227-ben Fejér megye ispánja és Béla herceg tárnokmestere. 1233-ban még tárnokmester és ezen tisztsége alatt szörényi bán is. IV. Béla trónra lépésekor is tárnokmester volt; mellette Bács megye ispánja. 1235 után már nem szerepel, valószínűleg 1235-ben vagy 1236-ban halhatott meg. Pous ősi birtokai Vas és Nógrád megyében feküdtek. Az ő apja, akárcsak Demeteré a Csák nembeli Luka (Lukács) lehetett.[1]

Pous z pewnością nie żył w 1240 roku, więc nie może być tym samym co Pous, syn Pétera Csáka, który pochodzi z 1267 roku i jest tej samej płci. Syn Piotra, Dominik, nabył Ujlak (Ilok) w komitacie Valkó w 1268 r., który później stał się, ale nie był spokrewniony, własnością rodziny Ugrinów Csáka i nazwany jego imieniem [1]. 

Pous 1240-ben már biztosan nem élt, így nem lehet azonos az 1267-ben szereplő és ugyancsak Csák nembeli Péter fia Domonkos testvérével, Poussal. Péter fia Domonkos 1268-ban szerezte meg a Valkó megyei Ujlakot (Ilok), amely később – de nem rokonság révén – Csák Ugrin családjának is birtokközpontja és névadója lett.[1]

Pályája, birtokügyei

Twoja kariera, majątek ma znaczenie

Ugrina spotykamy po 1240 r., a w pierwszym przypadku w 1268 r. jako bana Severin. W tym czasie miał dwóch synów, a jeden z jego oficerów przekazał dwa majątki Denisa, syna Arnata Zsadány, komitatowi Nógrád (obecnie Felső i Alsópetény), w granicach dziadka i ojca. [1] 

Ugrinnal 1240 után, első esetben 1268-ban szörényi bánként találkozunk. Ekkor már két fia is van, és egyik tisztjének a Zsadány nembeli Arnat fia Dénesnek a Nógrád megyében lévő Petény (jelenleg c- és Alsópetény) nevű két birtokát azokkal a határokkal adományozta el, amelyekben nagyatyja és atyja is bírta.[1]

Po śmierci Beli IV, Ugrin nie pełnił żadnego urzędu państwowego za panowania Stefana V. Prawdopodobnie było to spowodowane jego stanowiskiem podczas konfliktu dwóch królów [1]. 

IV. Béla halála után V. István alatt nem viselt országos hivatalt, ennek oka valószínűleg a két király szembenállása idején képviselt pártállása lehetett.[1]

Po objęciu tronu przez Władysława IV ponownie był sędzią królewskim, od 27 listopada 1272 r. do 1274 r., a od 1 grudnia 1272 r. do 27 września 1273 r. ispánem komitatu Szerém. Jako lovászmester potwierdza swoją nadaną w 1268 r. posiadłość osmańską, w której po raz pierwszy nazywa siebie jako Mistrz Ugrin, syn Pousa z rodziny Csáków [1]. 

IV. László trónra lépésekor újra országnagy, 1272. november 27-től 1274-ig lovászmester és mellette 1272. december 1-től, 1273 szeptember 27-ig szerémi ispán is. Mint lovászmester erősíti meg a petényi birtokról szóló 1268. évi adományozását, ezen oklevélben nevezi magát először a Csák nembeli Pous fia Ugrin mesternek.[1]

Jesienią 1273 r. [M 5] Mojs był z palatynem, a później Simon zastępcą sędziego Börd (kto)? zbuntował się przeciwko Władysławowi IV. [1] [2] 17 października 1273 r. w Budzie król nazywa Ugrina niewiernym i przekazuje jego pałac w Ostrzyhomiu jako biskup Budy za jego długi [3]. Niemniej jednak w 1275 r. Ugrin nadal był sędzią królewskim i tytularnym banem, a pałac Ostrzyhom pozostał. 2 grudnia 1275 r. otrzymał funkcję wojewody Siedmiogrodu, które pełnił tylko do pierwszej połowy 1276 r. Od 10 listopada 1277 r. do 29 marca 1279 r. był porucznikiem królewskim, a w 1277 r. był małżonkiem komitatu Bánya (Bana). W latach 1278–1279 był banem Maczwy i banem Bośni. Pod koniec marca 1278 roku sprzedał swój pałac w Ostrzyhomiu miejscowej kapitule, a wiosną 1280 roku sprzedał pozostałą część swojej posiadłości w Petény ispánowi Erdő z rodziny Zsombor [1]. 

1273 őszén[m 4] Mojs volt nádorral és bördi Simon későbbi alországbíróval együtt IV. László ellen fellázadt.[1][2] 1273. október 17-én Budán, a király hűtlennek nevezi és esztergomi palotáját tartozásai fejében Walter budai ispánnak adományozza.[3] Ennek ellenére 1275-ben mégis országbíró és címzetes bán, és az esztergomi palota is a birtokában maradt. 1275. december 2-án megkapta az erdélyi vajdaságot, amelyet csak rövid ideig, 1276 első feléig töltött be. 1277. november 10-től, 1279. március 29-ig királyi tárnokmester, és mellette 1277-ben Bánya (Bana) megye ispánja is. 1278-tól, 1279-ig macsói és boszniai bán. 1278. március végén adta el az Esztergomban lévő palotáját az esztergomi káptalannak, 1280 tavaszán pedig a petényi birtokának még meglévő részét értékesítette a Gyula-Zsombor nembeli Erdő ispánnak.[1]


Po 1279 roku, Władysław IV odwołał go ze wszystkich funkcji, jego nazwisko pojawia się tylko w sprawach majątkowych. 

1279 után, IV. László alatt már nem viselt országos tisztséget, neve csak birtokügyekben fordul elő.

Latem 1280 r. król László wspomina o Mikołaju Kacsics, syna Eustachego (Leustáka), którego przodkowie byli zaangażowani w zabójstwo królowej Gertrud i stracili majątek w komitacie Nógrád w Losonc. Według króla Mikołaj odrestaurował majątek Losonc na prośbę Ugrina (syna Pousa). W 1284 r., jako syn mistrza Pousa mistrza Csáka, Ugrin oświadczył, że starodawna posiadłość Kenéza, położona wzdłuż Gyöngyös w komitacie Vas, zostanie przekazana banowi Tivadar jako nagroda za jego usługi, a król Władysław opuścił darowiznę 27 maja. W 1287 r. osiągnięto porozumienie między Ugrinem a Kutami komitatu Zala w sprawie niektórych posiadłości w pobliżu Drawy, co jest znane z certyfikacji Kapituły Pozsega. [1] 

1280 nyarán említi meg László király, mint a Kacsics nembeli Lesták fia Miklós pártfogóját, akinek ősei Gertrúd királyné meggyilkoltatásában részt vettek és azért a Nógrád megyei losonci birtokukat elvesztették. A király szerint, Miklós a losonci birtokot Ugrin (Pous fia) kérésére kapta vissza. 1284-ben mint a Csák nembeli Pous mester fia Ugrin mester kinyilatkoztatta, hogy a Vas megyében a Gyöngyös mentén fekvő Kenéz nevű ősi birtokát szolgálatai jutalmazásául Tivadar bánnak adományozza, az adományozást László király május 27-én hagyta helyben. 1287-ben Ugrin és a Zala megyei Kutasiak között, bizonyos Dráva-melletti birtokokat érintően megegyezés jött létre, melyről a pozsegai káptalan tanúsításából szerezhetünk tudomást.[1]

Ugrin nie od razu otrzymał urząd państwowy za czasów Andrzeja III, ale 11 lipca 1293 r. został ispánem komitatu Pozsega. [1] 

III. András alatt nem kapott ugyan rögtön országos méltóságot, de 1293. július 11-én már Pozsega megye ispánja.[1]

Zgodnie z listem Andrzeja III z dnia 11 lipca 1293 r .: [4] 

III. András 1293. július 11-én kelt levele szerint:[4] 

„... kiedy wysłał Mistrza Ugrina, swojego ukochanego wielbiciela, nad morze przed swoją matką, a niektórzy z nich zostali schwytani przez niewiernych.

     - Komunikat dr Károly Szabó

„ … midőn kedvelt hívét Ugrin mestert édesanyja elébe a tengerpartra küldötte, és azt némely hűtlenek foglyul ejtették, Radiszló bán az ő parancsára a hűtlenekkel megütközött, azokat egy rokona és öt szolgája halálával s többek megsebesültével legyőzte, Ugrint kiszabadította … ”

– Dr. Szabó Károly közlése

Potem prawdopodobnie był już w południowej części kraju, w regionie Valkó-Szerém. 13 lipca 1298 r. Ugrin uzyskał certyfikat Andrzej a III, gdy Tatarzy zostali zaatakowani i zniszczeni w banacie Maczwy, mistrz Ugrin (syn Pousa) przekroczył Sawę, pokonał wroga i wysłał dwie zabite głowy Tatarów do Budy na dwór królewski. Król podarował Pabart w komitacie Valkó ispánowi Csák nembeli Orbán (Wrbanus), który brał udział w kampanii pod hasłem „zwycięskiego” barona Ugrina, nominowanego do zwycięstwa. [1] 

Ezt követően valószínűleg már főként az ország déli részén, a valkó-szerémi vidéken tartózkodott. 1298. július 13-án tanúsította III. András, hogy amikor a tatárok Macsó vidékét megrohanták és pusztították, Ugrin mester (Pous fia) a Száván átkelt, az ellenséget legyőzte és két megölt tatár fejét Budára a királyi udvarhoz küldte. A Király a győzelem kapcsán „leghívebb bárója“ Ugrin előterjesztésére, a zászlója alatt a hadjáratban részt vett Csák nembeli Orbán (Wrbanus) ispán fiainak a Valkó megyében fekvő Pabart adományozta.[1]

Po śmierci Andrzeja III Ugrin stał się wiernym stronnikiem Karola Roberta. 24 sierpnia 1304 r. uczestniczył w zgromadzeniu węgierskich kościelnych i świeckich dostojników ku czci ich króla Karola w Pozsony. 

III. András halála után Károly Róbert rendíthetetlen híve lett. 1304. augusztus 24-én Pozsonyban részt vett a királyuknak Károlyt elismerő magyar egyházi és világi méltóságok összejövetelén-

Ugrin był ispánem komitatu Szerém na czas nieokreślony, a od 15 czerwca 1309 r. do 15 czerwca 1309 r. [1] [m 6] Ponieważ zdeprecjonowany palatyn nie był w stanie pełnić funkcji pierwszego barona w pierwszej dekadzie XIV wieku, skarbnik tymczasowo wspiął się na szczyt hierarchii. W 1307 król Karol nazwał Ugrina „najbardziej lojalnym baronem swojego kraju” [5] 

Nem meghatározott időszakban volt szerémi ispán, 1306-tól 1309. június 15-ig pedig tárnokmester.[1][m 5] Mivel a leértékelődött nádori poszt a 14. század első évtizedében nem tölthette be az első bárói tisztség funkcióját, Csák Ugrin méltósága, a tárnokmesterség emelkedett ideiglenesen a hierarchia élére. Károly király 1307-ben „országa leghűségesebb bárójaként" nevezete meg Ugrint.[5]

1

Według Sándora Domanovszkyego nie wiemy, kiedy dokładnie Ugrin dołączył do Andegawenów. [6] [m 7] Według Jánosa Karácsonyiego natychmiast po śmierci Andrzeja III. [7] Po śmierci andrzeja (14 stycznia 1301 r.) Karol przejął Zagrzeb jako konserwator, a Paweł Garai oddał księciu zamek Pozsega na jego polecenie. [2] 

Domanovszky Sándor szerint az Anjoukhoz csatlakozásának idejét pontosan nem tudjuk.[6][m 6] Károly Róbert a szlavóniai Zágrábban értesült III. András haláláról.[7] Karácsonyi János szerint Csák Ugrin rögtön III. András halála (1301. január 14.) után Károly Róbert mellé állt. Károlyt Zágrábban gyámjaként (conservator) vette át, és Garai Pál is az ő utasítására adta át a hercegnek Pozsega várát.[2]

Dyplom króla Wacława z 26 września 1302 r. po raz pierwszy wspomina Ugrina (syna Pousa) po stronie Karola Roberta, gdy relacjonuje nieudane oblężenie Budy we wrześniu. Karol Robert zawarł sojusz z księciem Austrii Rudolfem Habsburgiem w Pozsony 24 sierpnia 1304 r., a na specjalnym dyplomie kościelnej i świeckiej szlachty imię Ugrina było również pierwsze [8]. 

Vencel (László) király 1302. szeptember 26-án kelt oklevele Ugrint (Pous fiát) elsőként említi Károly Róbert oldalán, amikor beszámol Buda eredménytelen szeptemberi ostromáról. Károly Róbert 1304. augusztus 24-én Pozsonyban szövetségre lépett Habsburg Rudolf osztrák herceggel, az egyházi és világi előkelők ezt tanúsító külön oklevelében Ugrin neve ugyancsak az első helyen áll.[8]

24 sierpnia 1304 r. Ugrin uczestniczył w spotkaniu węgierskich kościelnych i świeckich dostojników na cześć ich króla Karola w Pozsony [9]. Zgromadzeni panowie zawarli traktat o wzajemnej pomocy z księciem Austrii Rudolfem III przeciwko księciu Czech Wacławowi. [10] 

1304. augusztus 24-én Ugrin részt vett a királyuknak Károlyt elismerő magyar egyházi és világi méltóságok gyűlésén Pozsonyban.[9] Az összegyűlt főurak kölcsönös segítségnyújtási szerződést kötöttek a cseh trónra ácsingózó III. Rudolf osztrák herceggel III. Vencel cseh király ellen.[10]

Prawdopodobnie w 1305 r. zbuntował się Jan, syn Ajnarda Zsámbokiego. Zaatakował Ugrina, „Wysokiego Barona Króla” w Szerém. János Zsámboki został pokonany i przekazany Ugrinowi przez jego prawą rękę, Pawła Garai. [1] [2] 

Valószínűleg 1305-ben lázadt fel Zsámboki Ajnárd fia János. Ő a Szerémségben támadta meg Ugrint, „a király legfőbb báróját”. Zsámboki Jánost Ugrin jobbkeze, Garai Pál győzte le és adta át Ugrinnak.[1][2]

W 1307 r. wojewoda Siedmiogrodu Władysław III Kán przekazał królowi węgierskiemu Ottonowi Szeged [6]. Dzięki swojej interwencji arcybiskup Kalocsa odwołał wygnanie biskupa Piotra Monoszlo z Siedmiogrodu na początku tego roku. [2] 

1307-ben Szegeden Kán László erdélyi vajda is neki adta át a fogoly Ottó magyar királyt.[6] Közbenjárására a kalocsai érsek még ez évben visszavonta Monoszló Péter erdélyi püspök kiközösítését.[2]

Ugrin zajmuje również pierwsze miejsce w dwóch 1307 listach darowizny oraz w protokole zjazdu 10 października 1307 r. W Rákos, jako Chaak nembeli Pous fia Ugrinus. Nadal utrzymywał swój pierwszy tytuł w karcie Karola Roberta z 22 września 1308 r. [11] 

Két 1307. évi adománylevélben és az 1307. október 10-én Rákoson tartott országgyűlés (congregatio) jegyzőkönyvében is az első helyen szerepel, Chaak nembeli Pous fia Ugrinus -ként. Elsőségét még 1308. szeptember 22-én, Károly Róbertnek a budai egyházra vonatkozó oklevelében is tartotta.[11]

2

Kardynał Gentile Portino da Montefiore miał tylko przedstawiciela w radzie z dnia 27 listopada 1308 r. i podczas koronacji Budy 15 czerwca 1309 r., Prawdopodobnie z powodu jego zgiętego wieku [11]. 4 września 1310 r. Działał jako mistrz wśród naśladowców króla, a w 1311 r. spotykamy go po raz ostatni, gdy wujek zaprasza kapitułę do włączenia pewnego dziekana do niektórych posiadłości [1]. 

Gentilis bíboros 1308. november 27-i oklevele szerinti zsinaton, és az 1309. június 15-i budai koronázáson – valószínűleg hajlott kora miatt – már csak képviselője volt jelen.[11] 1310. szeptember 4-én mint mester szerepelt a király hívei között, 1311-ben találkozunk vele utoljára, amikor a bácsi káptalant felkéri, hogy bizonyos Dénest néhány birtokba iktasson be.[1]

Jego syn Mikołaj zmarł w 1311 r., zgodnie z dyplomem wydanym w 1317 r., „W szóstym roku po śmierci ojca” [11]. 

Fia, Csák Miklós 1317. évi, „apja halála után 6. évben” kiadott oklevele alapján 1311-ben halt meg.[11]

Ugrin tylko jako władca prowincji

Csák Ugrin feltételezett tartományurasága Hóman Bálint térképe nyomán

Kulminacja władzy prowincji na Węgrzech przypadła na pierwszą dekadę XIV wieku, charakteryzującą się także anarchią rządową, ostatnią dekadą życia Ugrina. 

A tartományúri hatalom csúcspontja Magyarországon a kormányzati anarchiával is jellemezhető 14. század első évtizedére, Csák Ugrin életének utolsó évtizedére esett.

Képes krónika pamięta Ugrina, który wraz z innymi, takimi jakMateusz III Csák i Amadeusz Aba, „przyłączył dziecko do Karola i nazwał go królem, ale tylko słowem, a nie czynem”. [12] [m 8] 

A Képes krónika úgy emlékezik meg Ugrinról, mint aki másokkal, így Csák Mátéval és Aba Amadéval együtt, „a gyermek Károlyhoz csatlakozott és királynak nevezte őt, de csak szóval, nem tettel”.[12][m 7]

Bálint Hóman jest współautorem pięciotomowej węgierskiej opowieści z Gyulą Szekfű. W swoim streszczeniu opublikował mapę „oligarchicznego” podziału Królestwa Węgier na początku XIV wieku, w tym widział Ugrinta Csáka wśród oligarchów [9], ale nie uzasadnił tego założenia. Według mapy Hómana Ugrin zdominował Szerém na północ od Sawy, mniejsze części Slawonii i dzisiejszą Baczkę, Banat. W rozdziale zatytułowanym „Walka o tron ​​i władzę” Ugrin wspomina o swoim „ojcostwie” jako prekursorze wśród tych, „którzy wraz z uzbrojonymi krewnymi i rodzinami przybyli, aby służyć królowi” [13]. 

Hóman Bálint a Szekfű Gyulával közösen írt ötkötetes Magyar történet c. összefoglaló munkájában térképet közölt a Magyar Királyság 14. század eleji „oligarchikus” felosztásáról, amelyen Csák Ugrint is az oligarchák[m 8] között szerepeltette, de feltételezését nem igazolta forrásokkal. Hóman térképe szerint Ugrin a Szávától északra eső Szerémséget, valamint Szlavónia és a mai Bácska, Bánát kisebb részeit uralta. A „Küzdelem a trónért és hatalomért” fejezetben Csák Ugrin „atyafiságát” élenjáróként említi azok között „akik seregestől tódultak fegyveres rokonaikkal és familiárisaikkal a király szolgálatára”.[13]


Według Pawła Engela „Ugrin był jednym z władców prowincji, o którym historycy często zapominają” [14], prawdopodobnie z powodu niesprawdzonego charakteru roszczenia. Kristó Gyula podsumował cechy władzy prowincji [m 10], ale Ugrin nie jest uwzględniony w przykładach przedstawionych w tym badaniu. [15] Mapa dołączona do opracowania Pawła Engela odróżnia prowincję Ugrin od „hipotetycznej” [14]. Gyula Kristó przejął mapę z tą samą zawartością w późniejszym dziele. [15] Engel nadal wspominał Ugrina wśród Lordów w swojej późniejszej monografii z 2001 roku [16] 

Engel Pál szerint „arról, hogy Ugrin is a tartományurak egyike volt, a történetírók meg szoktak feledkezni“[14] – ennek oka valószínűleg az állítás bizonyítatlansága. A tartományúri hatalom jellemzőit[m 9] Kristó Gyula foglalta össze, de ezen tanulmányában felhozott példák között Csák Ugrin nem szerepel.[15] Az Engel Pál tanulmányához mellékelt térképen Csák Ugrin tartományát a „feltevésszerűen“ jelzővel különbözteti meg.[14] A térképet Kristó Gyula azonos tartalommal vette át későbbi munkájában.[15] Engel későbbi, 2001-es monográfiájában korábbi álláspontját fenntartva továbbra is a tartományurak között említette Ugrint.[16]

Iván Bertényi nie klasyfikuje Ugrina jako władcy prowincji w swoich książkach z 1987 r. [17] lub 2000 r. - chociaż tekst tych dwóch dzieł jest prawie identyczny [18]. Według Bertényi obszar między rzekami Drawą i Sawą, wraz z Zadunajem, był również własnością rodu Kőszegi w XIII-XIV wieku. wieku. [17] 

Bertényi Iván sem 1987-es,[17] sem 2000-es könyvében nem sorolja Ugrint a tartományurak közé — igaz, a két mű szövegrészlete szinte teljesen azonos.[18] Bertényi szerint a Dráva és Száva folyók közti területet a Dunántúl mellett szintén a Kőszegi család birtokolta a 13–14. század fordulóján.[17]

Attila Zsoldos w Hűséges oligarchák pPo raz pierwszy w badaniu z 2012 r. rozróżnił „oligarchę” od „prowincjonalnego”. Według niego Ugrin należy do kategorii prowincji, ponieważ w swojej prowincji od Temesvár do Pozsega zezwolił na władzę króla (np. sprawiedliwość królewską; darowizny majątku, cła, zwolnienia podatkowe i przypadki, w których zmarł bez spadkobiercy w prowincji Ugrin). ziemie jego posiadacza spoczywały na koronie). Oparł swoje ustalenia na źródłach pierwotnych (dyplomach). Ale w tym oświadczeniu Zsoldosa „władca prowincji” nie jest już synonimem dotychczas używanego oligarchy, ale nową koncepcją. W nowym sensie władca prowincji: „w średniowiecznym królestwie węgierskim jest to zinstytucjonalizowana władza, która jest jedynym przedstawicielem woli królewskiej na terytoriach wielu okręgów”, podczas gdy skonfrontowany z nią oligarcha jest „władcą prowincji, który wyłącza władzę królewską ze swojej prowincji. Według Zsoldosa rządy prowincji harmonijnie wpisują się w tradycyjny porządek państwowy w tym kraju. Stało się dysharmonią, a zatem elementem, który należy wyeliminować, gdy władca prowincji zostanie oligarchą. Według niego potwierdza to również fakt, że po śmierci Ugrina w 1311 r. jego syn Mikołaj, w przeciwieństwie do synów innych oligarchów, nie zbuntował się przeciwko Karolowi Robertowi. Po 1311 r. prowincji Ugrina Csáka nie przeszkadzali nowi królewscy ispánowie [19]. 

Zsoldos Attila Hűséges oligarchák c. 2012-es tanulmányában első ízben tett különbséget "oligarcha" és "tartományúr" között. Szerinte Csák Ugrin azért tartozik a tartományúr kategóriába, mert az általa uralt, Temesvártól Pozsegáig terjedő tartományában teret engedett a király hatalmi jogainak (pl. királyi igazságszolgáltatás; birtokok, vámok, adómentességek adományozása, és olyan esetek is ismertek, amikor az Ugrin tartományában örökös nélkül elhunyt birtokos földjei a koronára háramlottak). Megállapításait elsődleges forrásokkal (oklevelekkel) igazolta. De Zsoldos ezen állításában a „tartományúr” már nem az eddig használt oligarcha szinonimája, hanem új fogalom. Az új értelemben a tartományúr: „a középkori Magyar Királyságban olyan intézményesült hatalom, mely többmegyényi területen a királyi akarat egyetlen képviselője”, az ezzel szembeállított oligarcha viszont „az a tartományúr, aki a királyi hatalmat kizárja a tartományából és funkcióit önkényesen gyakorolja”.[19] Zsoldos szerint a tartományuraság harmonikusan illeszkedett az ország kormányzásának hagyományos rendjébe. Diszharmonikus és ezért kiiktatandó elemmé akkor vált, amikor a tartományúrból oligarcha lett. Szerinte ezt támasztja alá az is, hogy Ugrin 1311. évi halála után fia, Miklós – más oligarchák fiaitól eltérően – nem lázadt fel Károly Róbert ellen. Csák Ugrin tartománya 1311 után akadálytalanul került új királyi ispánok irányítása alá.[19]

W swojej pracy w 2012 r. Enikő Csukovits wspomina także o prowincji Ugrina z siedzibą w Újlaku. [7] 

2012. évi munkájában Csukovits Enikő is megemlíti Csák Ugrin tartományát, Újlak központtal.[7]

Rodzina

W 1268 r. wspomniano o dwóch synach Ugrina, ale nie wiemy więcej o nich i ich matce. [1] [2]

1268-ban Ugrinnak két fiát említik, de róluk és anyjukról nem tudunk meg további részleteket.[1][2]

W 1317 r. jego syn Mikołaj, w akcie poświadczonym pieczęcią pierścieniową, przekazał majątek Wilio (Villyó), dwór Raholca, niedaleko Drawy, Andrzejowi i jego synom. Darowizny dokonano po spotkaniu Mikołaja, jego, który nazywał siebie mistrzem, György Durus, nowy mąż jego matki, i bardziej zamożnych obywateli Novoka (Wilok). Darowizna została przekazana synowi Marána, Andrzejowi, Raholce - w życiu Ugrina - za utratę jego przywileju oraz za jego drugą ofiarną i wierną służbę [1] [11] 

1317-ben fia Miklós, gyűrűspecsétjével megerősített oklevelében a raholcai uradalom Dráva mellett fekvő Wilio (Villyó) nevű birtokát Maranus fia Andrásnak és fiainak adományozza. Az adományozásra az önmagát mesternek nevező Miklós, Miklós édesanyja, édesanyjának új férje Durus György, és a tehetősebb újlaki (Wilok) polgárok közötti tanácskozást követően került sor. Az adományt Marán fia András, Raholca – még Ugrin életében – elveszett privilégiumának visszaszerzése, valamint más áldozatos és hű szolgálatai miatt kapta.[1][11]

  • Újlak történelmi részlete

  • A raholcai várrom

Zgodnie z zaświadczeniem w 1317 r. Mikołaj był już właścicielem Újlaku, a jego matka musiała być znacznie młodsza od ojca - wiek Ugrina to według Karácsonyi Jánosa około 81 r. Zobaczymy Mikołaja jako sędziego w 1338 r., jako właściciela okręgu Valkó. Na początku 1345 r. przed kapitułą posługiwał się imieniem odnoszącym się do jego pochodzenia (syn Pózsa Csáka, syna Ugrina, syna Miklósa), a jedna trzecia majątku Kulpini [m 11] w komitacie Bács została przyznana jego sędziemu Stefanowi Újlakowi. Jego darowizna została potwierdzona 9 stycznia 1348 roku, gdy synem Ugrina był Mikołaj Ujlaki. [1] 

Az oklevélből kitűnik, hogy Miklós 1317-ben már Újlak tulajdonosa, édesanyja pedig jóval fiatalabb kellett, hogy legyen apjánál – Ugrin életkorát Karácsonyi János „körülbelül 81” évre tette. Miklóssal ezt követően 1338-ban találkozunk ítélőbíróként, mint Valkó megyei birtokossal. 1345 elején még a származására utaló előnevet használta (Csák nembeli Pózs fia Ugrin fia Miklós mester) a kevei káptalan előtt, ekkor a Bács megyében fekvő kulpini[m 10] birtoka egyharmadát komájának István újlaki bírónak adományozza. Adományát 1348. január 9-én erősíti meg, ekkor már Ugrin fia Ujlaki Miklósként.[1]

Mikołaj wziął udział w drugiej kampanii neapolitańskiej Ludwika I w lipcu 1350 r., podczas której został poważnie ranny podczas oblężenia Aversy [2]. Po wyzdrowieniu Ludwik mianował go jednym z sędziów kraju. Mikołaj zmarł pod koniec 1359 r. lub na początku 1360 r. 

Miklós részt vett Nagy Lajos második nápolyi hadjáratában, 1350 júliusában Aversa ostrománál olyan súlyosan megsebesült, hogy az életben maradása is kétségessé vált.[2] Felépülése után Nagy Lajos országbárói közé emelkedett, mint országbíró halt meg 1359 végén, vagy 1360 elején.

Rodzina koronowała swoje posiadłości, Újlak i Raholca, otrzymane w 1364 r. przez palatyna Miklós Kont jako nową darowiznę królewską [m 12] [20] Z listu darowizny wiemy, że syn Mikołaja Władysław był ostatnim potomkiem Ugrina III Csáka: 

A család koronára szállt birtokait, Újlakot és Raholcát, 1364-ben Kont Miklós nádor kapta meg új királyi adományként[m 11][20] Az adománylevélből tudjuk, hogy Csák Ugrin utolsó leszármazottja Miklós fia, László volt: 

 ... item eivitatem Wylak vocatam in Comitatu de Walkow existentem, olim viri magnifici Comitis Nicolai filii Ugrini de eadem Wylak Judicis Curie nostre et Ladislai filii sui ... 

    - Z ogłoszenia Arnolda Ipolyi

„ ... item eivitatem Wylak vocatam in Comitatu de Walkow existentem, olim viri magnifici Comitis Nicolai filii Ugrini de eadem Wylak Judicis Curie nostre et Ladislai filii sui ... ”

– Ipolyi Arnold közléséből

Przypisy

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 {{#invoke:Citation/CS1|citation |CitationClass=journal }}
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Karácsonyi
  3. ↑ Csánky Dezső (1936.). Budapest történetének okleveles emlékei. Monumenta diplomatica civitatis Budapest, I. (1148-1301).. Budapest. 
  4. ↑ {{#invoke:Citation/CS1|citation |CitationClass=journal }}
  5. ↑ {{#invoke:Citation/CS1|citation |CitationClass=journal }}
  6. ↑ 6,0 6,1 {{#invoke:Citation/CS1|citation |CitationClass=journal }}
  7. ↑ 7,0 7,1 Csukovits Enikő (2012.). Az Anjouk Magyarországon I. rész ; I. Károly és uralkodása (1301 – 1342). MTA Történetudományi Intézet - Budapest. 
  8. ↑ Kristó Gyula (1990.). Anjou–kori Oklevéltár. I. 1301-1305.. Budapest – Szeged. 
  9. ↑ Pozsony város története III., 75–76. old.
  10. ↑ Szablon:MNL
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Kristó Gyula (1992.). Anjou–kori Oklevéltár. II. 1306-1310.. Budapest – Szeged. 
  12. ↑ Kálti Márk (1964.). Képes Krónika. Magyar Helikon Könyvkiadó - Budapest. 
  13. ↑ Hóman Bálint: Magyar történet - OLIGARCHIA, mek.oszk.hu
  14. ↑ 14,0 14,1 {{#invoke:Citation/CS1|citation |CitationClass=journal }}
  15. ↑ 15,0 15,1 Engel Pál - Kristó Gyula - Kubinyi András (1998.). Magyarország története 1301-1526. Osiris Kiadó - Budapest. 
  16. ↑ Engel Pál (2001). Szent István birodalma. MTA Történetudományi Intézet - Budapest. str. 109. 
  17. ↑ 17,0 17,1 Bertényi Iván (1987). Magyarország az Anjouk korában. Gondolat - Budapest. str. 28. 
  18. ↑ Bertényi Iván (2000). A tizennegyedik század története. Pannonica - Budapest. 
  19. ↑ 19,0 19,1 Zsoldos, Attila (2012). "Hűséges oligarchák". u: Baráth, Magdolna; Molnár, Antal. A történettudomány szolgálatában: Tanulmányok a 70 éves Gecsényi Lajos tiszteletére. Magyar Országos Levéltár. str. 347–354. ISBN 978-963-7228-34-6. 
  20. ↑ {{#invoke:Citation/CS1|citation |CitationClass=journal }}

Megjegyzések

Szablon:Megjegyzések

Jegyzetek

További információk

Csák III. Ugrin

— Ban Severin
Koniuszy królewski
Wojewoda Siedmiogrodu
Sędzia królewski
Skarbnik królewski
Ban Maczwy		 —
Podpis sędziego Csáka III Ugrin
Podpis sędziego Csáka III Ugrin
Ban Severin
Okres od (1) ok.1268, (2) ok.1274, (3) 1276
do (1) 1268, (2) 1275, , (3) 1276
Poprzednik 1. brak informacji
2. Gutkeled Pál
3. Kökényes-Radnót II. Mikod
Następca 1. brak informacji
2. Gutkeled Pál
3. Gutkeled Pál
Koniuszy królewski
Okres od 1273
Poprzednik Monoszló III. Miklós
Następca brak informacji
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres (1) 1275, (2) 1276
Poprzednik 1. Csák II. Máté
2. Kán II. László
Następca 1. Kán II. László
2. Csák II. Máté
Sędzia królewski
Okres od (1) 1275, (2) 1304?
do (1) 1276, (2) 1311?
Poprzednik 1. Geregye Miklós
2. Péter (podczaszy)
Następca 1. Mojs, syn Mojsa
2. Csák János
Skarbnik królewski
Okres od (1) 1277, (2) 1307
do (1) 1279, (2) 1309
Poprzednik 1. Kőszegi Iván
2. Kőszegi III. Miklós
Następca 1. Aba II. Lőrinc
1. Csák III. Máté
Ban Maczwy
Okres od 1279
Poprzednik brak informacji
Następca Kun Erzsébet
Dane biograficzne
Klan Csák
Ród Csák
Rodzina Ugodi protoplasta
Pochodzenie niemieckie (Szwabia)
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny przed 1240
Śmierć 1311
Ojciec Szák Pósa/Csák Pósa ??
Matka nieznana


Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref> dla grupy o nazwie „m”, ale nie odnaleziono odpowiedniego znacznika <references group="m"/> lub brakuje znacznika zamykającego </ref>

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Węgierscy_oligarchowie&oldid=24500”